Vì sao bão nhiệt đới thường đổ bộ vào miền Trung?

Thời gian gần đây, liên tục các cơn bão, áp thấp nhiệt đới đổ bộ, đe dọa miền Trung nước ta. Câu hỏi rất nhiều người băn khoăn là không chỉ riêng năm nay, mà hầu như hằng năm số cơn bão đổ bộ vào miền Trung lại cao hơn so với các vùng miền khác.

Tin bão số 9 mới nhất: Gió giật cấp 17, miền Trung sắp mưa rất to trên diện rộng

Hằng năm, biển Đông đón nhận khoảng 10 - 12 cơn bão nhiệt đới, phát triển ở phần phía Tây Bắc Thái Bình Dương giữa 180 độ và 100 độ kinh Tây. Vùng này được gọi là lưu vực Tây Bắc Thái Bình Dương và cũng là nơi lưu vực bão nhiệt đới hoạt động nhiều nhất trên Trái đất, chiếm gần 1/3 số bão nhiệt đới hàng năm của thế giới.

Một cơn bão nhiệt đới được hình thành dựa trên 6 yếu tố chính bao gồm: nhiệt độ mặt biển đủ ấm (26 độ C trở lên), sự bất ổn định trong khí quyển, độ ẩm cao ở tầng trung lưu của tầng đối lưu, lực Coriolis đủ để phát triển một trung tâm áp suất thấp, sự tập trung hoặc sự xáo trộn đã tồn tại ở mức thấp và gió đứt theo chiều dọc thấp. Các cơn bão ở khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương chủ yếu xuất hiện từ tháng 6 - 11 hằng năm. Tuy nhiên, các tháng khác trong năm vẫn có thể xuất hiện bão nhiệt đới.

Tuyến đường của các cơn bão nhiệt đới ở Tây Bắc Thái Bình Dương trong khoảng thời gian từ năm 1980 - 2005 (đường thẳng đứng bên phải là đường đổi ngày quốc tế)

Bão là sự nhiễu động mang tính biến chuyển của các tầng khí quyển và được xếp vào loại hình thời tiết cực đoan (thời tiết xấu mang đến những nguy cơ khó lường), ngoài ra bão cũng là xoáy thuận nhiệt đới có cấu trúc hình thành từ khối khí nóng ẩm kết hợp cùng dòng xoay mạnh. Sở dĩ bão thường xuất hiện vào tháng 6 - 11 hàng năm bởi thời điểm này nước biển ấm, khí quyển vùng nhiệt đới khá thuận lợi cho sự phát triển đối lưu.

Theo các nhà khoa học, các vùng xa hơn vĩ độ 30 thường không có bão nhiệt đới. Nguyên nhân của việc này là do ở những vùng kể trên nước không đủ ấm. Trong khi đó, những khu vực trong vĩ độ xấp xỉ 10 độ của đường xích đạo lại không gặp một lực Coriolis đáng kể nên cũng thường không xuất hiện bão nhiệt đới. Lãnh thổ Việt Nam trải dài từ 8°30' - 23°22' Bắc. Như vậy, toàn bộ miền Bắc và miền Trung nằm trong khu vực bão thường xuất hiện và đổ bộ. Tuy nhiên, các thống kê trên chỉ mang tính tương đối bởi vẫn có những trường hợp bão nhiệt đới xuất hiện ở các khu vực gần đường xích đạo hoặc trên vĩ độ 30.

Bão nhiệt đới thường hình thành ở các khu vực có vĩ độ khá thấp rồi sau đó có xu hướng đi về 2 cực của Trái đất, càng đi xa vận tốc càng lớn. Cùng với đó, những vùng trong vĩ độ xấp xỉ 10 độ của đường xích đạo lại ít gặp bão nên miền Nam Việt Nam ít khi gặp bão lớn.  Trong những tháng đầu mùa bão, miền Trung chịu ảnh hưởng của gió phơn Tây Nam. Do ảnh hưởng của nó mà bão thường bị đẩy lên phía Bắc. Càng về sau, khi gió phơn Tây Nam hoạt động yếu đi, không khí lạnh từ phía Bắc xuất hiện nên bão có xu hướng dịch chuyển dần về miền Trung.

Các hoạt động bão nhiệt đới trên toàn thế giới lên đến điểm cao vào cuối mùa hè khi nhiệt độ nước ấm nhất. Trong khoảng tháng 7, 8, 9, 10, 11 là những tháng mặt biển khu vực biển Đông khá ấm, nhiệt độ khá cao khoảng 28 - 30 độ C thuận lợi cho việc hình thành và phát triển của bão nhiệt đới. Trong đó những tháng giữa năm bão thường vào miền Bắc còn cuối năm thì vào miền Trung. Trung bình hàng năm có khoảng 10 - 12 cơn bão hình thành hoặc đi vào biển Đông. Trong đó có khoảng 5 - 8 cơn bão đổ bộ vào đất liền Việt Nam.

Miền Trung Việt Nam là một dải đất dài, nhỏ hẹp trải dài 1.200km từ Thanh Hóa đến Bình Thuận. Khu vực này có địa hình khá đặc biệt khi dãy Trường Sơn chạy dài phía Tây nên dải đồng bằng phía Đông rất nhỏ hẹp. Các con sông ở đây có nhiều nhưng đa số ngắn, độ dốc lớn, lưu vực thường là đồi núi nên nước mưa đổ xuống rất nhanh. Độ dốc hình học cũng như độ dốc thủy lực trung bình của dòng chảy trong lưu vực các sông miền Trung là rất cao so với lưu vực các con sông lớn ở đồng bằng Bắc Bộ.

Khi bão xảy ra, một lượng mưa lớn sẽ xuất hiện trên một khu vực rộng và kéo dài nhiều ngày. Điều này sẽ khiến nước từ các sông suối đổ về các hạ lưu rất nhanh, cửa sông lại hay bị bồi lấp làm cản trở việc thoát lũ. Đây chính là nguyên nhân chính khiến miền Trung thường có lũ mỗi khi bão về.

T.T

Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Xác định "cả đời" dùng máy tính Windows nên biết 19 mẹo này

2 Các deal "thơm" nhất ngày Black Friday 27/11/2020

3 Samsung chơi Black Friday lớn: giảm giá lên đến 50% các dòng TV và loa thanh

4 Tại sao bên trong máy giặt lồng ngang đều găm tới vài chục cân bê tông?

5 Tết dương lịch 2021 được nghỉ mấy ngày?

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW