Trung Quốc thời đại mới: Bắc Kinh chuẩn bị gì cho cuộc chiến công nghệ?

Trong những năm qua, cạnh tranh Mỹ - Trung đã giúp Trung Quốc nổi lên như một thế lực mới trong cuộc chiến công nghệ. Đến nay, con đường để giành chiến thắng cuộc chiến này của cả hai bên dần được hé lộ.

Cách tiếp cận của Mỹ dường như tập trung vào hai chiến lược nhất quán là ngăn chặn khả năng tiếp cận công nghệ tiên tiến của Trung Quốc và tăng ngân sách đầu tư vào năng lực nội địa.

Tuần trước, Hội đồng An ninh quốc gia về Trí tuệ nhân tạo của Mỹ đã công bố một báo cáo cho thấy nước Mỹ nên cạnh tranh như thế nào trên lĩnh vực này. Hội đồng được dẫn dắt bởi cựu chủ tịch Google Eric Schmidt, báo cáo đề xuất chính quyền nên tập trung vào quản lý xuất khẩu và giám sát đầu tư để bảo vệ các công nghệ trọng yếu, đồng thời đầu tư 40 tỉ USD để mở rộng các chương trình nghiên cứu và phát triển công nghệ của chính phủ.

Ngoài ra, chiến lược của Mỹ cũng thể hiện rõ qua nỗ lực hồi tuần rồi của nước này nhằm ngăn cản Trung Quốc tiếp cận với các công nghệ có thể phát triển vươn ra bên ngoài biên giới của Mỹ. Chính quyền của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden được tiết lộ rằng đang lên kế hoạch tập hợp các nước đồng minh để đối đầu Trung Quốc trên các lĩnh vực mũi nhọn như vi xử lý và máy tính lượng tử.

Dù vậy, chiến lược của Mỹ không khiến Bắc Kinh quá bất ngờ. Các nhà lập pháp của Trung Quốc đã theo dõi chặt chẽ kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh cấm lên công ty Huawei, một trong những công ty công nghệ hàng đầu Trung Quốc. Thật vậy, kể từ tháng 10/2020, Trung Quốc đã đề ra chiến lược quốc gia là tự cung tự cấp công nghệ.

Tất nhiên, "tự cung tự cấp" nói dễ hơn làm. Chướng ngại lớn nhất mà Trung Quốc phải vượt qua là ngành bán dẫn. Trung Quốc không chỉ thua Mỹ về khả năng phát triển vi xử lý mà còn phụ thuộc rất nhiều vào linh kiện từ Mỹ để phục vụ quá trình sản xuất.

Tuy vẫn chưa rõ Bắc Kinh sẽ ứng phó như thế nào với chướng ngại này, một vài bằng chứng cho thấy Trung Quốc đã vạch ra một số con đường. Với ngành bán dẫn, Trung Quốc sẽ tìm cách tìm cách kéo dài thời gian nhất có thể, đồng thời đầu tư mạnh vào phát triển vi xử lý thế hệ mới với hy vọng thúc đẩy các công ty nội địa phát triển.

Quốc hội Trung Quốc sẽ có kỳ họp vào tuần tới tại Bắc Kinh. Tại kỳ họp này, các nhà lãnh đạo của đất nước sẽ đề ra chiến lược phát triển trong 5 năm tới. Tại buổi khai mạc hôm thứ 6 vừa qua, Thủ tướng Trung Quốc Lý Quốc Cường đã vạch ra các bước để Trung Quốc trở thành cường quốc công nghệ, trong đó gồm có thành lập nhiều phòng nghiên cứu và trung tâm phát triển cấp quốc gia.

Mục tiêu kinh tế

Kỳ họp Quốc hội mở đầu với bài phát biểu khá thận trọng của thủ tướng. Bắc Kinh đề ra mục tiêu phát triển kinh tế năm 2021 đạt trên 6%. Nhanh hơn so với chỉ số phát triển trung bình năm 2020 là 2,3% và ngang bằng với tốc độ phát triển năm 2019 trước khi xảy ra đại dịch Covid-19. Nhưng con số đề ra của Trung Quốc thấp hơn nhiều so với kỳ vọng. Một cuộc khảo sát của Bloomberg với các chuyên gia kinh tế về dự báo tốc độ tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong năm 2021 đã đưa ra con số đến 8,4%. Tuy vậy, vì vẫn còn quá nhiều điều chưa chắc chắn về tình hình thương mại toàn cầu cũng như quan hệ Mỹ - Trung trong thời gian tới nên cũng khá dễ hiểu khi Trung Quốc đề ra mục tiêu dưới mức kỳ vọng.

Chính quyền Hồng Kông

Trung Quốc đã nhiều lần khẳng định Hồng Kông phải được điều hành bởi "những người yêu nước" và thể hiện sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền Trung Quốc đối với thành phố này. Điều này càng được nhấn mạnh thông qua sự kiện hồi tuần trước với vụ bắt giữ 47 người vì đã tổ chức bỏ phiếu lựa chọn vị trí đối lập để giành một ghế trong Hội đồng Lập pháp Hồng Kông. Bên nguyên cáo buộc các cá nhân trên đã có âm mưu lật đổ chính quyền với kế hoạch hạ tín nhiệm đối với Trưởng Đặc khu Hồng Kông Lâm Trịnh Nguyệt Nga và buộc bà từ chức. Sau đó, vào tối ngày thứ 5, nhiều nguồn tin cho biết các nhà lập pháp tại Bắc Kinh sẽ đề xuất thay đổi cơ chế bầu cử Hồng Kông trong kỳ họp Quốc hội lần này. Tuy nhiên, nội dung chi tiết vẫn chưa được tiết lộ cho công chúng. Có khả năng chính sách mới sẽ hạn chế quyền hạn của các chính trị gia quản lý chính quyền thành phố.

Một người biểu tình bên ngoài Toà án sơ thẩm Tây Kowloon (Ảnh: Bloomberg)

Lo ngại hình thành bong bóng

Sự phục hồi kinh tế của Trung Quốc đã khiến các nhà lập pháp rơi vào tình thế khó xử. Sau khi đại dịch Covid-19 bùng nổ vào năm ngoái, Trung quốc đã bơm rất nhiều tiền để kích thích phát triển kinh tế. Giờ đây, khi chỉ số đã bắt đầu tăng trưởng trở lại, chính quyền cần phải tìm ra cách giải quyết số tiền đó. Nếu không sớm hành động, nó sẽ tạo ra bong bóng tài sản và thị trường chứng khoán. Nhưng nếu rút số tiền này quá nhanh, nó có thể khiến tốc độ hồi phục đảo chiều.

Qua điều chỉnh của các ngân hàng lớn nhất Trung Quốc có thể thấy chính quyền nước này đang nỗ lực ngăn chặn sự hình thành bong bóng. Trả lời trước báo chí, Chủ tịch Uỷ ban điều hành ngân hàng Trung Quốc Quách Thụ Thanh bày tỏ lo ngại về tình trạng tăng giá nhà trong nước và ông cho rằng đã nhìn thấy nguy cơ hình thành bong bóng ở một số thị trường tài chính nước ngoài. Ngay sau phát biểu trên, nhiều thị trường chứng khoán trên thế giới bắt đầu bán tháo cổ phiếu. Có thể thông tin sau kỳ họp Quốc hội Trung Quốc vào tuần tới sẽ tạo ra những tác động tương tự.

Thúc đẩy nền kinh tế "xanh"

Tháng 9/2020, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đặt ra thời hạn phát triển nền kinh tế thân thiện môi trường hơn khi cam kết đưa lượng khí thải carbon của nước này về con số 0 vào năm 2060. Kể từ đó, các nhà lập pháp nước này đã tính toán lượng khí thải nhà kính sẽ cần phải cắt giảm. Tập đoàn nhà nước State Grid Corp. của Trung Quốc đã công bố kế hoạch từng bước thực hiện cam kết này. Trong đó, kế hoạch bao gồm việc xây dựng một mạng lưới trạm sạc cho xe điện, trạm năng lượng quy mô lớn và đường truyền tải điện cao thế kết nối các cánh đồng điện gió và điện mặt trời từ vùng dân cư thưa thớt ở phía Tây cho đến các vùng dân cư đông đúc ở phía Đông Trung Quốc.

Các công ty và cơ quan nhà nước khác cũng bắt đầu công bố kế hoạch thực hiện cam kết cắt giảm khí thải tại kỳ họp Quốc hội. Nhưng để đạt được kết quả sẽ không tránh khỏi đau thương, và nhưng không chỉ đối với các ngành công nghiệp dựa trên nhiên liệu hoá thạch. Bắc Kinh hiện đang thay đổi cách thức đấu thầu các dự án điện để ưu tiên các công ty năng lượng tái tạo nếu họ sẵn sàng bỏ qua gói trợ cấp. Những công ty xây dựng điện gió và điện mặt trời sẽ phải bỏ qua gói trợ cấp hàng tỉ nhân dân tệ, đổi lại chính phủ sẽ cam kết mua lại điện với mức giá ưu đãi. Để có thể đạt được mục tiêu năm 2060, Trung Quốc sẽ cần phải hy sinh một số thứ.

Minh Bảo (Tham khảo Bloomberg)

Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Galaxy S21 mất đến nửa giá trị chỉ sau vài tháng lên kệ

2 10 chiêu "thần thánh" xử lý hầu như mọi sự cố thiết bị điện tử

3 Vinfast "định giá ít nhất 50 tỉ USD" trên cơ sở nào?

4 Tại sao cộng đồng mạng lại hào hứng khi DogeCoin cán mốc 10 xu?

5 Đổ mồ hôi để thải độc tố: Sự thật sẽ khiến bạn… ngã ngửa!

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW