Tập đoàn thương mại điện tử và công nghệ Amazon vừa chính thức kích hoạt đợt sa thải quy mô lớn thứ hai chỉ trong vòng ba tháng, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử hoạt động của hãng. Vào ngày 28/1, Amazon thông báo cắt giảm 16.000 nhân viên thuộc khối văn phòng, qua đó hoàn tất kế hoạch tinh giản 30.000 vị trí việc làm đã được công bố từ cuối năm ngoái. Động thái này không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm nhân sự mà còn đi kèm với những quyết định đóng cửa các mảng kinh doanh kém hiệu quả, phản ánh sự thay đổi chiến lược toàn diện dưới thời CEO Andy Jassy.
Cuộc đại phẫu lớn nhất lịch sử 30 năm
Quy mô của đợt cắt giảm lần này được đánh giá là chưa từng có trong lịch sử ba thập kỷ của gã khổng lồ công nghệ Mỹ. Con số 30.000 nhân sự bị sa thải (bao gồm 14.000 người vào tháng 10/2025 và 16.000 người đợt này) tuy chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng số 1,58 triệu lao động toàn cầu của hãng, nhưng lại tác động nặng nề đến khối văn phòng. Ước tính, mức cắt giảm này tương đương gần 10% lực lượng lao động khối doanh nghiệp (corporate), vượt xa con số kỷ lục 27.000 việc làm bị cắt giảm trong giai đoạn khủng hoảng 2022-2023.
Mặc dù danh sách chi tiết chưa được công bố, nhưng các nguồn tin nội bộ xác nhận sự ảnh hưởng lan rộng khắp các bộ phận cốt lõi. Nhân viên tại Amazon Web Services (AWS) – "con gà đẻ trứng vàng" của tập đoàn, bộ phận phát triển trợ lý ảo Alexa, Prime Video, mảng thiết bị, quảng cáo, cho đến các bộ phận tối ưu hóa chuỗi cung ứng và giao hàng chặng cuối đều nằm trong diện bị ảnh hưởng. Trước đó, sự hoang mang đã bao trùm nội bộ khi một email về kế hoạch sa thải mang tên mã "Project Dawn" (Dự án Bình minh) vô tình bị gửi nhầm tới hàng nghìn nhân viên AWS vào ngày 27/1.
Khai tử tham vọng bán lẻ thực tế và công nghệ Amazon One
Song song với việc cắt giảm nhân sự, Amazon cũng đưa ra những quyết định dứt khoát đối với các dự án thử nghiệm không đạt kỳ vọng. Tập đoàn tuyên bố sẽ đóng cửa toàn bộ các cửa hàng tạp hóa Amazon Fresh và hệ thống cửa hàng tiện lợi không thu ngân Amazon Go còn lại. Đây là dấu chấm hết cho nỗ lực nhiều năm của Amazon nhằm xâm nhập thị trường bán lẻ thực tế truyền thống.
Đồng thời, hãng cũng ngừng triển khai hệ thống thanh toán sinh trắc học Amazon One – công nghệ cho phép khách hàng thanh toán bằng cách quét lòng bàn tay. Việc loại bỏ các mảng kinh doanh này cho thấy CEO Andy Jassy đang quyết liệt thực hiện mục tiêu giảm bộ máy quan liêu, loại bỏ các dự án "đốt tiền" nhưng hiệu quả thấp để tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực tăng trưởng then chốt.
Lý do đằng sau: Từ "béo phì" nhân sự đến áp lực AI
Giải thích về động thái này, bà Beth Galetti, Giám đốc nhân sự cấp cao của Amazon, khẳng định các đợt điều chỉnh là bước đi cần thiết để củng cố sức khỏe doanh nghiệp. Mục tiêu là giảm bớt các tầng lớp quản lý trung gian, tăng cường trách nhiệm cá nhân và loại bỏ sự cồng kềnh của bộ máy. Bà Galetti cũng phủ nhận việc sa thải sẽ trở thành một "nhịp điệu mới" diễn ra định kỳ, nhưng vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục tinh giản ở một số bộ phận khi cần thiết.
Tuy nhiên, giới phân tích nhìn nhận nguyên nhân sâu xa hơn đến từ hai yếu tố: hậu quả của việc tuyển dụng ồ ạt và sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo (AI). Trong giai đoạn đại dịch Covid-19, Amazon đã tuyển dụng vượt quá nhu cầu thực tế, dẫn đến tình trạng dư thừa nhân sự khi nền kinh tế trở lại bình thường.
Bên cạnh đó, AI đang định hình lại cấu trúc lực lượng lao động. CEO Andy Jassy từng nhận định vào mùa hè năm 2025 rằng việc gia tăng ứng dụng các công cụ AI sẽ thúc đẩy mức độ tự động hóa, qua đó giảm nhu cầu đối với nhiều vị trí hành chính văn phòng. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF 2026) ở Davos tuần trước, chủ đề AI thay thế con người cũng được thảo luận sôi nổi. Mặc dù quan điểm chính thống cho rằng AI sẽ tạo ra việc làm mới, nhưng nhiều lãnh đạo doanh nghiệp thừa nhận với Reuters rằng công nghệ này đang trở thành "cái cớ hợp lý" để các công ty thực hiện các kế hoạch cắt giảm nhân sự đã được tính toán từ trước nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.
Cuộc đại phẫu lớn nhất lịch sử 30 năm
Quy mô của đợt cắt giảm lần này được đánh giá là chưa từng có trong lịch sử ba thập kỷ của gã khổng lồ công nghệ Mỹ. Con số 30.000 nhân sự bị sa thải (bao gồm 14.000 người vào tháng 10/2025 và 16.000 người đợt này) tuy chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng số 1,58 triệu lao động toàn cầu của hãng, nhưng lại tác động nặng nề đến khối văn phòng. Ước tính, mức cắt giảm này tương đương gần 10% lực lượng lao động khối doanh nghiệp (corporate), vượt xa con số kỷ lục 27.000 việc làm bị cắt giảm trong giai đoạn khủng hoảng 2022-2023.
Mặc dù danh sách chi tiết chưa được công bố, nhưng các nguồn tin nội bộ xác nhận sự ảnh hưởng lan rộng khắp các bộ phận cốt lõi. Nhân viên tại Amazon Web Services (AWS) – "con gà đẻ trứng vàng" của tập đoàn, bộ phận phát triển trợ lý ảo Alexa, Prime Video, mảng thiết bị, quảng cáo, cho đến các bộ phận tối ưu hóa chuỗi cung ứng và giao hàng chặng cuối đều nằm trong diện bị ảnh hưởng. Trước đó, sự hoang mang đã bao trùm nội bộ khi một email về kế hoạch sa thải mang tên mã "Project Dawn" (Dự án Bình minh) vô tình bị gửi nhầm tới hàng nghìn nhân viên AWS vào ngày 27/1.
Khai tử tham vọng bán lẻ thực tế và công nghệ Amazon One
Song song với việc cắt giảm nhân sự, Amazon cũng đưa ra những quyết định dứt khoát đối với các dự án thử nghiệm không đạt kỳ vọng. Tập đoàn tuyên bố sẽ đóng cửa toàn bộ các cửa hàng tạp hóa Amazon Fresh và hệ thống cửa hàng tiện lợi không thu ngân Amazon Go còn lại. Đây là dấu chấm hết cho nỗ lực nhiều năm của Amazon nhằm xâm nhập thị trường bán lẻ thực tế truyền thống.
Đồng thời, hãng cũng ngừng triển khai hệ thống thanh toán sinh trắc học Amazon One – công nghệ cho phép khách hàng thanh toán bằng cách quét lòng bàn tay. Việc loại bỏ các mảng kinh doanh này cho thấy CEO Andy Jassy đang quyết liệt thực hiện mục tiêu giảm bộ máy quan liêu, loại bỏ các dự án "đốt tiền" nhưng hiệu quả thấp để tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực tăng trưởng then chốt.
Lý do đằng sau: Từ "béo phì" nhân sự đến áp lực AI
Giải thích về động thái này, bà Beth Galetti, Giám đốc nhân sự cấp cao của Amazon, khẳng định các đợt điều chỉnh là bước đi cần thiết để củng cố sức khỏe doanh nghiệp. Mục tiêu là giảm bớt các tầng lớp quản lý trung gian, tăng cường trách nhiệm cá nhân và loại bỏ sự cồng kềnh của bộ máy. Bà Galetti cũng phủ nhận việc sa thải sẽ trở thành một "nhịp điệu mới" diễn ra định kỳ, nhưng vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục tinh giản ở một số bộ phận khi cần thiết.
Tuy nhiên, giới phân tích nhìn nhận nguyên nhân sâu xa hơn đến từ hai yếu tố: hậu quả của việc tuyển dụng ồ ạt và sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo (AI). Trong giai đoạn đại dịch Covid-19, Amazon đã tuyển dụng vượt quá nhu cầu thực tế, dẫn đến tình trạng dư thừa nhân sự khi nền kinh tế trở lại bình thường.
Bên cạnh đó, AI đang định hình lại cấu trúc lực lượng lao động. CEO Andy Jassy từng nhận định vào mùa hè năm 2025 rằng việc gia tăng ứng dụng các công cụ AI sẽ thúc đẩy mức độ tự động hóa, qua đó giảm nhu cầu đối với nhiều vị trí hành chính văn phòng. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF 2026) ở Davos tuần trước, chủ đề AI thay thế con người cũng được thảo luận sôi nổi. Mặc dù quan điểm chính thống cho rằng AI sẽ tạo ra việc làm mới, nhưng nhiều lãnh đạo doanh nghiệp thừa nhận với Reuters rằng công nghệ này đang trở thành "cái cớ hợp lý" để các công ty thực hiện các kế hoạch cắt giảm nhân sự đã được tính toán từ trước nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.
