Tại sao có lúc thời gian trôi nhanh, có lúc lại chậm rề rề?

Đã bao nhiêu lần bạn cảm thấy thời gian trôi đi thật nhanh trong một ngày bận rộn hoặc cảm thấy nó kéo dài khi bạn liên tục nhìn đồng hồ để chờ đến giờ hẹn bạn gái? Tại sao thời gian dường như nhanh hơn hoặc chậm hơn tùy thuộc vào những gì khác đang diễn ra?

Ngày vui ngắn chẳng tày gang. Hầu hết chúng ta sẽ quen thuộc với trải nghiệm thời gian trôi qua một cách chậm rãi khi chúng ta chờ đợi điều gì đó xảy ra.

Các nghiên cứu đã chỉ ra điều này đặc biệt đúng với trường hợp chúng ta đang mong đợi một điều gì đó, nhà thần kinh học nhận thức Muireann Irish từ Đại học Sydney cho biết.

Hãy nghĩ về một đứa trẻ liên tục hỏi, "Chúng ta sắp đến chưa?" hoặc, "Bao lâu nữa thì con có thể mở quà Giáng sinh?"

"Nếu chúng ta đang chờ đợi điều gì đó xảy ra ... thời gian có thể giãn ra và thực sự cảm thấy nó đã kéo dài hơn rất nhiều", Tiến sĩ Ireland nói.

Và thời gian có thể kéo chậm hơn nếu bạn thuộc tuýp người bốc đồng, bồn chồn hoặc thậm chí tức giận khi bạn không đạt được điều mình muốn ngay lập tức.

Trong một nghiên cứu của nhà tâm lý học người Đức Marc Wittmann, những người bị buộc phải ngồi trong phòng mà không làm bất cứ điều gì trong bảy phút rưỡi cảm thấy thời gian trôi qua khác nhau, tùy thuộc vào con người của họ. Một số người nói rằng thời lượng chỉ là hai phút rưỡi, trong khi đối với những người bốc đồng nhất, nó có cảm giác là 20 phút.

Vì vậy, không chỉ các yếu tố bên ngoài mà chúng ta là ai mới ảnh hưởng đến nhận thức của chúng ta về thời gian. Nhưng nó hoạt động như thế nào?

Nhanh và chậm: Bộ não của chúng ta cảm nhận thời gian như thế nào?

Tiến sĩ Wittman, đến từ Viện Tâm lý và Sức khỏe Tâm thần ở Freiburg, cho biết vẫn chưa có sự đồng thuận thực sự về vị trí và cách thức xử lý thời gian trong não.

Tuy nhiên, ông cho biết bằng chứng cho thấy các vùng vận động của não bộ của chúng ta quan trọng ở những khoảng thời gian liên quan đến các hoạt động như nói chuyện, chơi nhạc, lái xe hoặc chơi thể thao - tối đa chỉ là vài giây.

Khi nói đến thời lượng dài hơn năm giây, các thí nghiệm của Tiến sĩ Wittmann chỉ ra rằng các phán đoán không chính xác đến mức đó.

Ở mức độ "mờ" của thời gian cảm nhận này, một phần khác của não có liên quan.

Trong một nhóm thí nghiệm khác do Tiến sĩ Wittman thực hiện, những người tham gia sẽ nằm trong máy quét fMRI và được yêu cầu đánh giá khoảng thời gian kéo dài đến 18 giây.

Ông phát hiện ra những phán đoán chính xác hơn về thời gian được đưa ra bởi những người có nhiều hoạt động hơn trong một phần của não được gọi là vỏ não trong.

Vỏ não trong chịu trách nhiệm tích hợp các tín hiệu từ khắp cơ thể và cho phép chúng ta "cảm nhận được bản thân của mình" và thời gian trôi qua, Tiến sĩ Wittmann nói.

Ông nói: Thông qua cảm giác của cơ thể chúng ta theo thời gian, chúng ta cảm nhận được thời gian. Khi chúng ta không làm bất cứ điều gì, chúng ta ít bị phân tâm và nhạy cảm hơn với cách chúng ta cảm thấy và thời gian trôi qua. Trong cơn buồn chán, chúng ta thường cảm nhận quá mức cảm xúc cơ thể của chính mình, thời gian mở rộng ra rất nhiều.

Thời gian đôi khi có thể trôi nhanh như bay, giống như khi bạn đang vui vẻ.

Nếu chúng ta đang tập trung vào một điều gì đó vui vẻ thì chúng ta ít chú ý đến thời gian trôi qua hơn, và nó dường như di chuyển nhanh hơn. Điều tương tự cũng đúng khi bạn bận rộn.

Tiến sĩ Irish cho biết: "Nếu chúng ta làm việc đa nhiệm và cực kỳ bận rộn, chúng ta có thể khiến thời gian co lại và một ngày trôi qua cực kỳ nhanh chóng". Tiến sĩ Wittmann nói, đôi khi việc chạy trên "chế độ lái tự động" có thể khiến thời gian tăng tốc đến mức chúng ta bị căng thẳng.

"Ra khỏi phòng, đi ra khỏi tòa nhà văn phòng, dù chỉ là năm phút ... sau đó bạn cảm thấy chính mình trở lại ... và đột nhiên thời gian lại trôi rất chậm."

Tại sao thời gian 'tăng tốc' khi bạn già đi?

Vào những năm 1800, triết gia người Pháp Paul Janet lập luận rằng chúng ta nhận thức thời gian tương ứng với khoảng thời gian chúng ta đã sống.

Vì vậy, một năm trong cuộc đời của một đứa trẻ năm tuổi dường như dài hơn một năm của cuộc đời một cụ già 80 tuổi.

Nhưng Tiến sĩ Ailen cho biết các lý thuyết hiện tại cho thấy nhận thức của chúng ta về thời gian tăng tốc khi chúng ta phản ánh lại các sự kiện, tất cả chỉ là một trò lừa trí nhớ của chúng ta.

Bà nói: "Trí nhớ có một yếu tố rất lớn ảnh hưởng đến cách chúng ta nhận thức thời gian.

Những kỷ niệm được hình thành khi chúng ta có những trải nghiệm mới - và cảm xúc gắn liền với trải nghiệm càng mạnh mẽ thì ký ức đó càng lâu dài.

Cho dù đó là một tai nạn đau thương hay một nụ hôn đầu thú vị, thì việc xác định ký ức là một phần của con người chúng ta, Tiến sĩ Ireland nói.

Bà nói: Những thứ này rất quan trọng đối với bản sắc của chúng ta đến nỗi chúng ta thực sự nhớ chúng đến từng chi tiết sống động. Điều quan trọng là, những ký ức này hoạt động giống như biển chỉ dẫn, ngắt quãng thời gian trong cuộc đời chúng ta và mang lại cảm giác về thời gian tồn tại.

Khi chúng ta còn trẻ, chúng ta có xu hướng có nhiều trải nghiệm xác định hơn - lần hẹn hò đầu tiên, kết hôn, đứa con đầu lòng - nhưng khi chúng ta già đi, chúng ta có xu hướng rơi vào thói quen và có ít trải nghiệm mới hơn.

"Khi chúng ta già đi ... chúng ta có thể cảm thấy như chúng ta đã tiến xa hơn rất nhiều so với thời kỳ xác định đó và thời gian đó đã trôi nhanh hơn rất nhiều", Tiến sĩ Irish nói.

Tại sao một số điều lại được hồi tưởng như đang quay chậm?

Một số trải nghiệm trong cuộc sống của chúng ta - đặc biệt là những trải nghiệm tiêu cực - dường như quay lại trong trí nhớ của chúng ta theo kiểu giống như chuyển động chậm.

Tiến sĩ Ailen cho biết điều này một lần nữa liên quan đến trí nhớ, và sự tham gia của một phần nguyên thủy của não chúng ta được gọi là hạch hạnh nhân.

"Khi hạch hạnh nhân kích hoạt liên quan đến trải nghiệm tiêu cực hoặc sợ hãi, nó thực sự nâng cao khả năng của chúng ta để xác định chi tiết của trải nghiệm đó," bà nói.

Trí nhớ càng mạnh thì thời gian càng kéo dài ra khi chúng ta nhớ lại trải nghiệm. Tất cả những điều này tăng tốc và làm chậm thời gian là một vấn đề của nhận thức.

Như vậy, thời gian tự trôi đi một cách bình thường, phải không? Vâng, nếu bạn hỏi các nhà vật lý, thời gian có thể không giống như chúng ta nghĩ.

Trên thực tế, theo một số lý thuyết mới nhất của vật lý, thời gian có thể không phải là một khối xây dựng cơ bản của vũ trụ. Nói cách khác, đó là một ảo ảnh.

Ánh Mai - theo ABC News

Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Đây là 6 tập đoàn điện tử lớn nhất thế giới hiện nay

2 11 lý do vì sao nam giới không bao giờ chọn “gái ngoan”

3 10 bí ẩn lớn nhất trong lịch sử có thể không bao giờ được giải đáp

4 Gái ngoan thường "ế", tại sao vậy?

5 Snapdragon 888 ra mắt, demo trên Galaxy S21 cho thấy đánh bại iPhone 12 về tiết kiệm pin 5G

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW