Hệ thống Vòm Sắt của Israel hoạt động như thế nào?

Hệ thống phòng không Vòm Sắt (Iron Dome) đang giúp Israel hứng "bão" tên lửa và đạn pháo tấn công từ Palestine. Israel tuyên bố đã đánh chặn 90% tên lửa và đạn pháo nhằm vào miền Nam Israel. Vậy hệ thống Vòm Sắt này hoạt động như thế nào?

Theo tờ Time of Israel, lực lượng vũ trang Hamas của Palestine đã phóng trên 1.050 quả rocket và đạn pháo nhằm hướng Israel kể từ tối 10/5, trong đó 200 quả đã không thể với qua biên giới và rơi ngay tại khu vực này. Hệ thống phòng không Vòm sắt của Israel đã đánh chặn được với tỉ lệ 85-90% số rocket phóng tới các khu vực dân cư.

Hệ thống phòng không Vòm Sắt do Công ty công nghệ quốc phòng nhà nước Israel Rafael Advanced Defense Systems phối hợp với Công ty hàng không vũ trụ Israel Aerospace Industries phát triển. Dự án được sự hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật của Mỹ.

Vòm sắt được phát triển trong 3 năm với chi phí 200 triệu USD, đưa vào hoạt động từ năm 2011. Nó được thiết kế để đánh chặn các loại đạn pháo và tên lửa tầm ngắn, trong đó có các tên lửa được bắn từ Dải Gaza. Ngoài Vòm Sắt, Israel còn có 2 hệ thống phòng không khác là David's Sling và Arrow chống lại các cuộc tấn công tầm trung và tầm xa.

Hệ thống Vòm Sắt của Israel hoạt động như thế nào?

Quân đội Israel cho biết Vòm sắt đã chặn được hơn 90% tên lửa, đạn pháo tấn công vào miền Nam nước này

Theo mô tả công khai, Vòm sắt được tích hợp hệ thống radar và phân tích dữ liệu để xác định liệu tên lửa đang bay tới có phải là mối đe dọa hay không. Nó sẽ bắn tên lửa đánh chặn nếu nhận thấy tên lửa đang bay tới có nguy cơ đâm vào các khu vực dân cư hoặc cơ sở hạ tầng quan trọng. 

Tên lửa đánh chặn được bắn theo phương thẳng đứng từ các bệ phóng di động hoặc từ bệ phóng cố định. Nó sẽ lao vào tên lửa đang bay tới trong không trung, tạo ra tiếng nổ vang trời và kích hoạt tiếng còi cảnh báo, giống như những gì diễn ra trong các cuộc xung đột Israel và Palestine những ngày qua.

Một bệ phóng của tổ hợp Vòm sắt có khả năng bám bắt, theo dõi và tiêu diệt đồng thời 12 mục tiêu. Các thuật toán sau đó sẽ cho biết tên lửa này bay từ đâu tới, sẽ bay đến đâu và dự kiến rơi ở đâu.

Nó hoạt động tốt trong mọi điều kiện thời tiết, bao quát được diện tích đến 150 km2. Đối với một khu vực như vậy, đây là phương tiện phòng thủ hiệu quả nhất. Mỗi khẩu đội Vòm sắt có 3 - 4 bệ phóng, mỗi bệ mang 20 tên lửa đánh chặn Tamir có giá thành 40.000 USD/quả đến 100.000 USD/ quả. Tính tới năm 2018, Israel đã có 10 tổ hợp Vòm sắt đang hoạt động.

Phát biểu với tờ Israel Hayom, các quan chức quốc phòng Israel cho biết, phần cứng của Vòm Sắt vẫn được giữ nguyên kể từ lần đầu triển khai, nhưng phần mềm đã được cập nhật để giúp hệ thống hoạt động tốt hơn trong nhiều năm qua.

Theo Topwar, đại tá Sergei Khatylev, chuyên gia quân sự, người đứng đầu lực lượng tên lửa phòng không (2007 - 2009) thuộc Bộ Tư lệnh Lực lượng Đặc nhiệm (Phòng không Mosckva) Vòm sắt hiệu quả trước hết nó có khả năng phát hiện vũ khí tấn công ngay tại thời điểm phóng, các trạm xử lý thông tin tên lửa đạn đạo tốc độ cao sẽ tính toán quỹ đạo bay, dẫn đường đánh chặn và tiêu diệt mục tiêu.

"Từ khoảng cách khoảng 70 km, Vòm sắt có thể bám bắt mục tiêu, khóa chặt và tiêu diệt với xác suất 100%. Thời gian từ khi phát hiện vụ phóng đến lúc tiêu diệt chỉ là 2 giây", ông Khatylev nói.

Hệ thống Vòm Sắt của Israel hoạt động như thế nào?

Sơ đồ hệ thống phòng thủ Vòm sắt

Việc kích nổ tên lửa không được thực hiện ở độ cao thấp. Israel đã cố gắng chặn đạn tấn công ở điểm cao nhất của quỹ đạo để ngăn các mảnh vỡ rơi vào khu dân cư. Điều này có nghĩa nhiệm vụ chính của Vòm sắt là tiêu diệt tên lửa hoặc đạn pháo ở điểm cao nhất của quỹ đạo, trong khi các hệ thống phòng thủ tên lửa thông thường, kể cả của Mỹ, thường đánh chặn mục tiêu ở độ cao 1 - 2 km.

Với khu vực bao quát rộng, "Và điều quan trọng nhất là trạm radar cũng như thiết bị tích hợp, tức là máy tính thuộc hệ thống điều khiển hỏa lực, có thể xác định một cách rất chính xác đường bay của tên lửa", chuyên gia Khatylev giải thích.

Tuy vậy, một số nhà phân tích quốc phòng tỏ ra hoài nghi về tuyên bố này, cho rằng, số liệu của Israel về các vụ đánh chặn thành công có thể chưa chính xác, hơn nữa, phong trào Hồi giáo Hamas và các nhóm vũ trang khác nhiều khả năng đã nắm được cách thức đối phó với hệ thống Vòm Sắt.

"Không có hệ thống phòng thủ tên lửa nào là hoàn toàn đáng tin cậy, đặc biệt khi chúng liên tiếp phải chống lại các mối đe dọa mới nổi", Michael Armstrong, phó giáo sư tại Đại học Brock (Canada) nhận định.

Một vấn đề khác của Vòm sắt là giá cả đắt đỏ của toàn hệ thống. Một phép so sánh nhỏ: giá một lần phóng tên lửa Tamir trung bình là 50.000 USD trong khi đạn pháo bắn đi từ Dải Gaza giá chỉ khoảng 1.000 USD. Vì vậy, có ý kiến lo ngại chính phủ Israel quá phụ thuộc vào hệ thống Vòm Sắt và không bố trí đủ nguồn lực cho các hệ thống phòng thủ khác, trong đó có việc xây dựng và nâng cấp các hầm trú ẩn.

Quân đội Israel ngày 11/5 một lần nữa khẳng định, 90% số tên lửa bay vào không phận nước này đều bị hệ thống Vòm Sắt phá hủy hoàn toàn và trong số đó, có khoảng 500 tên lửa được phóng từ Dải Gaza.

Vòm Sắt là một cấu phần chống tên lửa tầm ngắn của hệ thống phòng thủ chống tên lửa gồm ba tầng của Israel.

Hai cấu phần khác bao gồm hệ thống phòng không David's Sling, hiện vẫn đang được phát triển, dự định nhằm bắn hạ các mục tiêu tầm trung trong khí quyển, bao gồm cả khu vực trên Địa Trung Hải; và hệ thống tên lửa Arrow, được thiết kế để đánh chặn các tên lửa đạn đạo tầm xa trong không gian.

Tuấn Phan tổng hợp

Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Trận Việt Nam vs. Malaysia vòng loại World Cup 2022 mấy giờ?

2 12 bộ phim kinh điển bạn nên xem cùng con

3 Những siêu phẩm di động từ 2020 vẫn còn đáng mua trong năm 2021

4 “Bố già” được dự đoán thu trên 1 triệu USD tại Bắc Mỹ

5 "Thiên đường du lịch" mới của Việt Nam thách thức Phuket và Bali

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW