PlayStation và lịch sử "lận đận" với chuyện tương thích ngược

Sony đã từ một "người đi đầu" trở thành "kẻ bám đuổi phía sau" như thế nào?

Tính năng tương thích ngược luôn là một đề tài nóng bỏng mỗi khi một hệ máy chơi game mới được công bố, và tồn tại từ những ngày của những chiếc máy chơi game cổ như Atari 7800. Khả năng chơi được những tựa game cũ trên các hệ máy mới – với nhiều người – là lý do chính quyết định dòng máy nào họ sẽ mua. Gần đây, trong khi Microsoft đang dồn toạn lực để cải tiến tính năng tương thích ngược cho hệ máy Xbox One và Series X, Sony có vẻ còn đang "kín tiếng" hơn về tính năng này trên chiếc PlayStation 5. Nhưng sự "mập mờ" không phải là điều mới khi chúng ta cùng nhìn lại lịch sử của Sony, khi công ty này lần đầu tiên làm cho thuật ngữ "tương thích ngược" trở nên phổ biến với chiếc PlayStation 2.

PlayStation và lịch sử đầy

Quyết định có hỗ trợ tương thích ngược hay không phụ thuộc hoàn toàn vào phần cứng của mỗi máy. "Chiếc máy Genesis có đầy đủ linh kiện để chơi các tựa game của máy Master System (Genesis và Master System là hai hệ máy chơi game do Sega phát triển vào những năm 80 và 90)" Frank Cifalidi, giám đốc Quỹ lịch sử trò chơi điện tử (Video Game History Foundation), chia sẻ với IGN. "dòng máy PlayStation cũng đi theo một nguyên tắc như vậy . Nó vẫn dùng linh kiện của PlayStation 1 để chạy các game PlayStation 2."

Chiếc PS2 phổ biến tính năng tương thích ngược

Trong những năm đầu tiên, tương thích ngược trên các hệ máy chơi game thường yêu cầu một bộ chuyển đổi hay những phụ kiện gắn thêm khác. Kể cả chiếc Genesis cũng cần lắp thêm bộ chuyển đổi Power Base Converter để chơi các tựa game 8-bit của Master System. Khi ra mắt, chiếc PS2 cho thấy một phiên bản tối giản nhất của tính năng tương thích ngược. Đó là một trong những tính năng đặc biệt nhất của hệ máy và đóng vai trò quan trong việc quảng bá: không bộ chuyển đổi, không phụ kiện lắp thêm, chỉ cần "nhét" cái đĩa PlayStation vào nó và "quẩy" thôi.

"Với PlayStation 2, đây là lần đầu tiên mà nó (tương thích ngược) trở thành một điểm nhấn với khách hàng" Jeremy Parish, phụ trách truyền thông tại Limited Run Games, cho biết.

Chiếc PlayStation 2 tất cả các tựa game PlayStation khi ra mắt, kể cả một số game, như Metal Gear Solid, bị gặp phải nhều vấn đề tương thích với hệ máy mới. Ví dụ, để tránh tựa game Tomba! bị "sập", người chơi phải ngồi xem toàn bộ đoạn intro mỗi khi họ khởi động trò chơi này.

Và lần đầu tiên, không chỉ có các tựa game cũ được "hồi sinh" trên hệ máy mới. Việc cho phép ngưới chơi sử dụng thẻ nhớ của PlayStation và tay cầm DualShock để chơi các tựa game cũ là một quyết định quan trọng trong việc quảng bá chiếc PS2 là một "người kế nhiệm" của Playstation.  Vào thời điểm đó, Sony đã "tiến xa" hơn các đối thủ của mình.

PlayStation và lịch sử đầy

Khi những chiếc máy chơi game thế hệ tiếp theo - the PlayStation 3/Xbox 360/Wii – ra mắt, cả hai đối thủ của Sony đều đã tích hợp tính năng tương thích ngược vào hệ máy của họ – mặc dù còn nhiều hạn chế, như chiếc Xbox 360 chỉ có thể chơi được một vài đĩa Xbox cũ nhất định. Mặc dù tập trung vào yếu tố chuyển động ba chiều, hệ máy chơi game Wii hỗ trợ đầy đủ các tựa game của hệ máy Gamecube – bao gồm cổng cắm cho tay cầm Gamecube. Hệ máy chơi game của Nintendo có thiết kế tính năng tương thích ngược khá tương đồng với PlayStation 2, cho phép người chơi tiếp tục sử dụng dữ liệu đã được lưu từ chiếc máy chơi Gamecube

Chiếc PS3 gặp phải những vấn đề mới

Khi mới ra mắt, chiếc PlayStation 3 – giống như đời máy trước của Sony – cũng được hỗ trợ đầy đủ tính năng tương thích ngược. Chiếc PS3 đã có thể trở thành một hệ thống toàn diện, nó có thể chơi bất kỳ tựa game PlayStation nào – từ 1995 đến 2006 và hơn nữa – một chiếc Playstation hàn hảo.

"Bản thử nghiệm của chiếc PS3 là một thiết bị tuyệt vời, vì nó có thể chơi được các tựa game của hệ máy PS1, 2, và 3 của bất kì vùng nào, cho dù đó là đĩa gốc hay đĩa chép"  Cifaldi cho biết. Chiếc PS3 được dự kiến là có thể chơi được tất cả các game từ cũ đến mới, nhưng bộ vi xử lý của hệ máy này – bộ phận cho phép chiếc PS3 thực hiện những điều đó – lại khiến cho mọi thứ trở nên phức tạp hơn với Sony.

Bộ vi xử lý độc đáo cho phép các tựa game do Sony phát triển có đồ họa đẹp hơn so với đối thủ nhờ vào một hệ vi kiến trúc mới lạ. Tuy nhiên, điều này những tựa game phát triển bởi bên thứ 3 thường chạy tệ hơn trên chiếc PS3 so với Xbox 360. Nhưng khi chính thức ra mắt, công nghệ độc quyền này có giá quá đắt đỏ. Công chúng chưa sẵn sàng cho một chiếc máy chơi game giá 600USD vào năm 2006. Sau gần một năm ra mắt không thành công, tính năng tương thích ngược dựa vào phần cứng của chiếc PS3 bị thay thế bằng một phần mềm giả lập các hệ máy PS1 và PS2 – một hạn chế mà Sony vẫn gặp phải cho đến ngày nay.

Điều này khiến người chơi phải mua những lại tựa game trên nền tảng số mà họ đã sở hữu bằng đĩa. Hơn nữa vì bộ vi xử lý quá "khác người" trên chiếc PS3 và quyết định đưa PS4 trở thành hệ máy thân thiện với các nhà phát triển hơn, chiếc PlayStation 4 không thể chơi được đĩa PS3. Trong khi Sony cố gắng đưa công nghệ đi lên trong hệ máy mới này – phát triển những tựa game độc quyền xuất sắc và ra mắt bộ kính VR có giá phải chăng – thì đội ngũ đứng sau chiếc Xbox One tập trung nhiều hơn vào việc hỗ trợ tương thích ngược với các tựa game Xbox và 360, kể cả nâng cao trải nghiệm của nó nữa.

"Tương thích ngược" trong thế hệ mới

Giờ đây, khi Sony đã hứa hẹn sẽ cung cấp tính năng tương thích ngược trên hệ máy PlayStation 5 – cả đĩa cũng như trên nền tảng số của PS4 – bộ vi xử lý độc quyền trên chiếc PS3 có vẻ như là một bước đi sai lầm trong việc tạo ra một "hệ sinh thái" trò chơi điện tử. Những thông tin ban đầu cho biết ít hơn 100 tựa game PS4 có thể chơi được trên hệ máy mới trước khi Sony công bố "phần lớn trong số hơn 4000 tựa game PS4 sẽ tương thích với PS5," nhưng chỉ có 100 cái tên nổi tiếng nhất sẽ được nâng cấp về đồ họa cũng như trải nghiệm trong chế độ Legacy. Nhưng công ty luôn có thể ra mắt các bản làm lại của các tựa game được nhều người ưa thích, lôi kéo nhiều khách hàng lâu năm trở lại cũng như đưa những tựa game "vang bóng một thời" đến với thế hệ công nghệ mới. Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra với 90% tựa game PS3 mà Sony không "bận tâm" đến?

PlayStation và lịch sử đầy

Lịch sử đầy "lận đận" của Sony với tính năng tương thích ngược cho thấy sự thiếu quan tâm đến vấn đề bảo tồn của ngành công nghiệp trò chơi điện tử. Các công ty lớn thường coi tương thích ngược này như là một tính năng nhỏ để bán hệ máy của họ, để thuyết phục người chơi rằng họ sẽ có game để chơi trong khi chờ đợi những "bom tấn" mới trong một đến hai năm đầu tiên. Vì thế, các tựa game liên tục bị "mất tích", dù là do không thể tương thích hay bản thân chúng đã bị người chơi quên lãng. Chỉ mới gần đây thì các nhà phát hành và phát triển các bản làm lại của các tựa game cũ, một quy trình yêu cầu phải các nhà làm game phải có mã nguồn gốc.

Alex Handy, giám đốc Bảo tàng Nghệ thuật và Giải trí Kỹ thuật số, chia sẻ một câu chuyện sau. "Năm 2012, hãng game 2K muốn làm lại tựa game Bioshock - tựa game mà họ không sở hữu. Họ phải chạy đi chạy lại khắp nơi, từ máy chủ nọ đến máy chủ kia, với câu hỏi ‘các anh có Bioshock không?' Đó là một trong những tựa game lớn nhất thập niên 2000 và họ không thể tìm thấy mã nguồn."

Những bước đi mới của Microsoft cho thấy sự cải tiến của tính năng tương thích ngược, cho phép người chơi trải nghiệm những tựa game hàng chục tuổi, cùng với lời hứa hẹn sự tương thích đầy đủ trong tương lai. Tuy nhiên với Sony, họ dường như luôn đặt tương lai lên hàng đầu. Họ ưu tiên phát triển và bán ra các bản làm lại của các tựa game kinh thay vì nghĩ ra một giải pháp lâu dài cho vấn đề tương thích ngược.

Có thể nói, trong khi mục tiêu ban đầu của tính năng tương thích ngược là để quảng bá những hệ máy chơi game mới, giá trị của nó vượt xa hơn rất nhiều. Nó giúp các fan trung thành được tiếp cận với một thư viện game khổng lồ. Không những có lợi cho người chơi, tính năng còn đảm bảo chắc chắn một điều rằng tất cả các tựa game – kể cả những game đã bị quên lãng – đểu có thể được trải nghiệm bởi thế hệ game thủ mới.

Tuấn Bảo

 

Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Vì sao xe khách không có cửa lên phía tài xế?

2 Hố đen sẽ dẫn bạn đến đâu?

3 Việt Nam vừa có thêm mạng di động ảo đầu số 055, tự do chọn SIM số

4 Dân mạng khen Công Phượng khéo chọn vợ

5 Tại sao vô-lăng xe hơi lại có hình tròn mà không thẳng như xe máy?

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW