Hoàng Anh
Writer
Một cuộc cách mạng thầm lặng nhưng đầy uy lực đang diễn ra trong ngành công nghiệp giải trí Trung Quốc, nơi vốn đã dẫn đầu thế giới về thị trường video ngắn. Khi khán giả ngày càng cởi mở hơn với các trải nghiệm kỹ thuật số, dòng phim ngắn được tạo ra hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ với tốc độ chóng mặt. Không cần phim trường hoành tráng hay dàn sao hạng A đắt đỏ, những tác phẩm với diễn viên ảo và cảnh quay kỳ ảo này đang thu hút hàng tỷ lượt xem, mở ra một kỷ nguyên nơi thuật toán đang dần thay thế máy quay truyền thống.
Sự trỗi dậy của "Diễn viên kỹ thuật số": 2,55 tỷ lượt xem trong một tháng
Dữ liệu mới nhất từ nền tảng phân tích DataEye đã vẽ nên một bức tranh đầy kinh ngạc về thị hiếu khán giả đại lục. Trong tháng 1 vừa qua, các bộ phim sử dụng nhân vật kỹ thuật số đã chiếm tới 38% trong danh sách Top 100 phim manju (dạng phim ngắn chuyển thể từ tiểu thuyết mạng hoặc truyện tranh), một bước nhảy vọt so với con số khiêm tốn 7% của cùng kỳ năm ngoái. Tổng lượt xem của phân khúc phim AI trên bảng xếp hạng tháng 1 đã chạm mốc 2,55 tỷ lượt, một con số biết nói khẳng định vị thế dòng chính của thể loại này. Điển hình cho trào lưu này là tựa phim hậu tận thế Apocalyptic Cold Wave: I Have a Mobile Fortress, tác phẩm đã leo lên đỉnh bảng xếp hạng sau khi thu hút thêm 230 triệu lượt xem mới chỉ trong thời gian ngắn.
Theo phân tích từ Ecns, sự đón nhận nồng nhiệt của khán giả một phần đến từ sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ, giúp các nhân vật ảo ngày càng trở nên chân thực, giảm thiểu đáng kể hiệu ứng "thung lũng kỳ lạ" (uncanny valley) – cảm giác rợn người khi nhìn thấy vật thể giống người nhưng không thật – vốn là rào cản lớn trước đây. Các đề tài phổ biến thường xoay quanh tu luyện pháp thuật, chuyển thể từ tiểu thuyết mạng với mô típ tái sinh và hành trình "lội ngược dòng" đầy kịch tính.
Tâm lý người xem: Chấp nhận sự "phi logic" để đổi lấy giải trí nhanh
Đạo diễn kiêm nhà sản xuất Chen Kun của bộ phim ngắn AI Mirror of Mountains and Seas nhận định rằng thói quen tiêu thụ nội dung trên thiết bị di động đã tạo điều kiện thuận lợi cho phim AI. Khi khán giả xem phim trên màn hình điện thoại nhỏ trong lúc di chuyển hay làm việc, họ có xu hướng bỏ qua những sai lệch nhỏ về hình ảnh mà công nghệ này gây ra. Tác phẩm của ông, ra mắt trên ứng dụng Kuaishou vào tháng 7/2024, đã đạt hơn 50 triệu lượt xem chỉ sau một tháng nhờ tận dụng tối đa lợi thế này với những quái vật kỳ lạ và nhân vật điển trai. Một khán giả với tài khoản Tiger Mum chia sẻ thẳng thắn rằng nếu xem với tâm thế giải trí đơn thuần, người xem hoàn toàn có thể bỏ qua một số chi tiết phi logic về mặt hình ảnh.
Một ví dụ điển hình khác cho sức hút kỳ lạ của dòng phim này là Nine-tailed Fox Demon Falls in Love with Me. Với hình ảnh kỳ ảo và cốt truyện về nam cửu vĩ hồ đầy rẫy những tình tiết phi lý, bộ phim vẫn tạo nên cơn sốt vào tháng 8 năm ngoái với hơn 170 triệu lượt xem. Radii nhận định rằng chính sự lộn xộn và kỳ quặc của AI lại trở thành yếu tố gây nghiện độc đáo, phù hợp hoàn hảo với thuật toán đề xuất và thị hiếu "ăn liền" của người dùng trên các nền tảng như Douyin hay Bilibili.
