Iran đang ở đâu trên hành trình hướng tới sở hữu bom hạt nhân? | VOV.VN

Iran đang ở đâu trên hành trình hướng tới sở hữu bom hạt nhân? | VOV.VN

VOV.VN - Nỗ lực quốc tế nhằm hồi sinh thỏa thuận hạt nhân Iran đang đối mặt với thách thức mới bởi việc nhà khoa học hàng đầu trong lĩnh vực hạt nhân của Tehran bị sát hại.Thỏa thuận hạt nhân Iran (Iran Nuclear Deal, hay Iran Deal, Joint Comprehensive Plan of Action - JCPOA - Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung) giữa Iran và 5 cường quốc thuộc Hội đồng Bảo an và Đức đạt được năm 2015 đang bị xói mòn và những nỗ lực nhằm hồi sinh Thỏa thuận phải đối mặt với thách thức mới bởi việc nhà khoa học hạt nhân hàng đầu của Tehran bị sát hại. Các hạn chế của Thỏa thuận đối với hoạt động hạt nhân của Iran có một mục tiêu: kéo dài “thời gian đột phá” (“breakout time”) - thời gian để Tehran sản xuất đủ vật liệu phân hạch cho một quả bom, nếu họ quyết định chế tạo. Gặp gỡ của Bộ trưởng P5+1 tại Geneva; Nguồn: wikipedia.orgIran khẳng định chưa bao giờ và sẽ không bao giờ tìm kiếm vũ khí hạt nhân, hoạt động hạt nhân của nước này chỉ nhằm mục đích dân sự. Năm 2019, Tehran đã bắt đầu từng bước vi phạm các giới hạn, đáp trả việc Tổng thống Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân vào tháng 5/2018 và tái áp dụng các lệnh trừng phạt. Điều này đã rút ngắn “thời gian đột phá” nhưng báo cáo của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho thấy, Iran không tiến hành công việc hạt nhân nhanh như khả năng họ có thể.Các quốc gia châu Âu đã tìm cách cứu vãn, thúc ép Tehran tuân thủ thỏa thuận hạt nhân ngay cả khi Washington thắt chặt các biện pháp trừng phạt và nuôi hy vọng vào việc thay đổi chính sách của Mỹ sau ngày 20/1/2021 - ngày nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden, là Phó Tổng thống dưới thời Barack Obama từng đàm phán về thỏa thuận năm 2015.Iran đã chống lại nhiều hạn chế của thỏa thuận hạt nhân nhưng vẫn hợp tác với IAEA và cấp quyền tiếp cận cho các thanh sát viên theo một trong những chế độ thanh sát hạt nhân được áp dụng đối với bất kỳ quốc gia nào. Thỏa thuận hạt nhân giới hạn kho dự trữ uranium làm giàu của Iran ở mức 202,8 kg - con số nhỏ so với hơn 8 tấn mà Iran sở hữu trước khi có Thỏa thuận. Giới hạn đã bị phá vỡ vào năm ngoái - một báo cáo của IAEA tháng 11 cho biết lượng dự trữ ở mức 2.442,9kg.Thỏa thuận hạt nhân giới hạn độ tinh khiết phân hạch mà Iran có thể tinh chế uranium ở mức 3,67% - thấp hơn nhiều so với mức 20% trước khi đạt được thỏa thuận và thấp hơn mức dùng làm vũ khí là 90%. Iran đã vi phạm giới hạn 3,67% vào tháng 7/2019 và mức làm giàu vẫn ổn định ở mức 4,5% kể từ đó. Thỏa thuận hạt nhân cho phép Iran sản xuất uranium làm giàu bằng cách sử dụng khoảng 5.000 máy ly tâm thế hệ đầu tiên IR-1 tại nhà máy Natanz dưới lòng đất của họ, được xây dựng có thể lắp đặt hơn 50.000 máy (Iran đã lắp đặt khoảng 19.000 máy ly tâm trước Thỏa thuận).Iran có thể vận hành một số lượng nhỏ các máy tiên tiến hơn trên mặt đất mà không cần tích lũy uranium đã được làm giàu. Năm 2019, IAEA cho biết Iran đã bắt đầu làm giàu bằng các máy ly tâm tiên tiến tại một nhà máy thí điểm trên mặt đất ở Natanz. Kể từ đó, Iran bắt đầu di chuyển ba cụm máy ly tâm tiên tiến tới nhà máy dưới lòng đất. Tháng 11/2020, IAEA cho biết, Iran đã cung cấp nguyên liệu uranium hexafluoride dạng khí vào tầng đầu tiên trong số các tầng ngầm đó. Chữ ký Bộ trưởng Ngoại giao P5+1 về Thỏa thuận Hạt nhân Iran; Ngày: wikipedia.orgThỏa thuận Hạt nhân nghiêm cấm làm giàu tại Fordow - một địa điểm mà Iran bí mật xây dựng bên trong một ngọn núi và đã bị các cơ quan tình báo phương Tây khám phá năm 2009. Máy ly tâm được phép bố trí ở đó cho các mục đích khác, như sản xuất đồng vị ổn định (hiện, tại đây có 1.044 máy ly tâm làm giàu IR-1).Các vụ vi phạm đã kéo dài “thời gian đột phá” nhưng các ước tính vẫn khác nhau. Nhiều nhà ngoại giao và chuyên gia hạt nhân cho rằng điểm khởi đầu một năm là ngắn và Iran sẽ cần dài hơn. David Albright - một cựu thanh tra vũ khí của Liên Hợp Quốc, người có xu hướng có lập trường diều hâu đối với Iran - đã ước tính vào tháng 11 rằng, “thời gian đột phá” của Iran có thể "chỉ ngắn 3,5 tháng", mặc dù cho rằng Iran sẽ sử dụng 1.000 máy ly tâm tiên tiến đã bị loại theo Thỏa thuận.Nếu Iran tích lũy đủ vật liệu phân hạch, họ sẽ cần phải lắp ráp một quả bom và có thể là một quả đủ nhỏ để tên lửa đạn đạo của họ có thể mang. Không rõ chính xác sẽ mất bao lâu, nhưng tích trữ đủ nguyên liệu phân hạch được nhiều người coi là trở ngại lớn nhất trong việc sản xuất vũ khí. Các cơ quan tình báo Mỹ và IAEA tin Iran đã từng có chương trình vũ khí hạt nhân và nước này đã tạm dừng.Có bằng chứng cho thấy Iran đã có được bản thiết kế vũ khí hạt nhân và thực hiện nhiều công việc liên quan đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân. Tehran tiếp tục cấp cho IAEA quyền tiếp cận các cơ sở hạt nhân đã khai báo của mình và cho phép kiểm tra nhanh các cơ sở khác. Iran và IAEA đã giải quyết bế tắc kéo dài vài tháng trong năm nay về việc tiếp cận hai địa điểm bị nghi ngờ trước đây./.

Từ vụ ám sát ở Iran: Chiến trường tương lai sẽ không người, vũ khí tự động khóa và tiêu diệt mục tiêu chỉ định

Từ vụ ám sát ở Iran: Chiến trường tương lai sẽ không người, vũ khí tự động khóa và tiêu diệt mục tiêu chỉ định

Khi vũ khí điều khiển từ xa như máy bay không người lái ngày càng trở nên tối tân hơn và được nhiều quốc gia sở hữu, thì hành động ám sát sẽ trở nên phổ biến hơn.

soha.vn
Quốc hội Iran vừa định tung

Quốc hội Iran vừa định tung "quân bài hạt nhân" trả đũa Israel: Ông Rouhani bất ngờ đưa ra quyết định lạ

Phát biểu tại cuộc họp nội các, ông Rouhani nói chính quyền của ông "không đồng ý với dự luật và lo ngại dự luật này sẽ làm tổn hại tới các hoạt động đối ngoại".

soha.vn
Một nước bị Iran nghi khởi nguồn âm mưu ám sát: Thủ tướng Israel bí mật sang gặp 2 nhân vật

Một nước bị Iran nghi khởi nguồn âm mưu ám sát: Thủ tướng Israel bí mật sang gặp 2 nhân vật "máu mặt"?

Bộ Ngoại giao Iran nói tất cả nước láng giềng và các nước vùng Vịnh đã lên án vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Mohsen Fakhrizadeh, chỉ trừ một nước.

soha.vn
Lý do sâu xa sau việc nhà khoa học hạt nhân Iran bị ám sát giữa ngày

Lý do sâu xa sau việc nhà khoa học hạt nhân Iran bị ám sát giữa ngày

Với các sát thủ, nhà khoa học hạt nhân Iran Fakhrizadeh đủ quan trọng để bị ám sát hôm thứ Sáu trong một cuộc tấn công trắng trợn vào ban ngày.

soha.vn
Rộ tin 2 UAV Israel vượt biển Caspian giữa

Rộ tin 2 UAV Israel vượt biển Caspian giữa "bão lửa Karabakh", ẩn náu tại Iran rồi hạ sát nhà khoa học

Tờ al-Jaridah (Kuwait) mới đây đưa thông tin gây xôn xao về sự liên quan của hai máy bay không người lái (drone) Israel trong vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân Iran Mohsen Fakhrizadeh.

soha.vn
Iran giáng đòn cực mạnh vào Israel: Kế hoạch hạt nhân mới

Iran giáng đòn cực mạnh vào Israel: Kế hoạch hạt nhân mới "thay đổi cuộc chơi"

Các nhà lập pháp Iran đồng thuận về dự luật liên quan chương trình hạt nhân. Đây được coi là "phản ứng lớn nhất" với Israel sau vụ ám sát nhà khoa học Mohsen Fakhrizadeh.

soha.vn
Iran tố Israel âm mưu ‘đổ dầu vào lửa’ sau vụ tướng Iran nghi bị ám sát

Iran tố Israel âm mưu ‘đổ dầu vào lửa’ sau vụ tướng Iran nghi bị ám sát

Iran đã chính thức bác bỏ thông tin về cái chết của quan chức cấp cao IRGC, cho rằng đây là âm mưu của Israel nhằm kích động Iran sau cái chết của Fakhrizadeh.

soha.vn
Bí hiểm rợn người sau vụ ám sát nhà khoa học Iran và sự im lặng

Bí hiểm rợn người sau vụ ám sát nhà khoa học Iran và sự im lặng

Dù được bảo vệ nghiêm ngặt nhưng nhà khoa học hạt nhân Iran Fakhrizadeh vẫn bị đối phương vẫn tìm được sơ hở để ra tay hành động bí hiểm.

soha.vn
Căng thẳng ở Trung Đông: Một cuộc xung đột dần hiện hình

Căng thẳng ở Trung Đông: Một cuộc xung đột dần hiện hình

Tổng thống đắc cử của Mỹ muốn tái hợp tác với Iran, nhưng Israel có kế hoạch khác. Đó là nhận định trong bài bình luận đăng trên Foreign Policy.

soha.vn
Mê đắm sắc hoa Tam giác mạch nở rộ ở Hà Giang | VOV.VN

Mê đắm sắc hoa Tam giác mạch nở rộ ở Hà Giang | VOV.VN

VOV.VN - Những ngày này, mảnh đất Hà Giang trở nên thơ mộng hơn với những triền hoa tam giác mạch nở hồng rực trong nắng.

vov.vn
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW
Tin mới nhất
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Vì sao người châu Á lại ăn bằng đũa?

2 Trên tay Xperia 1 III: nét chấm phá còn sót lại giữa thị trường smartphone bão hòa

3 7 file và thư mục trong Windows có thể yên tâm xóa để giải phóng bộ nhớ

4 7 tính năng đáng chú ý trên Xperia 1 III vừa ra mắt, cái cuối cùng ngay cả máy ảnh cũng “bó tay”

5 Apple đang quá tham lam với iPad!

Điểm tin tuần