Việt Nam: Khi niềm đam mê game trở thành sự nghiệp e-Sports

Game không chỉ là một thú vui, các game thủ trẻ tuổi tại nước ta hiện đang bắt đầu theo đuổi sự nghiệp caster, e-sports, hay thậm chí trở thành những nhà phát triển game.

game

Đoàn Mạnh An có quyết tâm trở thành một nhà bình luận e-sports chuyên nghiệp – một caster.

Vài năm trước, vừa ra trường với tấm bằng cử nhân marketing, An tìm được một công việc bàn giấy tại một văn phòng buồn tẻ. Những cuộc ganh đua vô nghĩa khiến anh đau đầu, do đó An bỏ việc.

"Trong quãng thời gian tuyệt vọng đó, tôi ngồi nhà, xem các caster khác bình luận Liên minh Huyền thoại, và bất ngờ thấy một quảng cáo tuyển dụng caster cho Vietnam Esports TV. Tôi quyết định nắm lấy cơ hội. Thời điểm đó, e-sports chưa phổ biến ở Việt Nam như lúc này."

Năm năm trôi qua, Mạnh An nay là một trong những bình luận viên e-sports hàng đầu Việt Nam. Anh từng bình luận cho Vietnam Championship Series A – giải đấu Liên minh Huyền thoại chuyên nghiệp danh giá nhất Việt Nam – và mới đây là 2019 Mid-Season Invitational, một giải đấu do Riot Games tổ chức cũng cho tựa game này, diễn ra vào mùa hè vừa qua.

Mạnh An làm việc cho Vietnam Esports TV, kênh game thuộc sở hữu của Garena - bộ phận giải trí số của Sea Group. Là một shoutcaster, anh đảm nhiệm việc tường thuật từng diễn biến của game đến người xem, đặc biệt là tựa game Liên minh Huyền thoại. Các trận đấu thường diễn ra trong tối đa 35 phút, và việc của Mạnh An là giải thích các game thủ đã chọn nhân vật ra sao và nhận định chiến lược của họ, ví dụ như tấn công dồn dập hay lùi về phòng thủ, có thể sẽ mang lại kết quả gì.

caster

Caster Đoàn Mạnh An

Được xem là mạng lưới e-sports chuyên nghiệp đầu tiên tại nước ta, Vietnam Esports TV có khoảng 2,95 triệu người theo dõi trên YouTube, với số lượt xem lên đến khoảng 1,85 tỷ, mỗi video có trung bình 650.000 lượt xem.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, trò chơi điện tử vẫn được xem là một trò tiêu khiển, không phải là thứ có thể dùng để kiếm tiền. Ở một chừng mực nào đó, game thủ - dù là chuyên nghiệp hay chơi giải trí – vẫn ít nhiều chịu sự kỳ thị xã hội mà nguyên nhân xuất phát từ khoảng cách thế hệ.

Thế nhưng, nhiều nhóm người trẻ tuổi vốn xem việc chơi game còn hơn cả một thú vui đơn thuần đang biến nó thành sự nghiệp của riêng mình, có thể trở thành caster, game thủ e-sports, hay thậm chí là nhà phát triển game.

Hoài nghi và kỳ thị

Một trong những rào cản lớn nhất mà các caster và các game thủ e-sports phải đối mặt nằm ở ngay bên trong gia đình họ. Ngành nghề họ chọn còn rất mới mẻ, chỉ vừa xuất hiện từ thập kỷ trước – cùng với sự ra đời của Hiệp hội eSports Giải trí Việt Nam vào năm 2009 – khi mà trò chơi điện tử đã trở nên thông dụng và được ghi nhận như một môn thể thao có tính cạnh tranh. Dù vậy, vẫn có nhiều người không hiểu được tại sao giới trẻ lại hứng thú với việc xem những nhân vật hoạt họa "choảng" nhau trên màn hình đến vậy.

Trong trường hợp của Mạnh An, người đồng nghiệp tên Thắng Thép (nickname) của anh hiện đang làm việc cho nhà phát hành game trong nước là Appota đã phải mất một thời gian mới thuyết phục được bố mẹ về sự nghiệp anh theo đuổi. Cả hai nhớ lại những ngày họ bị lôi ra khỏi những quán internet và bị la rầy vì tiêu quá nhiều tiền vào các trò chơi điện tử khi còn ở tuổi teen. Thậm chí ngay lúc này, là những chuyên gia trẻ tuổi làm việc trong ngành game, Mạnh An và Thắng Thép vẫn chưa nhận được sự tin tưởng tuyệt đối từ gia đình.

"Mẹ tôi vẫn hay hỏi có phải con đang chơi trò chơi điện tử không. Tôi thường xuyên phải nhắc mẹ rằng giờ đó là công việc của con đấy" – Mạnh An nói.

Nhưng chơi game chỉ là một phần trong công việc của anh mà thôi.

Các caster không nhất thiết phải là những người chơi giỏi nhất, nhưng họ phải có kiến thức vững chắc về các cơ chế trong game, Thắng nói. Thần tượng của anh là Trevor "Quickshot" Henry, một trong những caster đầu tiên trên thế giới chuyên về Liên minh Huyền thoại. Ngữ điệu Nam Phi dễ nhận biết của Trevor đã đồng hành cùng khán giả trong rất nhiều sự kiện World Championships trên thế giới.

Trước khi gia nhập Appota, Thắng đã rèn luyện kỹ năng và chất giọng của mình bằng cách tham gia vào các trận đấu của cộng đồng game thủ Street Fighter tại Hà Nội, trong các sự kiện game console.

"Bạn cần phải nắm vững từ vựng, và còn phải chơi game để khám phá nhiều thứ chứ không chỉ để thắng" – Thắng nói. "Tôi không chuẩn bị trước cho bất kỳ trận đấu nào. Mọi thứ đến một cách tự nhiên bởi tôi đã chơi ở nhiều vị trí khác nhau nhằm tăng cường kiến thức và sự quen thuộc của bản thân với game".

Một số caster còn live-stream các phiên chơi game của họ và tương tác với người hâm mộ. Đó là một cách để duy trì mối liên hệ với game. Lịch trình stream khá linh hoạt, và các caster có thể thử nghiệm nhiều phong cách tường thuật khác nhau trong quá trình đó.

game

Giải đấu Return of the Legends tại Festial E-sports & Music HK năm 2017

Một cuộc chơi mới

Khoảng 2 năm trước, Mạnh An được mời tham gia một mạng lưới độc quyền trên Facebook Gaming, với gần 500 nhà kiến tạo nội dung liên quan đến game tại Việt Nam. Facebook là mạng xã hội phổ biến nhất nước ta, và các streamer trên Facebook Gaming đã và đang thu hút được hàng triệu lượt xem.

Trong cộng đồng game, chỉ một số ít các streamer đạt được vị thế người nổi tiếng. Các streamer nổi tiếng nhất Việt Nam – như ViruSs, PewPew, và Misthy, mỗi người có những cách riêng để thu hút một lượng lớn người theo dõi – đều có hàng triệu người theo dõi trên các nền tảng streaming, nhận tài trợ từ các nhãn hiệu nước giải khát và phụ kiện máy tính, và làm việc với các công ty sáng tạo giải trí.

Mạnh An tin rằng anh có cơ hội tốt để gây dựng sự nghiệp streamer của mình. Anh đang tập luyện để hiểu rõ hơn nhiều tựa game, và tương tác nhiều hơn với người hâm mộ. Các streamer phải đón đầu xu hướng và chuẩn bị tinh thần để đối phó với những phản hồi tiêu cực từ phía những anti-fan và những yếu tố gây mất tập trung khác.

Bạn có thể nghĩ như thế này: Bóng đá là môn thể thao phổ biến tại Việt Nam, và mọi người biết tên của những bình luận viên nổi tiếng trong môn thể thao này, dù cho họ không xem nhiều trận đấu. Có lẽ - chỉ là có lẽ thôi – các shoutcaster cũng sẽ được đón nhận như vậy trong tương lai.

Không có công thức thực sự nào để giúp bạn trở thành một streamer hay caster thành công. Đối với Mạnh An, điều quan trọng là tính hài hước. Đối với Thắng Thép, đó là tính cách thẳng thắn của anh.

"Mấu chốt là thực sự hiểu được khán giả muốn gì" – Mạnh An nói. "Kể từ khi chuyển sang chơi Teamfight Tactics (một dạng mini-game của Liên Minh Huyền Thoại), tôi có nhiều thời gian hơn để tương tác với khán giả bởi tốc độ trận đấu không quá nhanh".

Vươn lên và được ghi nhận

Hầu hết giới trẻ tại Việt Nam lớn lên cùng trò chơi điện tử. Trước khi internet trở thành một tiện nghi không thể thiếu, nhiều người trẻ tuổi thường đến các quán internet để chơi game trực tuyến suốt nhiều giờ liền.

Điều đó đã thay đổi khi internet trở nên nhanh hơn và rẻ hơn. Facebook xuất hiện tại Việt Nam, cùng với YouTube. Trò chơi điện tử ra mắt đồng thời trên toàn cầu, tạo cơ hội cho giới trẻ tại nước ta có thể tải về và bắt đầu chơi giống như mọi người khác trên thế giới. Tựa game di động Flappy Bird được phát triển năm 2013 bởi Nguyễn Hà Đông đã đưa thị trường game di động Việt Nam lên bản đồ thế giới.

Hiện nay, kỳ lân công nghệ duy nhất tại Việt Nam là VNG. Các startup chuyên game khác bao gồm Appota, VTC Game, và SohaGame. Công ty e-sports giải trí Garena đã hoạt động ở Việt Nam trong gần một thập kỷ. Các nhà phát hành game liên tục vung tiền vào các tựa game e-sports lớn của họ, cũng như tài trợ cho các đội tuyển e-sports đang được hình thành.

game

Theo một thống kê của Appota vào năm 2018, Việt Nam có khoảng 18 triệu game thủ e-sports vào năm ngoái, và sẽ có được 8 triệu khán giả xem live-stream ít nhất 1 lần/tuần. Với khoảng 51 triệu thuê bao 3G và 4G, và khoảng 32,8 triệu game thủ trong nước, Appota ước tính cứ 2 người dùng internet di động tại Việt Nam, sẽ có 1 người chơi các trò chơi điện tử như PUBG Mobile, hay Arena of Valor (Liên quân Mobile) và Free Fire.

Bản thống kê của Appota còn trích dẫn nguồn từ công ty phân tích trò chơi điện tử và e-sports Newzoo, trong đó xếp hạng Việt Nam là thị trường game lớn thứ 28 trên thế giới (năm 2017, nước ta đứng thứ 35). Năm ngoái, thị trường trò chơi điện tử và e-sports của Việt Nam tạo ra doanh thu hơn 365 triệu USD.

Chris Trần, giám đốc e-sports của Riot Games Đông Nam Á, cho biết thị trường Việt Nam có tiềm năng lớn bởi lượng khán giả trẻ tuổi, các game thủ có trình độ cao, và tinh thần cộng đồng mạnh mẽ. Năm 2018, Riot Games chính thức dành một vị trí trong các giải đấu Liên minh Huyền thoại quốc tế của hãng cho đội e-sports hàng đầu Việt Nam.

Jason Ng, phó chủ tịch đối tác chiến lược tại Garena, cho biết đội tuyển Flash của Việt Nam mới giành chiến thắng tại Arena of Valor World Cup 2019 đã cho thấy đẳng cấp của các game thủ e-sports tại nước ta. Việt Nam còn là một trong 12 đội tuyển tham gia Free Fire World Series mới được Garena tổ chức gần đây tại Brazil.

Ra mắt 2 năm trước, Sea khẳng định tựa game di động battle royale Free Fire của họ đã thu về hơn 1 tỷ USD, chủ yếu đến từ các thị trường game có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất ở Đông Nam Á, Mỹ Latin, và Ấn Độ. "Cùng với phần còn lại của Đông Nam Á, thị trường game và e-sports tại Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng thần tốc" – Ng nói. "Tựa game Arena of Valor của chúng tôi là một trong những game di động hàng đầu tại Việt Nam và khu vực, và e-sports sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng đối với những thành công liên tục của nó".

Minh.T.T


Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 U23 Việt Nam sẽ không bị loại khỏi VCK U23 châu Á 2020, nếu?

2 'Nghi án' bóng đá Tây Á bắt tay nhau hòa 1 - 1 để cùng đi tiếp, loại U23 Việt Nam

3 Lịch nghỉ tết nguyên đán 2020

4 Vì sao việc Nhật Bản bị loại sớm làm cơ hội dự Olympic của U23 Việt Nam khó hơn bao giờ hết?

5 Góc đối xử: U23 Trung Quốc phải về nước bằng chuyến bay hạng phổ thông

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW