Bản quyền và thẩm quyền

Tôi không bất ngờ chút nào khi biết tin K+ đã mua xong bản quyền giải Ngoại hạng Anh ba mùa 2016-2019. Như trong bài "K+ cần "phao cứu sinh" EPL, còn VTV thì sao?" tôi đã phân tích, K+ không còn lựa chọn nào khác trong thời điểm hiện nay. Nhưng cũng cần đặt lại vấn đề là: Vì sao VNPayTV (Hiệp hội Truyền hình trả tiền) đã cố ngăn cản như vậy mà K+ vẫn "xé rào"?

VNPayTV - thẩm quyền tới đâu?

Theo lời giải thích của MP&Silva thì BTC giải Ngoại hạng Anh (EPL) không cho phép đàm phán với các "tập đoàn đấu thầu" hay nói dễ hiểu hơn là đấu thầu chung/đấu thầu tập thể (Joint Bids). Điều này cũng chỉ nghe MP&Silva nói vậy chứ chưa thấy nhà đài nào hay bản thân VNPayTV kiểm chứng. Song thẳng thắn mà nói, cho dù BTC giải Ngoại hạng Anh có cho phép đấu thầu tập thể đi nữa, thì MP&Silva cũng chẳng dại gì "chui" vào "hàng rào" mà VNPayTV giăng sẵn. Bởi nếu đấu thầu tập thể thì MP&Silva chỉ có nước bị "ép".

Cũng cần nhắc lại rằng những mùa giải trước, MP&Silva cũng như những nhà phân phối khác luôn chơi chiến thuật "chia để trị". Nghĩa là họ đi đàm phán với từng nhà đài riêng lẻ, với nhà đài A thì bảo rằng nhà đài B đã bỏ giá thế này thế này (tất nhiên đưa ra mức họ luôn có lợi), gây cho các nhà đài càng nghi kị nhau thì nhà phân phối bản quyền càng có lợi.

Đấu thầu tập thể là một giải pháp để mua bản quyền truyền hình thể thao với mức giá có lợi nhất. Nhưng khổ nỗi, VNPayTV chỉ là một hiệp hội, các thành viên tham gia tự nguyện song về kinh doanh thì mỗi thành viên có con đường riêng của mình và hoàn toàn tự chủ. Việc thành lập Ban đàm phán về mua bản quyền là một bước tiến, nhưng Ban đàn phán lại không có thẩm quyền về pháp lí cũng như quyền lực thực sự trong cơ cấu để quyết định bắt ai từ bỏ hoặc bắt ai mua. Trong K+ có vốn của VTV, mà VTV thì thuộc nhà nước, cho nên thực chất K+ e ngại là vì các chỉ đạo "không mua bằng mọi giá" của Chính phủ và Bộ TT&TT chứ không phải vì VNPayTV. Tất nhiên trong quá trình e ngại chần chừ đó K+ vẫn đàm phán với MP&Silva. Đến khi Bộ TT&TT ra văn bản nước đôi là các nhà đài phải tuân thủ chỉ đạo của Chính phủ nhưng VNPayTV cũng không được gây ảnh hưởng đến quyền tự chủ kinh doanh của doanh nghiệp, thì K+ đã công bố kết quả đàm phán mua được bản quyền phát sóng truyền hình giải Ngoại hạnh Anh ngay sau đó.

Đến đây thì phải khẳng định một cách rõ ràng rằng, dù K+ đang thua lỗ, dù VTV nắm 51% vốn điều lệ trong liên doanh đang chịu áp lực trước dư luận về khoản lỗ và sự "vung tiền" mua bản quyền nhưng rõ ràng luật là luật. Theo luật, doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh, lời ăn lỗ chịu, miễn là trong khuôn khổ pháp luật không cấm. Việc dùng các mệnh lệnh hành chính chỉ đạo kinh doanh đối với doanh nghiệp, ở nước ta, chỉ có tác dụng đối với các doanh nghiệp nhà nước. Như vậy VNPayTV không có quyền lực pháp lí gì cấm cản các thành viên của họ được hay không được đàm phán mua bản quyền.

Bản quyền giải Ngoại hạng Anh giá bao nhiêu?

Mua xong bản quyền giải Ngoại hạng Anh rồi, K+ tổ chức gặp hẹp báo chí, mới giải thích rằng giá mua không cao hơn 20% như chỉ đạo của Chính phủ và thỏa thuận trong nội bộ VNPayTV. Quá dễ để thấy rằng đây là cách để làm yên lòng dư luận, và cũng để xoa dịu VNPayTV sau khi bị "qua mặt".

Trên thực tế thì ai xác định được K+ mua được bản quyền thông qua tập đoàn mẹ Canal+ của Canal+ International Development (CO) với mức giá là bao nhiêu khi nó không được công bố. Nên nhớ rằng, các mùa trước K+ cũng chưa bao giờ chính thức tiết lộ giá mua bản quyền giải Ngoại hạng Anh mà các con số được báo chí lấy từ các nguồn khác và không ít con số là phỏng đoán. Con số mức giá mua bản quyền giải Ngoại hạng Anh ba mùa trước (2013-2016) được cho là 33,5 triệu USD, nếu ba mùa tới không vượt quá mức tăng 20% thì số tiền mua theo lôgic là không vượt quá 40,2 triệu USD, tương đương khoảng 850 tỉ đồng.

Rõ ràng đây là một gánh nặng lớn cho K+ và tất nhiên như đã nói, nhà đài này đã ý thức được và phải tìm ra đường hướng hữu hiệu để phát huy hiệu quả hơn trong việc kinh doanh bản quyền đã mua được. Nếu không, sự sa lầy về nợ nần sẽ càng ngày càng lớn và đặt ra một vấn đề nan giải hơn cho Chính phủ khi chủ trương hiện nay chưa cho phép doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài trong lĩnh vực truyền hình trả tiền.

Thế nhưng nếu nhìn từ góc độ khách hàng của K+ hiện nay thì người ta cảm thấy hài lòng khi K+ tuyên bố mua xong bản quyền giải Ngoại hạng Anh. Với mức giá thuê bao 125.000 đồng/tháng hiện nay không phải vấn đề to tát đối với những khách hàng mê bóng đá của K+. Hơn nữa, khách hàng cũng thấy yên tâm vì K+ giữ đúng cam kết về cung cấp nội dung đối với khách hàng từ năm này qua năm khác. Bởi trong mùa bóng đá đang diễn ra hiện nay (2015-2016), không ít khách hàng của VTVCab đã "sốc" khi bản quyền phát sóng giải Champions League "nửa đường gãy gánh" khiến khách hàng chưng hửng.

Thẩm Hồng Thụy

 

Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 5 lý do bạn nên xóa bớt bạn bè trên Facebook

2 6 sai lầm mà mọi người thường mắc phải khi mua TV

3 'Cần dẹp bỏ kênh Youtube nhảm nhí như Hưng Vlog, NTN'

4 9 lý do tại sao truy cập các trang người lớn lại nhiều rủi ro bảo mật

5 Đây là con tàu nhỏ nhất của Hải quân Mỹ?

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW