Khánh Vân
Writer
Chỉ còn vài ngày nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí tổng vệ sinh nhà cửa để "tống cựu nghinh tân" đang diễn ra hối hả tại hàng triệu gia đình. Tuy nhiên, đằng sau mong muốn về một ngôi nhà sạch sẽ tinh tươm lại tiềm ẩn những nguy cơ tai nạn nghiêm trọng, đặc biệt là đối với đôi mắt. Các bác sĩ nhãn khoa cảnh báo rằng đây là thời điểm số ca cấp cứu vì chấn thương mắt tăng vọt một cách đáng báo động. Bác sĩ Luo Yingyuan, một chuyên gia nhãn khoa uy tín tại Đài Loan (Trung Quốc), cho biết phòng khám của ông liên tục tiếp nhận các trường hợp bị bỏng giác mạc, trầy xước mắt hoặc tăng áp lực nội nhãn cấp tính do dọn dẹp sai cách. Đáng buồn thay, không ít ca trong số đó đã để lại di chứng nặng nề, thậm chí dẫn tới mù lòa vĩnh viễn, biến ngày vui đầu năm thành bi kịch.
Thảm họa từ "phòng thí nghiệm tại gia": Trộn hóa chất và lạm dụng bình xịt
Sai lầm phổ biến và nguy hiểm bậc nhất mà nhiều bà nội trợ mắc phải là tư duy "càng đậm đặc càng sạch". Nhiều người tự ý pha trộn các loại thuốc tẩy rửa mạnh với nước lau sàn hoặc dung dịch khử khuẩn với niềm tin rằng hỗn hợp này sẽ đánh bật vết bẩn cứng đầu nhanh hơn. Thực tế, hành động này có thể tạo ra các phản ứng hóa học sinh khí độc hoặc gây nổ nhẹ, khiến dung dịch có tính axit hoặc kiềm cực cao bắn ngược vào mắt. Các chất này có khả năng phá hủy lớp biểu mô giác mạc chỉ trong tích tắc, gây đau buốt dữ dội và nếu không được sơ cứu kịp thời, nguy cơ sẹo giác mạc và suy giảm thị lực vĩnh viễn là khó tránh khỏi. Bác sĩ Luo nhấn mạnh tuyệt đối không được pha trộn các chất tẩy rửa khi chưa hiểu rõ thành phần hóa học của chúng.
Bên cạnh việc pha trộn, thói quen sử dụng bình xịt hóa chất ở khoảng cách quá gần hoặc hướng thẳng về phía mặt cũng là nguyên nhân hàng đầu gây bỏng mắt. Những giọt hóa chất li ti bắn ngược lại từ bề mặt cần làm sạch tuy nhỏ nhưng tích tụ lại có thể gây tổn thương sâu cho giác mạc. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần luôn giữ khoảng cách an toàn, hướng vòi xịt ra xa và quan trọng nhất là đeo kính bảo hộ khi làm việc với hóa chất, đặc biệt là trong không gian kín như nhà tắm hay bếp.
Mối nguy từ trên cao và áp lực vô hình khi cúi thấp
Trong quá trình tổng vệ sinh, việc lau dọn các vị trí trên cao như nóc tủ, quạt trần, rèm cửa hay điều hòa là không thể bỏ qua. Tuy nhiên, đây là nơi tích tụ lượng lớn bụi mịn và vi sinh vật gây hại. Khi bị tác động, đám bụi này sẽ rơi tự do và dễ dàng xâm nhập vào mắt người đang ngước lên, gây kích ứng, viêm kết mạc hoặc trầy xước giác mạc nghiêm trọng. Lời khuyên của bác sĩ là nên xịt ẩm các khu vực này trước khi lau để hạn chế bụi bay, và tuyệt đối không được dụi mắt khi có dị vật rơi vào mà chỉ nên chớp mắt liên tục để nước mắt tự nhiên cuốn trôi bụi bẩn.
Một mối nguy hiểm thầm lặng khác mà ít ai ngờ tới chính là tư thế làm việc. Việc cúi đầu thấp trong hàng giờ liền để lau sàn, chà toilet hay dọn gầm giường có thể làm gia tăng đột ngột áp lực nội nhãn. Đối với những người có tiền sử bệnh tăng nhãn áp hoặc nhóm nguy cơ cao, hành động này có thể gây ra các cơn đau đầu dữ dội, nhìn mờ và tổn thương thần kinh thị giác không thể đảo ngược. Giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả là chia nhỏ khối lượng công việc và đứng dậy thư giãn, nhìn xa sau mỗi 10-15 phút để đôi mắt được giải tỏa áp lực.
Tai nạn cơ học từ vật sắc nhọn và nguyên tắc vàng khi sơ cứu
Cuối cùng, hoạt động cắt tỉa cây cảnh, dọn dẹp ban công hay tháo dỡ đồ nội thất cũ cũng tiềm ẩn rủi ro chấn thương xuyên thấu. Những cành cây, dây kẽm, mảnh nhựa vỡ hay đầu kéo sắc nhọn có thể trở thành những "vật phóng" nguy hiểm bật thẳng vào mắt nếu người làm không cẩn trọng. Loại chấn thương này đặc biệt nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến khả năng bảo tồn nhãn cầu.
Trước những rủi ro hiện hữu, bác sĩ Luo Yingyuan đưa ra nguyên tắc vàng trong sơ cứu để bảo vệ thị lực. Nếu bị hóa chất bắn vào mắt, ưu tiên số một là rửa mắt liên tục dưới vòi nước sạch ít nhất 15 phút, tuyệt đối không được dụi. Trong trường hợp bị vật sắc nhọn găm vào mắt, người bệnh phải giữ nguyên hiện trạng, không được tự ý rút vật thể ra và cần đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức. Bất kỳ dấu hiệu nào như nhìn mờ, đau dữ dội, chảy nước mắt không kiểm soát hoặc không thể mở mắt đều là tín hiệu cảnh báo khẩn cấp cần sự can thiệp của bác sĩ chuyên khoa để tránh nguy cơ "mất Tết" và mất đi ánh sáng vĩnh viễn.
Thảm họa từ "phòng thí nghiệm tại gia": Trộn hóa chất và lạm dụng bình xịt
Sai lầm phổ biến và nguy hiểm bậc nhất mà nhiều bà nội trợ mắc phải là tư duy "càng đậm đặc càng sạch". Nhiều người tự ý pha trộn các loại thuốc tẩy rửa mạnh với nước lau sàn hoặc dung dịch khử khuẩn với niềm tin rằng hỗn hợp này sẽ đánh bật vết bẩn cứng đầu nhanh hơn. Thực tế, hành động này có thể tạo ra các phản ứng hóa học sinh khí độc hoặc gây nổ nhẹ, khiến dung dịch có tính axit hoặc kiềm cực cao bắn ngược vào mắt. Các chất này có khả năng phá hủy lớp biểu mô giác mạc chỉ trong tích tắc, gây đau buốt dữ dội và nếu không được sơ cứu kịp thời, nguy cơ sẹo giác mạc và suy giảm thị lực vĩnh viễn là khó tránh khỏi. Bác sĩ Luo nhấn mạnh tuyệt đối không được pha trộn các chất tẩy rửa khi chưa hiểu rõ thành phần hóa học của chúng.
Bên cạnh việc pha trộn, thói quen sử dụng bình xịt hóa chất ở khoảng cách quá gần hoặc hướng thẳng về phía mặt cũng là nguyên nhân hàng đầu gây bỏng mắt. Những giọt hóa chất li ti bắn ngược lại từ bề mặt cần làm sạch tuy nhỏ nhưng tích tụ lại có thể gây tổn thương sâu cho giác mạc. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần luôn giữ khoảng cách an toàn, hướng vòi xịt ra xa và quan trọng nhất là đeo kính bảo hộ khi làm việc với hóa chất, đặc biệt là trong không gian kín như nhà tắm hay bếp.
Mối nguy từ trên cao và áp lực vô hình khi cúi thấp
Trong quá trình tổng vệ sinh, việc lau dọn các vị trí trên cao như nóc tủ, quạt trần, rèm cửa hay điều hòa là không thể bỏ qua. Tuy nhiên, đây là nơi tích tụ lượng lớn bụi mịn và vi sinh vật gây hại. Khi bị tác động, đám bụi này sẽ rơi tự do và dễ dàng xâm nhập vào mắt người đang ngước lên, gây kích ứng, viêm kết mạc hoặc trầy xước giác mạc nghiêm trọng. Lời khuyên của bác sĩ là nên xịt ẩm các khu vực này trước khi lau để hạn chế bụi bay, và tuyệt đối không được dụi mắt khi có dị vật rơi vào mà chỉ nên chớp mắt liên tục để nước mắt tự nhiên cuốn trôi bụi bẩn.
Một mối nguy hiểm thầm lặng khác mà ít ai ngờ tới chính là tư thế làm việc. Việc cúi đầu thấp trong hàng giờ liền để lau sàn, chà toilet hay dọn gầm giường có thể làm gia tăng đột ngột áp lực nội nhãn. Đối với những người có tiền sử bệnh tăng nhãn áp hoặc nhóm nguy cơ cao, hành động này có thể gây ra các cơn đau đầu dữ dội, nhìn mờ và tổn thương thần kinh thị giác không thể đảo ngược. Giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả là chia nhỏ khối lượng công việc và đứng dậy thư giãn, nhìn xa sau mỗi 10-15 phút để đôi mắt được giải tỏa áp lực.
Tai nạn cơ học từ vật sắc nhọn và nguyên tắc vàng khi sơ cứu
Cuối cùng, hoạt động cắt tỉa cây cảnh, dọn dẹp ban công hay tháo dỡ đồ nội thất cũ cũng tiềm ẩn rủi ro chấn thương xuyên thấu. Những cành cây, dây kẽm, mảnh nhựa vỡ hay đầu kéo sắc nhọn có thể trở thành những "vật phóng" nguy hiểm bật thẳng vào mắt nếu người làm không cẩn trọng. Loại chấn thương này đặc biệt nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến khả năng bảo tồn nhãn cầu.
Trước những rủi ro hiện hữu, bác sĩ Luo Yingyuan đưa ra nguyên tắc vàng trong sơ cứu để bảo vệ thị lực. Nếu bị hóa chất bắn vào mắt, ưu tiên số một là rửa mắt liên tục dưới vòi nước sạch ít nhất 15 phút, tuyệt đối không được dụi. Trong trường hợp bị vật sắc nhọn găm vào mắt, người bệnh phải giữ nguyên hiện trạng, không được tự ý rút vật thể ra và cần đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức. Bất kỳ dấu hiệu nào như nhìn mờ, đau dữ dội, chảy nước mắt không kiểm soát hoặc không thể mở mắt đều là tín hiệu cảnh báo khẩn cấp cần sự can thiệp của bác sĩ chuyên khoa để tránh nguy cơ "mất Tết" và mất đi ánh sáng vĩnh viễn.
