Ung thư và đau tim cũng có thể lây nhiễm qua hệ vi sinh vật trên cơ thể người

Bất cứ ai đã học qua chương trình phổ thông đều được dạy rằng chúng ta chỉ có thể mắc các loại bệnh như cảm cúm từ người khác. Nhưng một báo cáo khoa học cho rằng nhiều loại bệnh không truyền nhiễm, như ung thư hay bệnh tim chẳng hạn, cũng có khả năng lây truyền thông qua các vi sinh vật vô hại sống trên cơ thể người.

Mỗi chúng ta đều là một sở thú di động với vô số các loại vi khuẩn, virus và nhiều loại sinh vật sống mà chúng ta không nhìn thấy được. Cũng có thể xem rằng cơ thể chúng ta là nơi sinh sống và cũng là nơi làm tình của chúng. Nghe thì có thể hơi ghê rợn nhưng thực tế hầu hết chúng không gây hại cho cơ thể người, đôi khi còn rất có lợi, ví dụ như vi khuẩn sống trong đường ruột của chúng ta giúp tiêu hóa thức ăn.

Vi khuẩn đường ruột trong hệ tiêu hóa của chuột được làm phát quang (Ảnh: Flickr)

Các nhà khoa học đã đặt tên cho thế giới vô hình, nơi các vi sinh vật này sinh sống là microbiome. Những năm gần đây, chúng ta dần làm sáng tỏ sự tác động của hệ vi sinh vật này lên cơ thể người, đặc biệt là khi chúng mất cân bằng. Các nghiên cứu được tiến hành trên động vật và trên người trong phòng thí nghiệm đã liên kết các loại bệnh không truyền nhiễm như béo phì hay tim mạch vào các vi sinh vật vô hại (các nhà khoa học gọi là dybiotic)

Mặc dù chỉ mới bước đầu khám phá microbiome, nhưng một bài nghiên cứu mới đây trên tạp chí Science đã lập luận rằng có đủ các bằng chứng cần thiết để kiểm tra khả năng các căn bệnh không truyền nhiễm có thể lây lan qua hệ vi sinh vật trên cơ thể người.

Đầu tiên, chứng béo phì thường tập trung trong một nhóm người. Một nghiên cứu được tiến hành trên 12 nghìn người trong 30 năm đã chỉ ra rằng những người có bạn bị béo phì có nguy cơ bị béo phì cao hơn đến 57%; con số này tương tự đối với những người có họ hàng, anh chị em bị béo phì ở độ tuổi trưởng thành.

Đối với động vật, các nghiên cứu cho thấy nếu chúng ta loại bỏ tất cả vi khuẩn trong hệ tiêu hóa của một chú chuột khỏe mạnh và cấy ghép vi khuẩn từ những con bị béo phì, kết quả là những con chuột này có nguy cơ mắc bệnh béo phì cao hơn những con chuột khác. Nghiên cứu cũng chứng minh điều ngược lại, khi thay thế hệ vi sinh vật của những con chuột bị bệnh từ những con khỏe mạnh có thể chữa trị và giúp thuyên giảm các triệu chứng bệnh không chỉ đối với béo phì mà còn các bệnh mãn tính khác như mất trí nhớ hay bệnh tim.

Thậm chí cũng có những bằng chứng cho thấy hệ vi sinh vật ở người cũng có thể trao đổi giữa người với người, ví dụ như giữa mẹ và thai nhi hoặc từ phân của người khác và từ nguồn nước hay thức ăn.

"Những nhận định trên là bằng chứng thuyết phục cho giả thuyết này", tác giả bài viết Brett Finley, đồng thời là nhà vi sinh vật học tại Đại học British Columbia (Canada) cho biết.

Giả thuyết nhóm của Finley đưa ra phức tạp hơn giả thuyết vi sinh trùng trước đây đã giải thích cơ chế virus cảm cúm lây từ người qua người vào mỗi mùa đông.

Béo phì có thể xuất hiện trong một chóm người, nhưng tác động của môi trường và yếu tố di truyền cũng chiếm một tỉ lệ lớn nguy cơ mắc phải căn bệnh này. Đồng thời, môi trường và di truyền cũng định hình hệ vi sinh vật của mỗi chúng ta. Và thậm chí là có những hệ vi sinh vật làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ, tuy nhiên không phải tất cả những ai có hệ vi sinh vật này đều tỉnh dậy và mất trí nhớ vào sáng hôm sau. Phải mất rất nhiều năm, thậm chí là hàng thập kỷ, để những người thuộc nhóm nguy cơ cao mắc các loại bệnh thực sự mắc phải chúng và không phải ai trong nhóm này cũng sẽ đều bị bệnh. Finley còn nhấn mạnh rằng họ không bàn về một loại vi trùng cụ thể mà là cả một hệ vi sinh vật có thể thay đổi số lượng vì rất nhiều nguyên nhân.

Những thách thức trên khiến việc chứng minh giả thuyết này trở nên khó khăn hơn. Nhưng tác giả bài viết cho biết họ sẽ phát triển những nguyên tắc để định hướng những nghiên cứu đang được tiến hành và cả các nghiên cứu trong tương lai. Những nguyên tắc này dựa trên các tiêu chí được đề ra bởi Robert Koch và các đồng nghiệp của ông vào cuối thể kỷ 18 trong quy trình chứng minh một chủng vi trùng cụ thể gây ra một căn bệnh cụ thể, hay còn gọi là nguyên tắc Koch.

"Trong quá trình cấy ghép hệ vi sinh vật nói chung, phần khó khăn nhất trong giả thuyết này là phải phân tách giữa môi trường sống và chế độ dinh dưỡng của vi sinh vật, trong khi chúng luôn tác động lẫn nhau", Finley cho biết.

Đã có rất nhiều nhà khoa học nghiên cứu về mối liên hệ giữa bệnh ở người và hệ vi sinh vật. Chúng ta thậm chí còn thử nghiệm cấy ghép phân để điều trị một số căn bệnh. Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn phải mất khá lâu và tiến hành nhiều nghiên cứu nữa trước khi nghĩ đến khả năng lây lan những căn bệnh không truyền nhiễm qua hệ vi sinh vật ở người. Mặt khác, các nghiên cứu trước đây hầu hết mới chỉ tập trung vào hệ vi sinh vật trong hệ tiêu hóa trong khi còn nhiều loại virus và nấm cũng đang sinh sống trong cơ thể của chúng ta.

Ông Finley và các đồng sự của mình công bố giả thuyết của họ nhằm đưa ra một hướng mới trong nghiên cứu và thu hút các đồng nghiệp của họ cùng tham gia.

"Đây là những bằng chứng rất thuyết phục và chúng có thể tác động lớn đến vấn đề sức khỏe con người. Tuy nhiên, trước đây chưa có ai nghiên cứu về nó, do vậy, chúng ta cần phải nghiên cứu sâu hơn nữa", ông Finley cho biết.

Minh Bảo - Theo Gizmodo


Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Liệu Covid-19 có phải là vũ khí sinh học do Trung Quốc phát triển?

2 Xem cảnh hệ thống bắn drone của Israel xử lý một chiếc drone chỉ sau vài giây

3 Trung Quốc "in nhà" cho bệnh nhân nhiễm virus Corona

4 Bóc tách chiếc Tesla mới thấy Công nghệ điện tử của hãng xe Mỹ đi trước Toyota và Volkswagen khoảng 6 năm

5 Jaan Kross là ai?

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW