Đằng sau sự thống trị của Disney ở thị trường phim chiếu rạp năm 2019

Có đến 6 bộ phim thuộc về Disney lọt top doanh thu phòng vé cao nhất mọi thời đại. Và chúng đều phát hành từ năm 2012 trở đi. Gần một thập kỷ qua, lãnh địa của Disney đang mở rộng hơn bao giờ hết!

Cho dù hai bom tấn sắp ra mắt Star Wars: The Rise of Skywalker hay Frozen 2 gây ‘thất vọng', không vượt qua mốc 1,2 tỷ USD trên toàn cầu, Disney vẫn thống trị danh sách các phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Chúng là 16 phim gồm bốn phần Avengers, bốn phim thuộc MCU, ba phần Star Wars, hai phần Frozen, The Lion King, Beauty and the BeastIncredibles 2. Tất cả đều ra mắt trong khoảng từ 2012 đến 2019, và đều nằm trong top 25 phim có doanh thu phòng vé cao nhất.

Buena Vista (thuộc Disney) đang nuốt gọn miếng bahs phòng vé, "The Lion King" thậm chí vẫn còn đang công chiếu

Phần còn lại bao gồm hai phần phim Jurassic World, Minions, hai phần hậu truyện thuộc chuỗi phim Fast and Furious của hãng Universal. Warner Bros cũng góp hai phim Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2, Aquaman. Hãng 20th Century Fox có hai tuyệt phẩm đến từ đạo diện James Cameron, Avatar Titanic (bản quyền phát hành tại Bắc Mỹ thuộc về hãng Paramount). Tuy nhiên, do Disney vừa thâu tóm thành công xưởng phim Fox, chúng giờ cũng là tài sản của họ.

Có thể nói với chiến lược thắp sáng tất cả các tài nguyên quý giá nhất, Disney đã chiếm lĩnh suất chiếu. Từ việc xây dựng chuỗi phim siêu anh hùng liên kết thành một vũ trụ điện ảnh, điều mà trước đây chưa ai làm. ‘Vắt sữa' triệt để các thương hiệu nổi tiếng trong quá khứ. Khai thác tâm lý ‘tìm về tuổi thơ' hay chạy đua thành tích phòng vé của khán giả, đặc biệt người hâm mộ MCU. Tận dụng mọi lợi thế họ có trong thời đại của Internet, với một thị trường giải trí bùng nổ. Năm 2019 đánh dấu năm bội thu nhất của hãng và định hình lại ngành điện ảnh: Disney với phần còn lại.

Không ai có thể cản bước nhà Chuột tại phòng vé

Năm nay, hãng tung ra Captain Marvel với lời quảng cáo về một nữ hùng hùng mạnh nhất của MCU, gợi ý cho công chúng rằng đây là con bài tẩy để đấu lại Thanos. Với nhóm siêu anh hùng đã tổn thất nặng nề, đây là một sự bổ sung được nhiều người trông chờ. Bạn còn có thể làm gì ngoài việc ra rạp tìm hiểu về nhân vật này? Sau đó là hai biểu tượng văn hóa đại chúng, phần mới của Star Wars và Endgame - hồi kết cho biệt đội Avengers trước khi sang trang mới.

Toy Story 4, những tưởng câu chuyện về các món đồ chơi đã dừng lại, nhưng Disney hiểu rõ họ đang nắm giữ tuổi thơ của hàng triệu người, vây tại sao phải dừng khai thác thương hiệu này? Thêm hai cái tên khác sẽ làm sống dậy ký ức của bao cô cậu giờ đã lập gia đình, The Lion KingAladdin. Sau đó chốt hạ cuối năm bằng hai phim hậu truyện Maleficent: Mistress of Evil Frozen 2. Dự kiến con số phòng vé sẽ không lường trước được, giống như Thanos đã từng nói: "Ta là điều tất yếu sẽ đến". Tất cả chúng đều dựa trên nền tảng cực kỳ thành công của quá khứ, đưa khán giả vào vòng quay ra rạp rồi lại phải ra rạp.

Một điểm sáng hiếm hoi tại phòng vế quốc tế năm nay

Ở phần còn lại, khá chật vật để có thể chống lại sức hấp dẫn của tuổi thơ hay các siêu anh hùng. Ví dụ phần ngoại truyện Hobb & Shaw thu được 100 triệu USD khi ra mắt ở Trung Quốc, tổng doanh thu toàn cầu đạt 700 triệu USD. Đây là bom tấn duy nhất trong năm nay có thành tích quốc tế ấn tượng, mà không phải thể loại siêu anh hùng hay phim do Disney phát hành. Mặc dù với những gì mà nhóm anh hùng chính nghĩa trong phim đã thể hiện, ta khó có thể hiểu các quy luật khoa học nào hậu thuẫn cho những con người đó. 

Trong khi đặc vụ Hobb phải vất vả để có thể tỏa sáng trong mùa mùa hè chật chội, dường như định mệnh đã an bài cho sư tử Simba gầm vang một cách dễ dàng. Doanh thu toàn cầu của The Lion King đã vượt 1,6 tỷ USD trong đó thị trường quốc tế góp đến hơn 1 tỷ. Phim đứng trên Fast and Furious 7 (1,517 tỷ USD), The Avengers (1,518 tỷ USD) và vẫn đang công chiếu. Trong khi chất lượng nội dung còn gây nhiều tranh cãi, hiệu ứng ‘tìm về tuổi thơ' rõ ràng đã đánh bật tất cả.

Ba bộ phim tận dụng triệt để hiệu ứng 'tìm về tuổi thơ' của Disney đều thu trên 1 tỷ USD dễ dàng

Từng có thời điểm trước đây, Paramount thống trị bằng dải các thương hiệu điện ảnh đình đám. Đó là năm 2011, Thor, Captain America, Transformers: Dark of the Moon, Paranormal Activity 3, Super 8, Rango, Kung Fu Panda 2Puss In Boots. Tuy nhiên, việc Disney mua lại Marvel Studios với 4 tỷ USD năm 2009 rõ ràng đã thay đổi cục diện thị trường. Mặc dù vẫn còn các hợp đồng ký với Paramount và Universal, tương lai Marvel Studios sẽ do Disney định đoạt.

Việc Disney thống trị ngành công nghiệp chỉ manh nha thành hình vào 2015. Ba bom tấn Avengers: Age of Ultron, Star Wars: The Force Awakens, Inside Out khiến người ta nhanh chóng quên đi những thất bại như Tomorrowland The Good Dinosaur - ‘cú sảy chân' đầu tiên của Pixar. Thậm chí điều này cũng lặp lại trong năm 2018 vừa qua, khi Disney có đến ba phim bom xịt nhưng người ta nhanh chóng quên đi vì Black Panther, Avengers: Infinity Wars. Quay trở lại tình hình phòng vé năm 2015, người thống trị vẫn là Universal, bằng các sản phẩm như Jurassic World, Furious 7, Minions, Fifty Shades of Grey. Lúc này, một xu hướng nổi lên nguy hiểm hơn khi khán giả bắt đầu ‘lười' ra rạp, ở nhà và sử dụng các dịch vụ streaming VOD. Disney chính là hãng có lợi thế hơn cả so với các đối thủ.

Bộ phim gây thất vọng khi tốn 140 triệu USD sản xuất (chưa gồm kinh phí quảng bá) nhưng chỉ thu về hơn 180 triệu USD

Xu hướng này trùng hợp xảy ra khi Disney ghi nhận kỷ lục phòng vé 7,6 tỷ USD năm 2016. Khán giả lúc này đã ngập trong phim thể loại siêu anh hùng với Captain America: Civil War, Deadpool, Batman v Superman. Bên cạnh là một số phim thuộc thể loại hoạt hình nhân hóa như Zootopia, The Secret Life of Pets, Sausage Party, thể loại kinh dị The Conjuring 2, Don't Breathe, The Purge: Election Year. Mặc dù Disney vẫn có những nỗi thất vọng ghê gớm trong năm, nhưng vì thành công quá lớn của MCU hay chiến lược ‘vắt sữa' quen thuộc, người ta lại quên đi. Những phim như The BFG, Alice Through the Looking Glass, Queen of KatweThe Finest Hours nếu không nêu ra, chẳng ai nhớ và càng ít ai biết là do Disney phát hành.

Lại một phim gốc của Disney trở thành bom xịt, bị chê bai hết lời và gây lỗ hơn 100 triệu USD

Vậy đó, Disney không thiếu những thất bại, những ‘cú ngã' tại phòng vé, nhưng vì cái bóng quá lớn của các bộ phim dựa dẫm vào tuổi thơ, thế giới MCU, ngay từ tâm trí chúng ta bị suy nghĩ "Disney thống trị" bao trùm. Nhưng làm sao mà Disney lại chiếm hết doanh thu bán vé? Dựa trên các con số, lượng vé bán ra duy trì ổn định trong hai thập kỷ qua, nhưng có hai biến đổi lớn khiến Disney nắm nhiều lợi thế.

Thứ nhất, người ta sẵn sàng chi tiền cho nhu cầu thưởng thức cao hơn. Các phòng chiếu chất lượng cao 3D, IMAX, màn chiếu khổ lớn, đồ ăn uống cao cấp hơn,... Điều này giúp các vé có giá cao bán chạy hơn những năm trước, doanh thu bán vé tăng dễ hơn nhiều so với 10 hay 20 năm trước. Thứ hai, người ta đi xem phim giống như đi sự kiện, tập trung các đầu phim nổi tiếng đang bàn tán trên nhiều phương tiện truyền thông. Thật lạc hậu nếu bạn không cập nhật xu hướng trong thời buổi Internet, phải không?

