MacKenzie Bezos và câu chuyện về nhà sáng lập thiên tài cô độc

Khi nhà văn nổi tiếng MacKenzie Bezos và chồng bà là Jeff Bezos, CEO và là nhà sáng lập của Amazon, công bố trên Twitter rằng họ sắp ly hôn, những cuộc tranh luận về lý do ly hôn của cặp đôi này nhanh chóng chuyển sang những tác động của nó lên công ty của Jeff và giá trị tài sản của mỗi người.

Liệu vị CEO này và vợ ông có chia đôi khối tài sản ước tính 136 tỷ USD, biến bà MacKenzie trở thành "người phụ nữ giàu nhất thế giới", giàu hơn nhiều so với Elon Musk hay không?

TMZ cho biết cặp đôi này không hề có thỏa thuận tiền hôn nhân. Washington, nơi họ sống, là một bang theo chế độ đồng sở hữu tài sản, có nghĩa là mọi tài sản và các khoản nợ nảy sinh trong 25 năm chung sống sẽ phải được chia đều nếu vợ chồng nhà Bezos không thể đàm phán được một thỏa thuận. Amazon hiện mới 24 tuổi. Nhưng nếu bạn nghĩ rằng cuộc ly hôn này là cơ hội để bà MacKenzie trở thành người phụ nữ giàu nhất hành tinh thì bạn đã sai rồi. Bởi hiện tại, bà đã là người phụ nữ giàu nhất hành tinh, khi là một nửa của cặp đôi giàu nhất hành tinh!

Trong khi cho đến nay, có rất nhiều bài báo xoay quanh chủ đề "MacKenzie Bezos sẽ được hưởng bao nhiêu từ cuộc ly hôn", thì có một điều họ đã bỏ qua, hoặc ít khi nhắc tới: bà MacKenzie đã giúp chồng mình gây dựng nên công ty lịch sử của ông, bắt đầu từ việc rời bỏ cuộc sống êm đềm và đi dọc đất nước, từ New York City đến Seattle, nơi Amazon được sáng lập. Đó cũng là đặc điểm chung trong nhiều câu chuyện về sự ra đời của các công ty công nghệ, khi mà nhiều cá nhân giúp tạo lập nên công ty đã cố tình bị xóa mờ để tôn vinh "thiên tài cô độc" đang nắm giữ vị trí tối cao trong công ty đó. Và nhiều người bị lãng quên theo cách đó là những phụ nữ.

"Cả trong lịch sử lẫn ngày nay, người phụ nữ phải chịu đựng rất nhiều mới có thể khẳng định được năng lực, tầm quan trọng, và trí tuệ - một thứ mà chúng ta thấy hiện diện rất mạnh mẽ trên vũ đài chính trị của mỗi quốc gia, từ Hillary Clinton đến Alexandria Ocasio Cortez" - Marie Hicks, một nhà sử học công nghệ và là tác giả cuốn "Programmed Inequality: How Britain Discarded Women Technologists and Lost Its Edge In Computing" (Nước Anh đã lãng quên những nữ chuyên gia công nghệ và mất đi thế thượng phong trong ngành điện toán như thế nào) cho biết. Điều này đặc biệt đúng khi nói về những người phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ, dù là ở nơi làm việc, ở trường học, trực tuyến, hay trên các phương tiện truyền thông.

Các đế chế như Amazon và Apple không phải được tạo dựng bởi một người đàn ông duy nhất. Chúng là sản phẩm của may mắn và những cống hiến từ cả một đội quân - trong đó có vị hôn thê của các nhà sáng lập.

MacKenzie gặp Jeff sau khi tốt nghiệp trường Princeton vào năm 1992 và vào làm việc tại một quỹ đầu tư mạo hiểm tương đối mới là D.E.Shaw, nơi Bezos đã làm từ trước đó. Họ cưới nhau vào năm 1993, và đến 1994 thì lái xe đến Washington - và người lái xe không ai khác chính là bà MacKenzie. Cặp đôi đã bỏ lại một cuộc sống giàu sang tại khu Upper West Side của Manhattan. Brad Stone, tác giả cuốn sách "The Everything Store: Jeff Bezos and the Age of Amazon" (2013) nói: "Họ đã từ bỏ một cuộc sống thực sự thoải mái và sự nghiệp đầy thành công để đi dọc đất nước và khởi nghiệp thứ gì đó trên Internet. Lý do duy nhất Jeff có thể làm điều đó là bởi ông có một người vợ cực kỳ tận tụy. Đó là một rủi ro cực lớn, và họ đã hiệp đồng thực hiện".

Trong một bài diễn văn vào năm 2010 tại trường Princeton, bản thân Jeff đã thừa nhận canh bạc mà vợ mình đã lựa chọn. "Tôi từng nói vợ tôi, bà MacKenzie, rằng tôi muốn nghỉ việc và làm thứ điên rồ mà khả năng thành công rất thấp bởi hầu hết các startup đều không làm được, và tôi không chắc điều gì sẽ xảy ra sau đó. MacKenzie nói rằng tôi nên theo đuổi nó" - ông nói.

Tại Bellevue, vùng ngoại ô Seattle, nơi Jeff thuê một garage làm trụ sở đầu tiên của Amazon, MacKenzie đã giúp đưa công ty đi lên. Trong khi nghiên cứu để viết cuốn sách của mình, Stone đã phỏng vấn những nhân viên đầu tiên của Amazon, những người đã hồi tưởng lại những việc mà bà MacKenzie đã làm như viết séc và hỗ trợ theo dõi những cuốn sách như thế nào (Amazon ban đầu là một hiệu sách trực tuyến). Bà cũng từng giúp thương thuyết với những hợp đồng nặng ký đầu tiên của Amazon. Khi công ty phát triển ngày một lớn hơn và thuê được nhiều nhân sự hơn, MacKenzie cũng đóng vai trò ít dần đi trong các hoạt động thường ngày của Amazon, dù bà tiếp tục hỗ trợ Jeff trong các sự kiện của công ty. Bà viết hai cuốn tiểu thuyết, "The Testing of Luther Albright" - đoạt giải American Book Award 2006 và Traps - xuất bản năm 2013.

Ngoài một bài báo trên Vogue xuất bản gần 5 năm trước, MacKenzie và 4 đứa trẻ của Bezos khá kín tiếng trước công chúng. Lần ngoại lệ đáng chú ý nhất là vào năm 2013, sau khi cuốn sách của Stone ra mắt. Cá nhân bà MacKenzie đã đánh giá cuốn sách này...1 sao trên trang Amazon của nó bởi theo bà, tính chính xác của nó không cao. Bà còn nhấn mạnh vai trò của chính mình tại công ty như sau: "Tôi đã làm việc cho Jeff tại D.E.Shaw, tôi đã ở đó khi lên kế hoạch kinh doanh, và tôi làm việc với anh ấy và nhiều người khác trong một cái garage đã được chỉnh sửa, dưới một tầng hầm, trong những văn phòng đầy mùi thịt nướng, trong những trung tâm phân phối quà Giáng Sinh, và trong những phòng họp đầy cửa vào những năm đầu trong lịch sử Amazon. Jeff và tôi đã kết hôn được 20 năm".

Tất nhiên, MacKenzie và những nhân viên đầu tiên tại Amazon không phải là những nhân tố đóng góp duy nhất đến thành công của công ty và của Jeff. Amazon còn hưởng lợi từ nhiều yếu tố khác, như hàng năm trời...tránh né vấn đề thuế má thông qua việc bán phá giá. Công ty còn dựa vào những cải tiến đến từ bên ngoài như Internet - vốn được phát triển bởi các nhà nghiên cứu của chính phủ Mỹ. Dù rằng không chỉ Amazon mà nhiều hãng khác cũng tận dụng những yếu tố này. Elon Musk và công ty Tesla của ông sẽ không là gì nếu thiếu hàng tỷ USD nhận dược từ đầu tư chính phủ. iPhone của Steve Jobs thành hiện thực là nhờ các nhà nghiên cứu đã dành hàng thập kỷ để phát triển công nghệ màn hình cảm ứng, từ những năm 1940.

Phải thừa nhận rằng, vai trò của MacKenzie trong lịch sử của Amazon có lẽ không quan trọng bằng sự tồn tại của World Wide Web. Nhưng, ai mà chắc chắn được. Liệu thương mại điện tử ngày nay sẽ có những khác biệt như thế nào nếu ngày trước bà từ chối đến Seattle và trở thành một phần của một startup Internet? Vô số những quyết định góp phần vào thành công hay thất bại của một công ty, một số lớn, một số nhỏ - và hầu như chúng không chỉ đến từ một người duy nhất. Không phải lúc nào người ta cũng biết được lựa chọn này sẽ dẫn đến kết quả ra sao. Huyền thoại về một thiên tài cô độc đã được giải mã, nhưng sự thật có thể lại bị vùi lấp trong những câu chuyện hết sức quen thuộc của Thung lũng Silicon. Ngay cả, hay có lẽ là đặc biệt, khi bàn tán về những chi tiết thú vị xoay quanh một cuộc ly hôn chấn động thế giới. Rất nhiều người đã góp phần vào sự hình thành của các tập đoàn như Amazon và khối tài sản khổng lồ mà chúng sản sinh ra, từ các nhà đầu tư đến các nhân viên, đến các nhà hoạch định chính sách, những người nộp thuế, đến những người bạn đời. Có lẽ đã đến lúc bàn về giá trị thực sự của tất cả những khoản đóng góp kia.

Minh.T.T

Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Giấc mơ Bitcoin đã chết

2 'Lừa đểu gặp lừa đảo': Xem để biết Thái Lan làm phim hài hay đến mức nào

3 Chiêu thức bán hàng "AU" fake trên mạng của chuỗi AE shop Việt Nam vừa bị thu giữ 7.000 sản phẩm nhái

4 'Trà xanh' là gì mà cư dân mạng sôi sục tìm kiếm?

5 Hai máy giặt lồng ngang “đấu súng”: truyền động trực tiếp hay dây curoa sẽ thắng thế?

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW