Nhật Bản và Hàn Quốc muốn điều tra hoặc đóng cửa Viện Khổng tử của Trung Quốc

Thời gian gần đây, nhiều nước đã bày tỏ quan điểm cứng rắn với Viện Khổng tử của Trung Quốc. Viện Khổng tử là một hình thức phổ cập văn hóa và đào tạo tiếng Trung ở nước nước ngoài. Và làn sóng tẩy chay Viện Khổng tử đã lan đến Nhật Bản và Hàn Quốc khi các nhà vận động và chính trị gia hai nước kêu gọi điều tra hoặc đóng cửa trung tâm này.

Trước đó, Viện Khổng tử đã bị Mỹ, các nước châu Âu và Úc đưa vào tầm ngắm do nghi ngờ được Trung Quốc sử dụng như một công cụ truyền bá tư tưởng, can thiệp vào quyền tự do ngôn luận tại các trường đại học có đặt Viện Khổng tử, và thậm chí là có liên quan đến hoạt động gián điệp.

Viện Khổng tử tại Nga (Ảnh: TASS/Getty Images)

Tại Hàn Quốc có đến 23 Viện Khổng tử được thành lập, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác, và các nhà vận động cánh hữu đã bày tỏ quan ngại về việc các trung tâm giáo dục này là "công cụ tẩy não" của chính quyền Trung Quốc. Trong khi đó, ở Nhật Bản, chính quyền của Thủ tướng Yoshihide Suga đang mở một cuộc điều tra về nguồn tài trợ, các hoạt động và mức độ ảnh hưởng của trung tâm này.

Năm 2004, Trung Quốc thành lập Viện Khổng tử đầu tiên tại quận Gangnam, thành phố Seoul, Hàn Quốc. Viện Khổng tử phát triển rất nhanh sau đó nhờ nguồn tài trợ dồi dào của Trung Quốc, đến nay Viện Khổng tử đã có mặt tại gần 160 quốc gia với hơn 500 cơ sở trên toàn thế giới.

Viện Khổng tử được quảng bá là trung tâm liên kết giáo dục công khai giữa các trường đại học, cao đẳng Trung Quốc với các trường ở nước ngoài. Viện Khổng tử được giám sát bởi Trung tâm Hợp tác và Đào tạo Ngôn ngữ, trước đây có tên là Hanban và vừa được đổi tên vào giữa năm ngoái. Trung tâm này từ lâu đã chị chỉ trích vì có mối liên hệ mật thiết với chính quyền Trung Quốc.

Tuần trước, một cuộc biểu tình đã diễn ra bên ngoài Đại sứ quán Trung Quốc tại Seoul. Tại đây, một nhóm các nhà hoạt động do Han Min-ho (một cựu quan chức Bộ Văn hóa Hàn Quốc) đứng đầu, họ vẫy cờ Hàn Quốc và Mỹ cùng các biểu ngữ: "Không có Khổng Tử trong Viện Khổng Tử".

"Viện Khổng tử là công cụ tẩy não trá hình của Trung Quốc nhằm mục đích nuôi dưỡng những người ủng hộ và thân Trung Quốc ở đất nước này", Han trả lời trang tin This Week In Asia. Han cho biết thêm rằng anh hy vọng "sẽ giúp cộng đồng nâng cao cảnh giác trước bản chất thật sự" của Viện Khổng tử và "trục xuất chúng ra khỏi đất nước này".

Han cũng cho rằng thật "đáng tiếc" khi các chính trị gia, học giả và các nhà giáo dục tại Hàn Quốc tin rằng Viện Khổng tử có thể sánh với các tổ chức văn hóa và giáo dục khác như Alliance Francaise của Pháp, British Council của Anh, hay Viện Goethe của Đức.

Ông cho biết các nhà lập pháp phần lớn đã "giả điếc" trước những lời kêu gọi có động thái đối với Viện Khổng tử từ nhóm của ông vì "họ đều sợ một Trung Quốc đang làm mưa làm gió trên toàn thế giới".

