10% loài động vật trên hành tinh như sống trong 'hỏa ngục' vì cháy rừng Amazon: Hậu quả đáng sợ hơn bất kì vụ cháy rừng nào khác

10% loài động vật trên hành tinh như sống trong 'hỏa ngục' vì cháy rừng Amazon: Hậu quả đáng sợ hơn bất kì vụ cháy rừng nào khác

Amazon là mái nhà của 10% loài động vật trên Trái Đất, nhiều loài còn chưa được khoa học khám phá ra. Nhưng cũng chính ở Amazon này, "không có thứ gì thích nghi được với hỏa hoạn", đồng nghĩa với việc phục hồi sự đa dạng sinh học sẽ vô cùng khó khăn, nếu không muốn nói là bất khả khi.Thảm họa cháy rừng Amazon không chỉ tác động mạnh vào đời sống của con người mà có thể hủy diệt sự đa dạng sinh học, vì đây là ngôi nhà của 10% loài động vật trên toàn thế giới. Rừng Amazon chứa đến 10% loài động vật của hành tinh - đang bốc cháy và đe dọa hàng triệu con vật (Ảnh: AFP)Đối với hàng ngàn loài thú, bò sát, lưỡng cư và chim chóc sinh sống ở Amazon, hậu quả của vụ cháy sẽ tác động theo 2 giai đoạn: một ngay lập tức và một dài hạn. Tuy vậy, điều đáng lưu ý nhất là "ở Amazon, không có thứ gì thích nghi được với hỏa hoạn" - theo William Magnusson, nhà nghiên cứu ở Viện Quốc gia về vùng Amazon ở Manaus, Brazil cho biết.Rừng Amazon không có thứ gì thích nghi được với hỏa hoạnTại một số cánh rừng như ở Mỹ và Úc, các vụ cháy thường xuyên (do nguyên nhân như sấm sét) lại là một phần của hệ sinh thái khỏe mạnh. Động vật cũng thích nghi với điều đó, thậm chí một số loài còn dựa vào đám cháy để sinh tồn. Có thể lấy ví dụ chim gõ kiến xanh hông đỏ. Nó sinh sống ở rừng phía tây nước Mỹ và chỉ làm tổ trên những thân cây bị cháy, ăn lấy những con bọ phá hoại gỗ, từ đó giúp cây cối tái sinh.Thế nhưng Amazon lại hoàn toàn khác biệt. Vốn là rừng mưa nhiệt đới, nó chứa đựng đời sống sinh vật vô cùng phong phú, vì mọi thứ tích tụ theo năm tháng mà chưa bao giờ bị "thiêu cháy". Trước đây, các đám cháy tự nhiên ở Amazon đều diễn ra với quy mô nhỏ, không thể vươn cao quá tán cây và sẽ bị mưa dập tắt nhanh chóng. "Về cơ bản, rừng Amazon đã không bị thiêu cháy trong suốt hàng trăm ngàn hay hàng triệu năm" - ông Magnusson nhận định.Rừng Amazon đang cháy đến mức khói nhìn được từ ngoài không gian - điều chưa từng có suốt hàng trăm ngàn, thậm chí hàng triệu năm qua! (Ảnh: AP)Thế nhưng thế giới hiện đại đã xuất hiện và đem tới Amazon một vũ khí hủy diệt "cũ mà mới" - ngọn lửa! Lửa do chính bàn tay con người đốt lên để lấy đất chăn thả gia súc, làm rẫy, đốn gỗ đã cùng nhau bùng cháy ngoài tầm kiểm soát, lại cộng thêm điều kiện mùa khô nóng  khiến tình hình thêm tồi tệ. Hậu quả là rừng Amazon bị thiêu cháy trong mấy chục năm trở lại đây - điều chưa từng xảy ra trong suốt hàng triệu năm trước và khiến các loài động vật không kịp thích ứng.Hậu quả trước mắt: Cái chết hàng loạt của động vật hoang dãPhó giáo sư Mazeika Sullivan từ ĐH bang Ohio (Mỹ) - người từng đến rừng Amazon để nghiên cứu thực địa - e rằng hậu họa sau cháy rừng sẽ là "cái chết hàng loạt của động vật hoang dã chỉ trong thời gian ngắn". Nhìn chung giữa một trận cháy, động vật không có nhiều sự lựa chọn. Chúng có thể chạy trốn bằng cách chui vào hang hoặc nhảy xuống nước. Điều đó khiến chúng mất đi mái nhà của mình, nhưng còn hơn là chết cháy. Dù vậy, trong lúc chạy trốn, nhiều con vật vẫn sẽ bỏ mạng vì bị bén lửa, sốc nhiệt do sức nóng đột ngột hoặc ngạt khói.Theo bản năng, nhiều con vật có thể trốn lên cành cao để chạy trốn nhưng lại chọn nhầm một cái cây đang bốc cháy (Ảnh: Reuters)"Ngay khi đám cháy bị kìm lại, lập tức đã phân ra kẻ chiến thắng và kẻ thất bại trong cuộc chiến sinh tồn. Nhưng trong một hệ sinh thái mà không thể thích ứng với lửa, số lượng các con vật vong mạng sẽ nhiều hơn bất kì vùng đất nào" - Sullivan chỉ ra.Một số loài vật sẽ có ưu thế hơn trong lúc chạy trốn. Chúng là những loài to lớn và chạy nhanh như báo đốm, báo sư tử... Chim chóc cũng dễ bề tháo chạy hơn. Nhưng sẽ là thảm kịch thực sự với những con vật di chuyển chậm như lười và thú ăn kiến hay loài vật có kích thước nhỏ như ếch, thằn lằn... Cái chết của chúng sẽ vô cùng tàn khốc khi ngọn lửa đã đuổi tới mà vẫn chưa nhìn ra đường thoát thân. "Nó giống như việc chạy lên cành cao để chạy trốn nhưng lại chọn nhầm một cái cây đang cháy" - Sullivan chỉ ra hoàn cảnh tuyệt vọng mà các con vật phải chịu đựng.Các loài động vật chậm chạp hay nhỏ bé sẽ ít có cơ hội sống sót nhất trong vụ cháy rừng Amazon Những loài động vật sống dưới nước cũng không thoát khỏi bị liên lụy, nhất là ở kênh rạch hay sông nhỏ - nơi chứa đựng hệ động thực vật lớn đến đáng kinh ngạc. Ở những dòng suối chẳng hạn, lửa có khả năng cháy ngay bên cạnh và "bức tử" những loài lưỡng cư vì chúng cũng cần lên bờ trong nhiều hoạt động sống. Ngọn lửa còn có thể thay đổi các chất hóa học của môi trường nước và sát hại hàng loạt sinh vật trong đó.Hậu quả lâu dài còn thảm khốc hơn: Cuộc sống như tận thế với nhiều loàiSau hàng loạt vụ cháy, toàn bộ hệ sinh thái của rừng mưa nhiệt đới cũng bị thay đổi. Ví dụ, các tán rừng dày đặc của Amazon - có nhiệm vụ che ánh nắng chạm tới mặt đất - bỗng nhiên phơi mình trơ trọi và không còn là nơi nương náu của nhiều loài động vật.(Ảnh: Reuters)Nhiều loài lưỡng cư, bò sát vốn dựa vào màu sắc thân để ngụy trang vào vỏ cây, đột nhiên lại trở nên lộ liễu, biến thành con mồi dễ dàng. Và nếu chúng bị tận diệt, toàn bộ chuỗi thức ăn cũng đảo lộn theo. Một ví dụ khác là chim toucan. Với cái mỏ cong dài của mình, chúng có thể chạm vào các ngõ ngách để ăn trái cây mà nhiều con vật khác không chạm tới được. Nhưng sau vụ cháy, những loại hoa quả nào chưa bị thiêu rụi cũng sẽ phơi bày ra trước mắt - khiến nguồn thức ăn của chim toucan đã khan hiếm còn bị cạnh tranh gay gắt. Điều này có thể khiến số lượng cá thể loài sụt giảm nghiêm trọng.Rừng Amazon qua triệu năm bỗng thay đổi môi trường đột ngột vì cháy rừng, sẽ đẩy nhiều loài vật tới bờ vực tuyệt chủngAteles hay còn gọi là khỉ nhện, vốn sống trên vòm cây cao để tránh kẻ thù và sự cạnh tranh của các loài linh trưởng khác. Cháy rừng xảy ra, chúng buộc phải rời khỏi môi trường lâu đời của mình và dấn thân vào cuộc chiến sinh tồntàn khốc hơn bao giờ hết.Những con vật "được lợi" trước mắt có thể là chim săn mồi và thú ăn thịt vì rừng đã phơi ra nhiều khoảng không, giúp chúng bắt mồi tốt hơn. Tuy nhiên tình trạng này sẽ đẩy nhiều loài vật nhỏ vào bờ vực tuyệt chủng và góp phần làm thức ăn khan hiếm trong tương lai, khu rừng dần dần trở thành miền đất vắng sự sống.Khỉ nhện chỉ sống ở Trung Mỹ và Nam Mỹ - phải lao vào cuộc chiến vô cùng khốc liệt để tiếp tục sinh tồn sau trận cháy rừngGiới chuyên gia môi trường cho biết, có một khu vực dọc theo biên giới phía nam của rừng Amazon - trải dài trên các bang Pará, Mato Grosso và Rondônia - được gọi là "vòng cung phá rừng". Nạn khai thác bừa bãi dưới nhiệm kỳ Tổng thống Brazil - Jair Bolsonaro đã đẩy biến giới rừng ngày càng tiến dần về phía bắc theo hình vòng cung, để lại những vùng đất khô cằn trơ trọi..."Chúng ta biết rất ít về nó [phần rừng bị phá hoại]. Con người có lẽ đã giết chết rất nhiều loài vật mà ta chưa biết chúng đã từng tồn tại" - nhà nghiên cứu Magnusson nói. "Và một khi con người làm biến mất rừng mưa nhiệt đới, 99% các loài vật cũng sẽ tàn lụi theo".Bức ảnh chụp được từ máy bay vào ngày 20/8 cho thấy lửa đang càn quét tại bang Mato Grosso, Brazil. Khoa học e ngại biên giới rừng đang ngày càng bị thu hẹp và số lượng các loài động vật cũng vậy! (Ảnh: AP)(Theo National Geographic)

Cái kết của một hành tinh nếu rừng Amazon biến mất: Đừng nói cứu thế giới, bạn đang tự cứu ...

Cái kết của một hành tinh nếu rừng Amazon biến mất: Đừng nói cứu thế giới, bạn đang tự cứu ...

Chúng ta coi sự ban phát hào phóng của thiên nhiên như một điều tất nhiên con người được nhận. Chỉ đến khi hành tinh này đang run rẩy trước những tác động của con người, thế giới mới hiểu được họ đang tự bức tử chính mình. Sẽ ra sao nếu một ngày, cánh rừng Amazon không còn?

kenh14.vn
Huawei vẫn tin dùng Android, HarmonyOS chỉ là đồ dự phòng

Huawei vẫn tin dùng Android, HarmonyOS chỉ là đồ dự phòng

Dù đã trình làng hệ điều hành "cây nhà là vườn" Harmony nhưng hãng công nghệ Trung Quốc này vẫn gắn bó với hệ sinh thái Android, trừ khi bị buộc phải rời khỏi nền tảng bởi lệnh trừng phạt của Mỹ.

nghenhinvietnam.vn
Vietlott phát hành xổ số 10 phút quay 1 lần, giải thưởng lên đến 2 tỷ đồng/lần quay

Vietlott phát hành xổ số 10 phút quay 1 lần, giải thưởng lên đến 2 tỷ đồng/lần quay

(Tổ Quốc) - Ngày 23/8/2019, Công ty Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott) chính thức phát hành sản phẩm xổ số quay nhanh “Keno”. Loại hình xổ số quay nhanh lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam với tần suất quay số liên tục 10 phút/lần trong ngày.

toquoc.vn
Hệ sinh thái có ngưỡng chịu đựng nhất định

Hệ sinh thái có ngưỡng chịu đựng nhất định

(khoahocdoisong.vn) - Mỗi hệ sinh thái có thể tự làm sạch, nhưng người ta không biết rằng hệ sinh thái nào cũng có ngưỡng chịu đựng nhất định.

khoahocdoisong.vn
Samsung đa dạng hoá lợi ích cho người dùng với Tổng đài hỗ trợ 24/7

Samsung đa dạng hoá lợi ích cho người dùng với Tổng đài hỗ trợ 24/7

Mở rộng quy mô Tổng đài Chăm sóc khách hàng 24/7, đa dạng hoá phương thức phục vụ, nâng cao trình độ chuyên môn của Tổng đài viên,… là những "chiến lược" mới giúp Samsung chinh phục người dùng tốt hơn.

genk.vn
Cảnh báo về nguy cơ chạy đua vũ trang AI

Cảnh báo về nguy cơ chạy đua vũ trang AI

Theo nghiên cứu mới nhất, Amazon, Microsoft và Intel nằm trong số các công ty công nghệ đang đẩy thế giới vào một cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm với việc phát triển các robot thông minh có khả năng hủy diệt.

baotintuc.vn
Hơn 2.300 con hổ bị giết hại và mua bán trái phép trong 9 năm qua

Hơn 2.300 con hổ bị giết hại và mua bán trái phép trong 9 năm qua

Theo tổ chức bảo tồn động vật hoang dã Traffic, năm 1900, ước tính trên thế giới có hơn 100.000 con hổ trong tự nhiên thì đến năm 2010, con số này chỉ còn lại 3.200.

daidoanket.vn
Độc đáo “dòng sông 5 màu” ở Colombia

Độc đáo “dòng sông 5 màu” ở Colombia

Đến thăm sông Cano Cristales ở Colombia từ tháng 6 - 11 (giữa mùa mưa và mùa khô), bạn sẽ được chứng kiến vẻ đẹp rực rỡ của một kiệt tác thiên nhiên.

soha.vn
VCCorp không bán dữ liệu người dùng, nội dung là "Vua trên Lotus"

VCCorp không bán dữ liệu người dùng, nội dung là "Vua trên Lotus"

Bị lộ thông tin cá nhân, quá nhiều quảng cáo rác... là những bất tiện ở các mạng xã hội mà chúng ta đang sử dụng. Nhưng với Lotus thì sẽ hoàn toàn khác.

soha.vn
Sông băng ở Chile tan chảy đe dọa đa dạng sinh học biển

Sông băng ở Chile tan chảy đe dọa đa dạng sinh học biển

Những dòng sông băng tại vùng Patagonia ở Chile tan chảy do biến đổi khí hậu đang tác động nghiêm trọng đến sự đa dạng sinh học, số lượng và chất lượng các loài sinh vật biển.

tuoitre.vn
Các tin khác
a
Xem thêm

Góc nhìn VNREVIEW

Tin mới nhất
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Tại sao người Mỹ không dùng vòi rửa thần thánh?

2 Bắt chước "thánh ăn công sở" làm bỏng ngô bằng lon soda, một bé gái Trung Quốc chết thảm

3 Cá Koi lờ đờ, chết ngửa bụng sau 2 ngày ở bể xử lý nước sông Tô Lịch

4 Cá Koi sông Tô Lịch chết "do bị phá hoại" là kết luận hồ đồ

5 Thịt vịt rất tốt cho sức khỏe nhưng những ai không nên ăn?

Điểm tin tuần