Cuộc cách mạng sản xuất: Giảm 75% chi phí và cơn ác mộng của nhân sự truyền thống
Không chỉ dừng lại ở giải trí, AI đang thay đổi hoàn toàn quy trình đào tạo và sản xuất điện ảnh. Odet Abadia, giảng viên tại Trường Điện ảnh Thượng Hải Vancouver, cho biết bà đang hướng dẫn sinh viên sử dụng thành thạo các công cụ AI ở hầu hết các công đoạn. Từ việc dùng Dzine để tạo bối cảnh gấu Bắc Cực trong vài giây cho phim tài liệu đến sử dụng phần mềm Qwen của Alibaba để lên khung cốt truyện ly kỳ, AI đang giúp giảm thiểu chi phí và công sức đáng kể. Bà Abadia nhấn mạnh rằng sinh viên điện ảnh hiện nay buộc phải đối mặt với một tương lai mà kỹ năng điều khiển AI sẽ là yêu cầu bắt buộc trong mọi công việc.
Hiệu quả kinh tế là động lực lớn nhất thúc đẩy các nhà sản xuất chuyển hướng sang AI. Đạo diễn Chen Kun tiết lộ quy trình làm phim Mirror of Mountains and Seas là sự kết hợp của một "biệt đội" AI hùng hậu: ChatGPT viết kịch bản, Midjourney tạo ảnh tĩnh, Kling chuyển ảnh thành video và Suno sáng tác nhạc phim. Quy trình này giúp cắt giảm tới 75% thời gian và chi phí sản xuất, đặc biệt là trong các cảnh chiến đấu hoành tráng đòi hỏi kỹ xảo phức tạp – nơi AI có thể "triệu tập" cả một đội quân kỹ thuật số chỉ trong vài phút.
Ở quy mô doanh nghiệp lớn, các tập đoàn như Huace Group thậm chí đã phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nội bộ để tóm tắt và đánh giá kịch bản. Hệ thống này có thể xử lý những tiểu thuyết dài tới 1,2 triệu từ chỉ trong 1-2 tiếng, công việc mà trước đây một nhóm nhân viên phải mất từ 10-14 ngày để hoàn thành. Sự kết hợp giữa sàng lọc bằng AI và đánh giá thủ công đã giúp tập đoàn này tăng hơn 50% hiệu quả tổng thể.
Tuy nhiên, dù mang lại kỳ vọng lớn về tăng trưởng doanh thu trong bối cảnh điện ảnh truyền thống chững lại, phim ngắn AI vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ. Sự thiếu nhất quán về âm thanh, hình ảnh, cũng như biểu cảm nhân vật kém tự nhiên vẫn là những rào cản kỹ thuật. Hơn nữa, rủi ro pháp lý về quyền sử dụng hình ảnh kỹ thuật số khi nhân vật AI quá giống người thật đang trở thành vấn đề nhạy cảm khiến các nhà sản xuất phải thận trọng.
Sự trỗi dậy của "Diễn viên kỹ thuật số": 2,55 tỷ lượt xem trong một tháng
Dữ liệu mới nhất từ nền tảng phân tích DataEye đã vẽ nên một bức tranh đầy kinh ngạc về thị hiếu khán giả đại lục. Trong tháng 1 vừa qua, các bộ phim sử dụng nhân vật kỹ thuật số đã chiếm tới 38% trong danh sách Top 100 phim manju (dạng phim ngắn chuyển thể từ tiểu thuyết mạng hoặc truyện tranh), một bước nhảy vọt so với con số khiêm tốn 7% của cùng kỳ năm ngoái. Tổng lượt xem của phân khúc phim AI trên bảng xếp hạng tháng 1 đã chạm mốc 2,55 tỷ lượt, một con số biết nói khẳng định vị thế dòng chính của thể loại này. Điển hình cho trào lưu này là tựa phim hậu tận thế Apocalyptic Cold Wave: I Have a Mobile Fortress, tác phẩm đã leo lên đỉnh bảng xếp hạng sau khi thu hút thêm 230 triệu lượt xem mới chỉ trong thời gian ngắn.
Theo phân tích từ Ecns, sự đón nhận nồng nhiệt của khán giả một phần đến từ sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ, giúp các nhân vật ảo ngày càng trở nên chân thực, giảm thiểu đáng kể hiệu ứng "thung lũng kỳ lạ" (uncanny valley) – cảm giác rợn người khi nhìn thấy vật thể giống người nhưng không thật – vốn là rào cản lớn trước đây. Các đề tài phổ biến thường xoay quanh tu luyện pháp thuật, chuyển thể từ tiểu thuyết mạng với mô típ tái sinh và hành trình "lội ngược dòng" đầy kịch tính.
Tâm lý người xem: Chấp nhận sự "phi logic" để đổi lấy giải trí nhanh
Đạo diễn kiêm nhà sản xuất Chen Kun của bộ phim ngắn AI Mirror of Mountains and Seas nhận định rằng thói quen tiêu thụ nội dung trên thiết bị di động đã tạo điều kiện thuận lợi cho phim AI. Khi khán giả xem phim trên màn hình điện thoại nhỏ trong lúc di chuyển hay làm việc, họ có xu hướng bỏ qua những sai lệch nhỏ về hình ảnh mà công nghệ này gây ra. Tác phẩm của ông, ra mắt trên ứng dụng Kuaishou vào tháng 7/2024, đã đạt hơn 50 triệu lượt xem chỉ sau một tháng nhờ tận dụng tối đa lợi thế này với những quái vật kỳ lạ và nhân vật điển trai. Một khán giả với tài khoản Tiger Mum chia sẻ thẳng thắn rằng nếu xem với tâm thế giải trí đơn thuần, người xem hoàn toàn có thể bỏ qua một số chi tiết phi logic về mặt hình ảnh.
Một ví dụ điển hình khác cho sức hút kỳ lạ của dòng phim này là Nine-tailed Fox Demon Falls in Love with Me. Với hình ảnh kỳ ảo và cốt truyện về nam cửu vĩ hồ đầy rẫy những tình tiết phi lý, bộ phim vẫn tạo nên cơn sốt vào tháng 8 năm ngoái với hơn 170 triệu lượt xem. Radii nhận định rằng chính sự lộn xộn và kỳ quặc của AI lại trở thành yếu tố gây nghiện độc đáo, phù hợp hoàn hảo với thuật toán đề xuất và thị hiếu "ăn liền" của người dùng trên các nền tảng như Douyin hay Bilibili.
Cuộc cách mạng sản xuất: Giảm 75% chi phí và cơn ác mộng của nhân sự truyền thống
Không chỉ dừng lại ở giải trí, AI đang thay đổi hoàn toàn quy trình đào tạo và sản xuất điện ảnh. Odet Abadia, giảng viên tại Trường Điện ảnh Thượng Hải Vancouver, cho biết bà đang hướng dẫn sinh viên sử dụng thành thạo các công cụ AI ở hầu hết các công đoạn. Từ việc dùng Dzine để tạo bối cảnh gấu Bắc Cực trong vài giây cho phim tài liệu đến sử dụng phần mềm Qwen của Alibaba để lên khung cốt truyện ly kỳ, AI đang giúp giảm thiểu chi phí và công sức đáng kể. Bà Abadia nhấn mạnh rằng sinh viên điện ảnh hiện nay buộc phải đối mặt với một tương lai mà kỹ năng điều khiển AI sẽ là yêu cầu bắt buộc trong mọi công việc.
Hiệu quả kinh tế là động lực lớn nhất thúc đẩy các nhà sản xuất chuyển hướng sang AI. Đạo diễn Chen Kun tiết lộ quy trình làm phim Mirror of Mountains and Seas là sự kết hợp của một "biệt đội" AI hùng hậu: ChatGPT viết kịch bản, Midjourney tạo ảnh tĩnh, Kling chuyển ảnh thành video và Suno sáng tác nhạc phim. Quy trình này giúp cắt giảm tới 75% thời gian và chi phí sản xuất, đặc biệt là trong các cảnh chiến đấu hoành tráng đòi hỏi kỹ xảo phức tạp – nơi AI có thể "triệu tập" cả một đội quân kỹ thuật số chỉ trong vài phút.
Ở quy mô doanh nghiệp lớn, các tập đoàn như Huace Group thậm chí đã phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nội bộ để tóm tắt và đánh giá kịch bản. Hệ thống này có thể xử lý những tiểu thuyết dài tới 1,2 triệu từ chỉ trong 1-2 tiếng, công việc mà trước đây một nhóm nhân viên phải mất từ 10-14 ngày để hoàn thành. Sự kết hợp giữa sàng lọc bằng AI và đánh giá thủ công đã giúp tập đoàn này tăng hơn 50% hiệu quả tổng thể.
Tuy nhiên, dù mang lại kỳ vọng lớn về tăng trưởng doanh thu trong bối cảnh điện ảnh truyền thống chững lại, phim ngắn AI vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ. Sự thiếu nhất quán về âm thanh, hình ảnh, cũng như biểu cảm nhân vật kém tự nhiên vẫn là những rào cản kỹ thuật. Hơn nữa, rủi ro pháp lý về quyền sử dụng hình ảnh kỹ thuật số khi nhân vật AI quá giống người thật đang trở thành vấn đề nhạy cảm khiến các nhà sản xuất phải thận trọng.