Viện Khổng tử đầu tiên được thành lập năm 2004 tại quận Gangnam, thành phố Seoul, Hàn Quốc (Ảnh: Handout)

Năm ngoái, khi bà Chung Kyung-hee của Đảng Quyền lực Nhân dân đối lập của Hàn Quốc đã có vị trí trong quốc hội, bà đã cáo buộc Viện Khổng Tử xuyên tạc lịch sử và quảng bá lý tưởng và chính trị Trung Quốc.

Theo đó, bà trích dẫn một bức tranh biếm hóa trên trang web của Viện Khổng tử (đã bị xóa sau đó) có nội dung cho rằng cuộc chiến tranh Triều Tiên là "cuộc chiến chống Mỹ xâm lược và viện trợ Hàn Quốc" và cáo buộc Mỹ đã khơi mào cuộc chiến này, tương tự nhận định của chính phủ Trung Quốc về vấn đề này.

Chung đã kêu gọi các nhà chức trách trên lĩnh vực giáo dục mở một cuộc điều tra toàn diện về hoạt động của Viện Khổng tử, nhưng ý kiến này đã phải hứng chịu nhiều "gạch đá", một trợ lý chia sẻ ẩn danh với trang This Week In Asia. "Tôi không nghĩ họ xem đó là một vấn đề nghiêm trọng… Bà Chung đã yêu cầu họ báo cáo kết quả điều tra từ 6 tháng trước, nhưng đến nay vẫn chưa có câu trả lời", người trợ lý này cho biết.

Bộ Giáo dục Hàn Quốc không phản hồi yêu cầu bình luận về vấn đề này. Tuy nhiên, Lee Jin-sool, hiệu trưởng trường Đại học Quốc gia Chungnam, một trong số các trường có Viện Khổng tử, đã phủ nhận việc trung tâm này có các hoạt động nào khác ngoài đào tạo ngôn ngữ và văn hóa trong một phiên điều trần trước Quốc hội hồi năm ngoái.

Ngoại trưởng Úc Marise Payne cho biết chỉnh phủ có thể ngăn chặn thỏa thuận thành lập Viện Khổng tử tại các trường đại học của nước này (Ảnh: DPA)

Trong khi đó, Bộ Giáo dục Nhật Bản đã xác nhận sẽ điều tra toàn bộ 14 Viện Khổng tử với những cáo buộc về việc lợi dụng hoạt động để truyền bá tư tưởng và hoạt động gián điệp. Theo đó, các trường đại học có Viện Khổng tử được yêu cầu phải cung cấp báo cáo chi tiết về hoạt động của trung tâm này, bao gồm hoạt động tham gia nghiên cứu học thuật, nguồn tài trợ cũng như số lượng sinh viên theo học.

"Các nước đồng minh của chúng tôi, như Mỹ và các nước châu Âu với sự chia sẻ những giá trị chung về tự do, dân chủ và pháp quyền, đang ngày càng lo ngại và cho rằng các tổ chức này nên bị đóng cửa hoặc buộc phải công khai mọi thông tin", Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nhật Bản Koichi Haguida trả lời trước Quốc hội vào tháng trước.

Sau đó, một nghị sĩ của Đảng Dân chủ Tự do cầm quyền đã đặt câu hỏi rằng: "Việc các trung tâm thuần văn hóa của một quốc gia đơn đảng cầm quyền được thành lập có hệ thống và có chiến lược trong các trường đại học của Nhật Bản có phải là một việc tốt hay không?"

Vì Viện Khổng tử không cấp bằng chính thức cho sinh viên nên các cơ quan nhà nước của Nhật Bản giám sát hoạt động của tổ chức này rất hạn chế. Tuy nhiên, Viện Khổng tử được các trường đại học, bao gồm cả một số trường hàng đầu trong nước, ưa chuộng nhờ mối liên kết với các đối tác Trung Quốc, từ đó trở thành một nguồn lợi lớn đối với sinh viên quốc tế.

Theo giáo sư về quan hệ quốc tế Yoichi Shimada tại Đại học tỉnh Fukui, Đại học Waseda đặc biệt "khét tiếng" vì sự hấp dẫn mạnh mẽ đối với sinh viên Trung Quốc.

"Ở Nhật Bản, mối quan tâm lớn nhất của chúng tôi là những cơ sở này được dùng để tạo thiện cảm với lịch sử, chính trị hay văn hóa của đảng cầm quyền Trung Quốc", ông nói. "Bên cạnh đó, chúng tôi cũng lo ngại rằng những trung tâm này có thể được sử dụng để tổ chức các hoạt động gián điệp trong khuôn viên trường đại học và mở rộng ra bên ngoài đến những công ty có liên kết với trường".

Shimada chỉ ra vụ việc gần đây của giáo sư Anming Hu tại Đại học Tennessee, người đang bị xét xử với cáo buộc che giấu quan hệ của mình với một trường đại học Trung Quốc trong khi nhận tài trợ nghiên cứu của chính phủ Mỹ. Đây là bằng chứng cho thấy Trung Quốc có thể bí mật thâm nhập các cơ sở nghiên cứu của các trường đại học và các công ty nghiên cứu công nghệ tiên tiến.

Liên quan vụ án của Hu, còn có giáo sư, tiến sĩ Charles Lieber tại Đại học Harvard bị cáo buộc che giấu chính quyền về quan hệ của ông với một chương trình tuyển dụng của Trung Quốc và nguồn tài trợ nghiên cứu mà ông nhận từ chính phủ Trung Quốc. Ngay khi vụ việc được phát hiện, chính phủ Mỹ đã cảnh báo các trường đại học trong nước về việc Trung Quốc có ý định đánh cắp tài sản trí tuệ của họ.

"Trung Quốc không có ý định giảng dạy lịch sử một cách công bằng và tự do trong các viện của mình. Họ muốn nuôi dưỡng những thế hệ thân Trung Quốc, và một ngày nào đó, thế hệ này sẽ làm việc vì lợi ích của Trung Quốc", ông nói.

Chính trị gia đối lập Jin Matsubara, cựu chủ tịch Ủy ban An toàn cộng đồng quốc gia Nhật Bản, cho biết ông ủng hộ cuộc điều tra của chính phủ đối với Viện Khổng tử vì "các trường đại học nên là pháo đài của tự do ngôn luận, nhưng chúng ta cũng nên hết sức thận trọng trước những thông tin tuyên truyền kích động tội ác chống lại loài người hay những cuộc đàn áp bạo lực".

"Tôi tin rằng chúng ta nên có một cuộc tranh luận cởi mở và đánh bại âm mưu truyền bá tư tưởng của Trung Quốc", ông nói thêm.

Cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nhấn mạnh sẽ thúc ép các Viện Khổng tử phải đóng cửa (Ảnh: AFP)

Năm ngoái, Bộ Ngoại giao Mỹ dưới quyền của cựu Tổng thống Donald Trump đã phân loại các trung tâm điều hành Viện Khổng tử của Trung Quốc tại Mỹ là "phái bộ nước ngoài" của chính phủ Trung Quốc và tuyên bố đây là "cơ quan thúc đẩy chiến dịch tuyên truyền toàn cầu của chính quyền Trung Quốc và gây ảnh hưởng xấu đến các cơ sở đào tạo của Mỹ".

Tháng trước, các trường đại học tại Úc có Viện Khổng tử được lệnh phải đệ trình hợp đồng hợp tác với những trung tâm này để chính phủ liên bang xem xét trước ngày 10/6. Đồng thời, ở châu Âu, các trường đại học tại Thụy Sĩ, Đức và Bỉ đã cắt đứt quan hệ hoặc đóng cửa hoàn toàn Viện Khổng tử sau khi xuất hiện những cáo buộc về hoạt động của tổ chức này.

Minh Bảo theo SCMP

Đánh giá gần đây
Đọc nhiều nhất Phản hồi nhiều nhất

1 Tìm thấy Intel Core i7-5930K cùng card đồ họa GeForce GTX 1080 ACS trong bãi rác

2 7 sự thật về nguồn gốc virus SARS-CoV-2 mà con người biết đến lúc này

3 Bức thư thống thiết của cư dân mạng Trung Quốc kêu gọi WHO điều tra Phòng thí nghiệm Mỹ

4 Cảnh báo từ người tiêu dùng đối với Bách Hóa Xanh

5 mRNA: Ý tưởng bị coi thường trở thành công nghệ hàng đầu cuộc đua vắc-xin COVID

Tin Liên quan
Các tin khác
a
Xem thêm
Góc nhìn VNREVIEW