Ngày nay, nhiều nhóm bạn trẻ đi xem phim để cập nhật các đầu phim được bàn tán trên mạng xã hội và truyền thông 

Năm nay, các phim lôi kéo được công chúng ra rạp hầu như thuộc Disney. Năm 2011, 6 phim hàng đầu chiếm 16% tổng doanh thu phòng vé nội địa, đến 2018, con số tăng lên 25%. Năm 2019, dẫn đầu là 5 phim Disney và một phim Sony phát hành, chiếm đến 39% tổng doanh thu nội địa. Chúng gồm Avengers: Endgame (858 triệu USD), The Lion King (510 triệu USD), Toy Story 4 (425 triệu USD), Captain Marvel (427 triệu USD), Spider-Man: Far From Home (379 triệu USD) và Aladdin (354 triệu USD). Hãy nhớ rằng vẫn còn hai bom tấn chưa ra quân, có thể vị trí duy nhất của Sony cũng không bảo toàn được cho đến hết năm.

Mới tính đến hết tháng Tám của năm, Disney đã thu về hơn 8 tỷ USD doanh thu phòng vé quốc tế. Đến hết tháng Mười Hai, sẽ rơi vào khoảng 10 đến 12 tỷ USD. Họ sở hữu những thương hiệu chủ yếu hấp dẫn với trẻ nhỏ và thanh thiếu niên, thôi thúc họ ra rạp và tất nhiên khi có trẻ em, phụ huynh sẽ đi kèm. Thể loại siêu anh hùng vẫn chưa cho thấy sự xuống dốc. Thị trường điện ảnh ‘cá kiếm' nhất chính là Trung Quốc, lần lượt Ant-Man and the Wasp thu 121 triệu USD, Aquaman 292 triệu USD, Captain Marvel 154 triệu USD, Spider-Man: Far From Home 198 triệu USD. Khiến cho các phim khác trở nên ‘ngộp thở', như Pokemon: Detective Pikachu thu 94 triệu USD, Godzilla: King of the Monsters 135 triệu USD, Alita: Battle Angel 133 triệu USD.

Chiến lược tận dụng triệt để các thương hiệu lớn trong tay đã giúp Disney hốt bạc trong năm 2019

Mọi việc có thể sẽ khác đi trong tương lai, sẽ khó để Disney tái thiết lập sự thống trị tương tự năm 2019 nữa. Khi Disney Plus xuất hiện, khán giả sẽ đổ về đây như lựa chọn số 2 trên thị trường streaming video, chỉ sau Netflix. Đó là lí do ở trên chúng ta nói khi khán giả ít ra rạp hơn, xem stream nhiều hơn, Disney lại lợi nhất. Dù là ra rạp hay ở nhà, họ cũng kiếm được tiền. Một năm bùng nổ phòng vé như 2019 sẽ là chiêu bài tiếp thị mạnh mẽ, giúp tên tuổi Disney chiếm sóng truyền thông và lôi kéo thêm nhiều thuê bao mới.

Và sau khi đã tận dụng triệt để tài nguyên cho năm 2019 ‘bùng cháy' mạnh mẽ, năm 2020 có vẻ là năm sáng tạo nhiều hơn. Nhiều phim trong năm 2020 là phim nguyên gốc, nơi chúng ta có thể hy vọng Disney lấy lại phong độ trong việc sáng tạo. Pixar sẽ ra mắt hai phim Onward tháng Ba, Soul tháng Sáu. Các phim Artemis Fowl, The One and Only Ivan, The Jungle Cruise, Raya and the Last Dragon,... cũng đáng để mong chờ. Sẽ bớt đi các phim gợi nhớ tuổi thơ hay ‘vắt sữa' thương hiệu, mặc dù vẫn có hai phim thuộc MCU kỷ nguyên 4, bản live-action Mulan

Ambitious Man (tham khảo Polygon)


Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Trận Indonesia - Việt Nam ngày 15/10 mấy giờ đá?

2 Khoa học lý giải tại sao mũi ta tẹt, mũi tây cao

3 Khoa học lý giải kết hôn với anh em họ nguy hiểm như thế nào

4 Nhờ hình ảnh phản chiếu trên mắt khi chụp ảnh selfie, nữ ca sĩ Nhật bị fan cuồng tìm đến tận nhà quấy rối

5 Ai bảo đinh rỉ liên quan đến nhiễm trùng uốn ván?

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW