Mạnh Quân
Writer
Tại Họp báo thông báo tình hình, kết quả các mặt công tác công an Quý I/2026 do Bộ Công an tổ chức chiều 03/4/2026, Đại tá Phạm Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh kinh tế, Bộ Công an đã thông tin liên quan đến vụ án sàn giao dịch ONUS.
Nói vắn tắt: Thuê KOL công nghệ, dựng lễ ký kết hoành tráng, lập công ty Singapore để tạo vỏ bọc quốc tế, rồi dùng bot thao túng giá, đó là chuỗi thủ đoạn mà nhóm đứng sau sàn giao dịch tiền ảo ONUS sử dụng để chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư Việt Nam suốt nhiều năm, theo Bộ Công an.
Khởi điểm của vụ lừa đảo là đồng tiền ảo VNDC, ra mắt năm 2018, được quảng cáo là luôn được ký quỹ tương đương tại các ngân hàng thương mại lớn theo tỷ lệ 1:1, tức mỗi VNDC đều có một đồng tiền thật đứng sau bảo đảm. Thực tế, theo cơ quan điều tra, không có khoản ký quỹ nào tồn tại.
Để tăng độ tin cậy, nhóm này tổ chức lễ ký kết hoành tráng, công bố VNDC sẽ được chấp nhận thanh toán tại chuỗi cửa hàng bánh mì SnackHouse với 1.000 điểm bán trên toàn quốc. Họ cũng ra mắt "Siêu thị VNDC", giới thiệu là kênh mua sắm dành riêng cho cộng đồng người dùng. Cả hai đều không tồn tại trên thực tế.
Thay vì quảng cáo trực tiếp, nhóm này thuê các KOL có ảnh hưởng trong lĩnh vực công nghệ để định hướng dư luận, truyền cảm hứng đầu tư và tuyển dụng mạng lưới đại lý, chân rết lan rộng ra cộng đồng.
Toàn bộ hệ thống được giới thiệu là do VNDC Holding và Onus Technology tại Singapore phát hành, tạo cảm giác đây là dự án quốc tế uy tín. Thực tế, cả hai công ty này đều do chính Vương Lê Vĩnh Nhân và Trần Quang Chiến đứng tên thành lập.
Khi đã thu hút đủ nhà đầu tư, nhóm này lập trình bot tạo lệnh mua bán ảo để đẩy giá các đồng token như LABUBU, HNG, BDS lên cao theo ý muốn. Khi nhà đầu tư đã rót tiền vào, bot dừng hoạt động, truyền thông im bặt, giá sụp đổ về giá trị thực bằng không. Sau đó, nhóm này tiếp tục phát hành token mới và lặp lại đúng quy trình trên.
Đến ngày 23/3/2026, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã khởi tố Vương Lê Vĩnh Nhân, tức Eric Vuong, và tám đồng phạm về tội sử dụng mạng máy tính để chiếm đoạt tài sản và rửa tiền. Bộ Công an mô tả đây là một hệ sinh thái lừa đảo quy mô đặc biệt lớn và cho biết điều tra vẫn đang được mở rộng. (Nguồn: fanpage Bộ Công an))
Vụ ONUS không phải lần đầu và hy vọng người dân rút ra được bài học ở đây, dù quy mô và mức độ tinh vi của nó người thường khó phát hiện.
Uy tín có thể được thuê và dàn dựng: KOL công nghệ, lễ ký kết hoành tráng, công ty Singapore, đối tác ngân hàng, tất cả đều có thể mua được hoặc bịa đặt. Trong thời đại mạng xã hội, uy tín không còn là thứ phải xây dựng qua nhiều năm mà có thể được dựng lên trong vài tuần với đủ ngân sách truyền thông. Người dân cần hiểu rằng một buổi lễ ký kết được livestream không phải bằng chứng của bất cứ điều gì.
"Được bảo đảm" là cụm từ cần kiểm chứng ngay lập tức: VNDC quảng cáo ký quỹ 1:1 tại ngân hàng nhưng không ai yêu cầu xem bằng chứng. Bất kỳ tài sản nào tự nhận là "được bảo đảm", "có tài sản thật đứng sau" hay "luôn quy đổi được" đều cần được kiểm chứng bằng tài liệu độc lập, không phải bằng lời hứa của chính người bán.
Mô hình lặp đi lặp lại là dấu hiệu cảnh báo: Nhóm này phát hành token, đẩy giá bằng bot, rồi bỏ, sau đó phát hành token mới và làm lại từ đầu. Đây là vòng lặp kinh điển của các dự án lừa đảo, thường được gọi là "pump and dump". Khi một dự án liên tục ra mắt sản phẩm mới thay vì phát triển sản phẩm cũ, đó là tín hiệu đáng ngờ.
Pháp lý không đồng nghĩa với an toàn: Nhiều nhà đầu tư tin tưởng vì thấy ONUS hoạt động công khai, có tên tuổi, có văn phòng. Nhưng tại Việt Nam, tiền ảo vẫn là lĩnh vực chưa có khung pháp lý rõ ràng, nghĩa là "hoạt động được" không có nghĩa là "được bảo vệ". Khi xảy ra sự cố, nhà đầu tư gần như không có cơ chế đòi lại tiền.
Bài học sau cùng, và đau nhất: Tham lam không phải lý do duy nhất khiến người ta bị lừa. Nhiều nạn nhân của ONUS là người có học thức, am hiểu công nghệ, chỉ đơn giản là tin vào một hệ sinh thái được xây dựng đủ hoành tráng để trông có vẻ thật. Điều đó cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở nhận thức của nhà đầu tư mà còn ở trách nhiệm của cơ quan quản lý trong việc xây dựng hành lang pháp lý cho thị trường tài sản số trước khi thêm nhiều vụ ONUS khác xảy ra.
Nói vắn tắt: Thuê KOL công nghệ, dựng lễ ký kết hoành tráng, lập công ty Singapore để tạo vỏ bọc quốc tế, rồi dùng bot thao túng giá, đó là chuỗi thủ đoạn mà nhóm đứng sau sàn giao dịch tiền ảo ONUS sử dụng để chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư Việt Nam suốt nhiều năm, theo Bộ Công an.
Khởi điểm của vụ lừa đảo là đồng tiền ảo VNDC, ra mắt năm 2018, được quảng cáo là luôn được ký quỹ tương đương tại các ngân hàng thương mại lớn theo tỷ lệ 1:1, tức mỗi VNDC đều có một đồng tiền thật đứng sau bảo đảm. Thực tế, theo cơ quan điều tra, không có khoản ký quỹ nào tồn tại.
Để tăng độ tin cậy, nhóm này tổ chức lễ ký kết hoành tráng, công bố VNDC sẽ được chấp nhận thanh toán tại chuỗi cửa hàng bánh mì SnackHouse với 1.000 điểm bán trên toàn quốc. Họ cũng ra mắt "Siêu thị VNDC", giới thiệu là kênh mua sắm dành riêng cho cộng đồng người dùng. Cả hai đều không tồn tại trên thực tế.
Thay vì quảng cáo trực tiếp, nhóm này thuê các KOL có ảnh hưởng trong lĩnh vực công nghệ để định hướng dư luận, truyền cảm hứng đầu tư và tuyển dụng mạng lưới đại lý, chân rết lan rộng ra cộng đồng.
Toàn bộ hệ thống được giới thiệu là do VNDC Holding và Onus Technology tại Singapore phát hành, tạo cảm giác đây là dự án quốc tế uy tín. Thực tế, cả hai công ty này đều do chính Vương Lê Vĩnh Nhân và Trần Quang Chiến đứng tên thành lập.
Khi đã thu hút đủ nhà đầu tư, nhóm này lập trình bot tạo lệnh mua bán ảo để đẩy giá các đồng token như LABUBU, HNG, BDS lên cao theo ý muốn. Khi nhà đầu tư đã rót tiền vào, bot dừng hoạt động, truyền thông im bặt, giá sụp đổ về giá trị thực bằng không. Sau đó, nhóm này tiếp tục phát hành token mới và lặp lại đúng quy trình trên.
Đến ngày 23/3/2026, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã khởi tố Vương Lê Vĩnh Nhân, tức Eric Vuong, và tám đồng phạm về tội sử dụng mạng máy tính để chiếm đoạt tài sản và rửa tiền. Bộ Công an mô tả đây là một hệ sinh thái lừa đảo quy mô đặc biệt lớn và cho biết điều tra vẫn đang được mở rộng. (Nguồn: fanpage Bộ Công an))
Vụ ONUS không phải lần đầu và hy vọng người dân rút ra được bài học ở đây, dù quy mô và mức độ tinh vi của nó người thường khó phát hiện.
Uy tín có thể được thuê và dàn dựng: KOL công nghệ, lễ ký kết hoành tráng, công ty Singapore, đối tác ngân hàng, tất cả đều có thể mua được hoặc bịa đặt. Trong thời đại mạng xã hội, uy tín không còn là thứ phải xây dựng qua nhiều năm mà có thể được dựng lên trong vài tuần với đủ ngân sách truyền thông. Người dân cần hiểu rằng một buổi lễ ký kết được livestream không phải bằng chứng của bất cứ điều gì.
"Được bảo đảm" là cụm từ cần kiểm chứng ngay lập tức: VNDC quảng cáo ký quỹ 1:1 tại ngân hàng nhưng không ai yêu cầu xem bằng chứng. Bất kỳ tài sản nào tự nhận là "được bảo đảm", "có tài sản thật đứng sau" hay "luôn quy đổi được" đều cần được kiểm chứng bằng tài liệu độc lập, không phải bằng lời hứa của chính người bán.
Mô hình lặp đi lặp lại là dấu hiệu cảnh báo: Nhóm này phát hành token, đẩy giá bằng bot, rồi bỏ, sau đó phát hành token mới và làm lại từ đầu. Đây là vòng lặp kinh điển của các dự án lừa đảo, thường được gọi là "pump and dump". Khi một dự án liên tục ra mắt sản phẩm mới thay vì phát triển sản phẩm cũ, đó là tín hiệu đáng ngờ.
Pháp lý không đồng nghĩa với an toàn: Nhiều nhà đầu tư tin tưởng vì thấy ONUS hoạt động công khai, có tên tuổi, có văn phòng. Nhưng tại Việt Nam, tiền ảo vẫn là lĩnh vực chưa có khung pháp lý rõ ràng, nghĩa là "hoạt động được" không có nghĩa là "được bảo vệ". Khi xảy ra sự cố, nhà đầu tư gần như không có cơ chế đòi lại tiền.
Bài học sau cùng, và đau nhất: Tham lam không phải lý do duy nhất khiến người ta bị lừa. Nhiều nạn nhân của ONUS là người có học thức, am hiểu công nghệ, chỉ đơn giản là tin vào một hệ sinh thái được xây dựng đủ hoành tráng để trông có vẻ thật. Điều đó cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở nhận thức của nhà đầu tư mà còn ở trách nhiệm của cơ quan quản lý trong việc xây dựng hành lang pháp lý cho thị trường tài sản số trước khi thêm nhiều vụ ONUS khác xảy ra.
