Đa số mọi người nghĩ chơi cờ sẽ khiến chúng ta thông minh hơn, nhưng sự thật có phải như thế?

Cờ vua từ lâu đã trở thành một phần rất quan trọng trong văn hóa trường học. Rất nhiều người tin rằng cờ vua mang lại những lợi ích đáng kể như cải thiện trí nhớ, IQ, khả năng giải quyết tình huống và sự tập trung. Nhưng điều đó có thực sự đúng.

Chỉ có một ít bằng chứng ủng hộ kết luận này. Theo thông tin trên trang The Conversation, người ta đã tiến hành hai cuộc nghiên cứu ở phụ huynh và các nhà giáo dục, và tất cả họ đều tin rằng cờ vua có nhiều lợi ích giáo dục. Nhưng theo kết quả của một nghiên cứu khác, những đứa trẻ chơi cờ vua không cho thấy những cải thiện vượt trội so với những đứa trẻ không chơi.

Khảo sát đầu tiên được tiến hành để xem xét nhận thức của các nhà giáo dục và bậc phụ huynh về lợi ích của việc chơi cờ.

Được thực hiện vào năm 2016, có đến 314 người tham gia khảo sát này – bao gồm cả hiệu trưởng, giáo viên, điều phối viên cờ vua và phụ huynh ở các vùng Queensland – đã tiến hành điền vào một phiếu khảo sát trực tuyến ẩn danh.

Những người tham gia được yêu cầu cho biết họ đồng ý hoặc không đồng ý với 34 mục câu hỏi về lợi ích của việc chơi cờ. Ví dụ như: Học cờ vua giúp trẻ phát triển khả năng tư duy phản biện.

Hầu hết những người tham gia đều đồng ý và hoàn toàn đồng ý với hầu hết các mục lợi ích của cờ vua. Gần 80% (249 trên tổng số 313) số người tham gia hoàn toàn đồng ý với lợi ích giáo dục của cờ vua mang lại cho trẻ em.

87% khác (269 trên tổng số 310) hoàn toàn đồng ý với việc học cờ vua giúp trẻ phát triển kĩ năng giải quyết vấn đề. Và 59% (184 trên tổng số 314) hoàn toàn đồng ý với việc học chơi cờ vua rất có ích cho trẻ em bản xứ và trên Eo Biển Torres.

Cuộc khảo sát cũng cung cấp các tùy chọn xin ý kiến bổ sung từ những người tham gia. Một số ý kiến trong đó là:

"Cờ vua là một hoạt động tuyệt vời cho tất cả trẻ em them gia. Đây là một trong những hoạt động mà trường học có thể tổ chức để hỗ trợ phát triển học tập, kĩ năng xã hội và cảm xúc của các em."

Một phụ huynh khác cho biết:

"Kể từ khi bắt đầu học chơi cờ vua, con trai tôi đã có thể xử lí các tình huống xã hội tốt hơn rất nhiều so với trước đây. Cờ vua đã thúc đẩy lối suy nghĩ theo nhiều hướng khác nhau."

Nhưng có thật là như vậy?

Có rất nhiều nghiên cứu về vấn đề này được thực hiện trước đó, nhằm mục đích khám phá xem liệu cờ vua có thực sự cải thiện khả năng nhận thức của trẻ hay không.

Một số nghiên cứu đã cho thấy chơi cờ tạo một khả năng tư duy tốt hơn. Ví dụ như một nghiên cứu ở New York năm 2012 đã cho thấy trẻ em học cờ vua và âm nhạc thể hiện tư chất tốt hơn so với nhóm không học.

Nhưng có một lưu ý ở nghiên cứu này là sự cải thiện lại không được thống kê cụ thể.

Một nghiên cứu khác gần hơn, năm 2017, nghiên cứu trên 4000 trẻ em ở Anh đã không đưa ra bất kì bằng chứng nào cho thấy cờ vua tạo được những ảnh hưởng lên khả năng tính toán, khả năng đọc hoặc các bài kiểm tra khoa học.

Để kiểm tra mối tương quan tích cực giữa việc chơi cờ và học tập. Nghiên cứu đã tiến hành với các trẻ em từ lớp một đến lớp năm tại một trường tư ở Queensland.

Nghiên cứu đã chọn ra 203 học sinh (đã được cho phép bởi phụ huynh) và chia thành 4 nhóm giống như cách tiếp cận của nghiên cứu hồi 2012. Các nhóm được chia như sau:

- 46 học sinh học chơi cờ

- 48 học sinh học âm nhạc

- 37 học sinh học cả hai

- 72 học sinh không học cả cờ vua lẫn âm nhạc

Các buổi học cờ vua hàng tuần đã được tiến hành dạy cho 83 học sinh trong sáu tháng: 24 học sinh lớp Một, 20 học sinh lớp Hai, 8 học sinh lớp Ba, 18 học sinh lớp Bốn và 13 học sinh lớp Năm.

Các buổi học âm nhạc cũng được tiến hành tương tự cho 85 học sinh: 16 học sinh lớp Một, 15 học sinh lớp Hai. 12 học sinh lớp Ba, 23 học sinh lớp Bốn và 19 học sinh lớp Năm.

Họ đã tiến hành các bài kiểm tra tiêu chuẩn theo kỳ để kiểm tra liệu có sự thay đổi đáng kể nào về điểm số giữa các nhóm khác nhau không.

Học sinh Lớp Một và Hai đã được kiểm tra thông qua các bài kiểm tra RPM (Raven's Progressive Matrices), đây là một bài kiểm tra trắc nghiệm trí thông mình suy luận.

Học sinh lớp Ba, Bốn và Năm được kiểm tra qua những bài kiểm tra Năng lực chung (AGAT) của ACER (Hội đồng nghiên cứu giáo dục Úc), được dùng để đánh giá học sinh qua kỹ năng suy luận trong ba lĩnh vực: lời nói, số hóa và trừu tượng (qua các hình ảnh).

Qua các bài kiểm tra cho thấy vẫn có những cải thiện nhỏ, nhưng không có quá nhiều ý nghĩa trong thống kê.

Kết quả này không có nghĩa là việc chơi cờ vua không đem lại bất kì lợi ích nào cho khả năng nhận thức của trẻ. Có nhiều sự phát triển hướng suy nghĩ mà chúng ta chưa thể hiểu rõ. Những lợi ích này liên quan mật thiết đến một thế giới mà tư duy khái niệm đang trở thành một kĩ năng rất quan trọng.

Các suy nghĩ về lợi ích của cờ vua bao gồm tư duy sáng tạo, tư duy phê phán, tư duy logic, trực giác, suy luận, tư duy hệ thống, tư duy chiến lược, tầm nhìn xa, tư duy phân tích, giải quyết các vấn đề và khả năng tập trung.

Như vậy, ý kiến cho rằng chơi cờ sẽ giúp cải thiện nhiều khả năng về tư duy là không thực sự đúng, nhưng cũng không phải là sai. Chỉ là chúng ta nên hiểu kĩ một chút, để con em mình có thể phát huy theo hướng các em yêu thích.

Trần Vũ Đức


Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 5 lý do bạn nên dừng vô tư đăng ảnh con nhỏ lên Facebook

2 Chuyện gì đã thực sự xảy ra với máy bay mất tích Malaysia MH370? (phần 1)

3 Rắn có thể tự cắn chết mình bằng nọc độc của nó hay không?

4 Phim 'Về nhà đi con' quảng cáo vô tội vạ, VTV 'ăn dày' cỡ nào?

5 Amazon "lỡ" bán máy ảnh cao cấp chục ngàn đô với giá chỉ... 100 USD

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW