Vì sao Mỹ mất hơn 10 năm chỉ để tìm cách sở hữu một chiếc trực thăng Liên Xô?

[Bui Nhat Minh]

Trong nhiều năm của Chiến tranh Lạnh, một trong những mục tiêu được giới tình báo và quân đội Mỹ theo đuổi ráo riết là tìm cách tiếp cận trực thăng tấn công Mi-24 Hind của Liên Xô. Đây được xem là một trong những khí tài đáng gờm nhất mà Moscow từng phát triển, kết hợp khả năng vận chuyển quân và hỏa lực tấn công mạnh mẽ trong cùng một nền tảng.

Sau hơn một thập kỷ tìm kiếm, cơ hội cuối cùng đã đến vào năm 1988 khi một chiếc Mi-24 do Libya vận hành bị bỏ lại tại một căn cứ không quân hẻo lánh ở Chad. Điều đó mở đường cho một trong những chiến dịch thu giữ khí tài bí mật táo bạo nhất của quân đội Mỹ trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Chiếc trực thăng khiến phương Tây đau đầu​

Mi-24 được Liên Xô phát triển từ cuối những năm 1960 sau khi nghiên cứu kinh nghiệm sử dụng trực thăng của Mỹ tại chiến trường Việt Nam. Không giống các thiết kế phương Tây vốn tách biệt giữa trực thăng vận tải và trực thăng tấn công, Mi-24 kết hợp cả hai vai trò trong một khung thân duy nhất.

Loại trực thăng này có thể chở theo một tổ binh sĩ, đồng thời được trang bị pháo, rocket và tên lửa chống tăng để yểm trợ hỏa lực ngay trong quá trình tác chiến. Nhờ lớp giáp bảo vệ dày cùng tốc độ cao, Mi-24 nhanh chóng trở thành một trong những trực thăng chiến đấu nổi tiếng nhất thế giới.

Trong chiến tranh Afghanistan, các tay súng Mujahideen từng gọi Mi-24 là "cỗ xe của quỷ" bởi khả năng tấn công mạnh mẽ và độ bền đáng nể của nó. Liên Xô đã sản xuất hàng nghìn chiếc và xuất khẩu cho nhiều quốc gia đồng minh.

Chính vì vậy, quân đội Mỹ luôn muốn nghiên cứu trực tiếp loại trực thăng này để hiểu rõ khả năng, điểm mạnh và những điểm yếu tiềm tàng trong trường hợp xảy ra xung đột với khối Xô Viết.

Chiến dịch bí mật giữa sa mạc châu Phi​

Cơ hội xuất hiện sau cuộc xung đột kéo dài giữa Libya và Chad. Trong cuộc chiến này, Libya của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi đã sử dụng nhiều trực thăng Mi-24 phiên bản xuất khẩu, thường được gọi là Mi-25.

Khi quân đội Chad với sự hỗ trợ của Pháp giành lại quyền kiểm soát nhiều khu vực, một số trực thăng Libya bị bỏ lại tại căn cứ không quân Ouadi Doum ở miền bắc Chad. Thông tin này nhanh chóng thu hút sự chú ý của Washington.

Để thu hồi chiếc trực thăng, quân đội Mỹ triển khai chiến dịch tuyệt mật mang tên Operation Mount Hope III. Nhiệm vụ được giao cho Trung đoàn Không quân Đặc nhiệm số 160, đơn vị nổi tiếng với biệt danh Night Stalkers.

Sau nhiều tháng chuẩn bị, hai trực thăng vận tải hạng nặng Boeing MH-47 Chinook cùng khoảng 60 binh sĩ được triển khai tới Chad bằng máy bay vận tải chiến lược.

Dưới màn đêm, các phi công Mỹ thực hiện chuyến bay dài hàng trăm kilomet xuyên sa mạc để tiếp cận căn cứ bỏ hoang. Khi đến nơi, lực lượng mặt đất nhanh chóng chuẩn bị chiếc Mi-24 để vận chuyển bằng cáp treo bên dưới trực thăng MH-47.

Trên đường quay về, đoàn trực thăng gặp phải bão cát khiến tầm nhìn giảm nghiêm trọng. Tuy nhiên, chiến dịch vẫn thành công mà không xảy ra giao tranh hay bị lực lượng Libya phát hiện.

Chỉ khoảng 70 giờ sau khi bắt đầu, chiếc Mi-24 đã có mặt tại Mỹ để phục vụ quá trình nghiên cứu và đánh giá kỹ thuật.

Đối với Washington, đây không chỉ là việc thu giữ một chiếc trực thăng. Nó còn mang lại cơ hội hiếm có để tiếp cận trực tiếp một trong những vũ khí biểu tượng của Liên Xô trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Sau khi được phục hồi, chiếc Mi-24 tiếp tục được sử dụng trong các chương trình huấn luyện và nghiên cứu của quân đội Mỹ trong nhiều năm. Chiến dịch Mount Hope III đến nay vẫn được xem là một trong những nhiệm vụ bí mật thành công nhất nhằm thu thập khí tài đối phương trong lịch sử quân sự hiện đại.