Mỹ rời bỏ WHO sẽ gây ra hậu quả gì cho cả Mỹ và thế giới?

Mỹ rời khỏi WHO sẽ kéo theo một loạt hệ lụy không chỉ với nền y tế cộng đồng toàn cầu mà còn đối với chính quốc gia này.

Hôm thứ Sáu tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố Mỹ sẽ ngay lập tức cắt đứt "mối quan hệ với Tổ chức Y tế Thế giới" - đỉnh điểm cho những lời đe dọa đã tuyên bố một tháng trước đó. Theo các chuyên gia cảnh báo, quyết định này có thể gây ra hậu quả nặng nề đối với những nỗ lực giữ an toàn giữa đại dịch COVID-19 và các mối đe dọa sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu.

Tổ chức WHO được thành lập như là một phần của thỏa thuận được ký bởi tất cả các quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc sau Chiến tranh Thế giới thứ II, bao gồm cả Mỹ. Một phần của thỏa thuận đó bao gồm khoản tiền tài trợ hàng năm dành cho WHO đến từ tất cả các thành viên của Liên Hợp Quốc. Trong hai năm qua, Mỹ đã tài trợ hàng năm cho WHO 450 triệu USD, theo phân tích về kinh phí WHO do NPR thực hiện. Điều này khiến Mỹ trở thành nguồn đóng góp tài chính lớn nhất, cung cấp khoảng 20% ngân sách của tổ chức.

Vào giữa tháng 4, Trump nói rằng ông sẽ tạm thời cắt tất cả khoản tài trợ cho WHO trong vòng 60 đến 90 ngày tiếp theo, trong khi chờ đợi những xem xét của Nhà Trắng về vai trò của tổ chức này trong việc quản lý đại dịch COVID-19. Vào giữa tháng 5, chính quyền Mỹ đã gửi một lá thư đến WHO, cáo buộc tổ chức đã hạ thấp báo cáo ban đầu về COVID-19 nhằm bảo vệ Trung Quốc và cảnh báo sẽ rút vĩnh viễn toàn bộ số tiền tài trợ trừ khi WHO cho thấy những dấu hiệu "cải thiện đáng kể" trong vòng 30 ngày kế tiếp. Chưa đầy 30 ngày sau, vào hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút khỏi WHO và chuyển hướng nguồn tài chính sang nhu cầu sức khỏe cộng đồng toàn cầu xứng đáng và cấp bách khác.

Các chuyên gia đã tranh cãi về việc liệu Trump có thể đơn phương hủy bỏ tư cách thành viên WHO hoặc rút số tiền tài trợ mà không cần sự chấp thuận từ Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên những nỗ lực đó có thể sẽ vấp phải những thách thức đến từ một số thành viên của Quốc hội, từ đó kéo theo một cuộc chiến pháp lý. Nếu Mỹ rời khỏi WHO mà không cần thông qua Quốc hội, quốc gia này dường như vẫn phải tiếp tục cung cấp các khoản phí còn tồn đọng như đã cam kết trước đó, theo phân tích pháp lý của giáo sư Jean Galbraith thuộc Đại học Pennsylvania.

Ngay cả việc tạm thời giữ lại khoản tài trợ của Mỹ cho WHO hoặc một sự cắt đứt mối quan hệ không chính thức cũng có thể trở thành thảm họa. "Có rất nhiều ý nghĩa về mặt ngân sách đối với WHO và năng lực của họ trong việc cung cấp gói tài trợ khẩn cấp khi phải đối mặt với đại dịch mới", theo Terry McGovern, giám đốc Chương trình Tư pháp và Quản trị Y tế Toàn cầu tại Trường Y tế Công cộng Đại học Columbia.

WHO chắc chắn đã mắc phải những sai sót và "vấp ngã" trong cách thức ứng phó với đại dịch từ sớm. Nhưng nhiều quốc gia thu nhập thấp đến trung bình hiện tại vẫn phải phụ thuộc rất nhiều vào WHO cho các viện trợ chương trình tiêm chủng thường lệ, cung cấp các loại thuốc thiết yếu và quản lý các dịch bệnh khác, bao gồm cả nạn dịch Ebola vẫn đang âm ỉ tại châu Phi. Với những nỗ lực nghiên cứu hy vọng tìm ra các phương pháp điều trị mới và vắc-xin cho COVID-19, chính những quốc gia đó sẽ cần rất nhiều sự giúp đỡ để có thể tiếp cận những loại thuốc cực kỳ đắt tiền này.

Tuy nhiên, như McGovern đã đề cập, đây không phải là lần đầu chính quyền Tổng thống Trump trốn tránh vai trò của mình trong việc giúp đỡ các nỗ lực y tế công cộng trên toàn cầu. Trước đây, họ đã tước đi nguồn tài trợ từ các chương trình của Liên Hợp Quốc nhằm cung cấp viện trợ sức khỏe sinh sản cho phụ nữ ở các nước đang phát triển, vì cho rằng số tiền này được chi trả cho chăm sóc phá thai. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vẫn đang tiếp tục gây ảnh hưởng đến Liên Hợp Quốc đối với vấn đề quyền sinh sản của phụ nữ, ngay cả trong giai đoạn xảy ra đại dịch.

"CDC đã bắt đầu cắt giảm các nỗ lực phòng ngừa quốc tế của mình, vì vậy về tổng thể động thái này sẽ tiếp tục cô lập Mỹ và các lãnh đạo y tế cộng đồng của họ", McGovern nói.

Chừng đó đã quá đủ tệ hại đối với những người dễ bị tổn thương nhất trên thế giới, nhưng nó còn có nghĩa rằng các nhà khoa học ở Mỹ sẽ càng gặp khó khăn trong việc chống lại COVID-19 và các mối đe dọa sức khỏe cộng đồng trong tương lai.

"Chúng tôi sẽ mất đi các thông tin quan trọng trên thực địa về các đợt bùng phát mới, mức độ phản ứng hiệu quả… Và từng ngày, mối quan hệ đáng tin cậy từ lâu giữa CDC, WHO và các quan chức y tế công cộng địa phương sẽ bị phá vỡ", theo McGovern.

COVID-19 thể hiện mạnh mẽ cách mà bệnh tật tác động không biên giới. Mặc dù nhiều người tại Mỹ có thể cho rằng dịch bệnh bùng phát ở nơi nào đó sẽ không ảnh hưởng đến họ, nhưng kết quả đó phần lớn nhờ vào những nỗ lực phối hợp của WHO, từ đó những vi trùng như bệnh đậu mùa đã bị tuyệt chủng, trong khi căn bệnh bại liệt cũng đang từng bước được chữa trị. Nếu không có cùng tình thần hợp tác đó, COVID-19 sẽ còn cướp đi nhiều sinh mạng hơn nữa, bao gồm cả người Mỹ.

Giang Vu theo Gizmodo

 

Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Chùm ảnh mới nhất cho thấy hậu quả nặng nề của trận lũ lụt lịch sử tại Trung Quốc

2 'Hắn ta hủy hoại mọi thứ' - Mark Zuckerberg trở thành 'ác quỷ' ra sao

3 Lý Tử Thất và trào lưu chủ tịch phơi bày mặt tối của YouTuber VN

4 Bệnh hoạn 'tiệc corona' thi xem ai mắc COVID-19 trước của sinh viên Mỹ

5 Facebook cho quảng cáo cả dịch vụ mại dâm ở Việt Nam

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW