Ra mắt DUV tự làm, AI tiệm cận Mỹ và IPO chip nhớ: Đột phá dồn dập nhưng vì sao cổ phiếu công nghệ Trung Quốc vẫn đỏ sàn?

Mẫn Nhi
Mẫn Nhi
Phản hồi: 0

Mẫn Nhi

Admin xinh gái
Chỉ trong vòng hai tuần, ngành công nghệ Trung Quốc liên tiếp gặt hái ba cột mốc lớn hướng tới tự chủ công nghệ. Tuy nhiên, thay vì ăn mừng bằng những phiên tăng điểm, các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán lại đồng loạt bán tháo cổ phiếu thuộc đúng các nhóm ngành vừa đạt thành tựu.

1785473159260.png

Ba cột mốc tự chủ công nghệ chỉ trong hai tuần​

Giai đoạn vừa qua ghi nhận những bước tiến quan trọng mà các nhà hoạch định chính sách công nghiệp Trung Quốc đã theo đuổi suốt một thập kỷ.

Đầu tiên, ChangXin Memory Technologies (CXMT) chính thức chào sàn STAR tại Thượng Hải, mang đến cho quốc gia này một doanh nghiệp niêm yết hàng đầu trong mảng sản xuất chip nhớ DRAM.

Tiếp đó, một nhà sản xuất trong nước thuộc sở hữu nhà nước được ghi nhận đã đưa thiết bị quang khắc cực tím sâu (DUV) tự sản xuất vào vận hành. Bước đi này giải quyết một công đoạn cốt lõi trong làm chip tiên tiến – vốn là mảng mà phương Tây thông qua tập đoàn ASML của Hà Lan từng cho rằng vẫn đang kiểm soát hoàn toàn.

Cuối cùng, Moonshot AI tung ra Kimi K3, một mô hình mã nguồn mở (open-weight) được đánh giá là tiến gần nhất đến các mô hình hàng đầu của Mỹ kể từ khi cuộc đua AI bùng nổ năm 2022.

Ba chiến thắng lớn về tự chủ công nghệ xuất hiện liên tiếp, nhưng phản ứng của giới đầu tư lại hoàn toàn trái ngược: họ bán sạch cổ phiếu ở mọi nhóm ngành vừa tạo ra các đột phá này.

1785473231457.png

Khi khoảng cách giữa kỹ thuật và lợi nhuận quá lớn​

Sự sụt giảm này nhìn qua có vẻ bất ngờ, nhưng lại phản ánh rất rõ khoảng cách giữa năng lực kỹ thuật đang tăng nhanh và khả năng tạo ra lợi nhuận của các công ty công nghệ.

Tại thị trường Hồng Kông, nơi dòng vốn thể hiện góc nhìn sòng phẳng hơn và ít bị can thiệp bởi các biện pháp hỗ trợ từ nhà nước, thực tế diễn ra khá phũ phàng. Đúng ngày thông tin về máy quang khắc DUV xuất hiện, dòng tiền từ nhà đầu tư đại lục đã rút khỏi các mã công nghệ niêm yết tại Hồng Kông để chuyển sang nhóm tài chính và tiêu dùng. Chỉ số công nghệ giảm điểm khiến chỉ số chung đi ngang. Giới đầu tư không mặn mà với câu chuyện tự chủ, họ chọn bán ra cổ phiếu của những doanh nghiệp đang đi đầu trong mục tiêu đó.

Lý do rất đơn giản: nhà đầu tư vẫn ưu tiên lợi nhuận. Vấn đề nằm ở hiện tượng neijuan (nội cuộn - cạnh tranh triệt hạ nội bộ).
  • Với chip nhớ, việc CXMT thực hiện IPO vào ngày 27/7 bị coi là một lời cảnh báo hơn là chiến thắng. Sự xuất hiện của một tay chơi nhận nhiều trợ cấp đồng nghĩa với việc năng lượng sản xuất lại được gia tăng vào một thị trường vốn đang chuẩn bị cho cuộc chiến về giá.
  • Cột mốc về thiết bị DUV tự làm cũng mang con dao hai lưỡi tương tự. Nếu Trung Quốc thực sự tự sản xuất được máy DUV, quyền định giá của ASML – đơn vị gần như vị thế độc quyền trước đây – sẽ bị bào mòn. Những thiết bị vốn đắt đỏ này có nguy cơ biến thành hàng hóa phổ thông với giá rẻ.

Mô hình AI đỉnh cao nhưng lợi nhuận bằng không​

1785473278186.png

Sự lệch pha thể hiện rõ nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Chiến lược phát triển mã nguồn mở (open-weight) giúp các công ty Trung Quốc, từ Deepseek cho đến Moonshot, nắm quyền thiết lập mặt bằng giá và thúc đẩy khả năng áp dụng trên toàn cầu.

Tuy nhiên, bản chất của mã nguồn mở là tước bỏ quyền định giá ở tầng mô hình. Bất kỳ ai cũng có thể sử dụng mô hình, đồng nghĩa với việc không ai có thể thu phí bản quyền cao. Một mô hình hàng đầu của Trung Quốc hiện vận hành với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với giá niêm yết của phương Tây, biến các token AI trở thành một loại "hàng hóa xuất khẩu" giá rẻ.

Kết quả là một nghịch lý kỳ lạ: các thành tựu kỹ thuật tầm cỡ thế giới lại gần như không tạo ra lợi nhuận rõ rệt cho chính đơn vị sản xuất ra chúng. Danh sách các công ty AI niêm yết dù tạo ra đột phá như Moonshot nhưng lại không phải là khoản đầu tư hấp dẫn trên thị trường chứng khoán.

Áp lực từ thị trường quốc tế và tâm lý chung​

Bên cạnh bài toán cạnh tranh hạ giá nội bộ, làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ Trung Quốc còn chịu tác động từ hai yếu tố bên ngoài.

Thứ nhất là hiệu ứng lây lan vùng. Báo cáo về máy DUV của Trung Quốc xuất hiện đã khiến chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm hơn 10% trong một phiên, kéo theo cả Nikkei và cổ phiếu ASML đi xuống. Cổ phiếu chip Trung Quốc không thể tách rời khỏi đợt suy giảm chung của khu vực mà chính bước tiến của họ góp phần kích hoạt.

Thứ hai là tâm lý thị trường toàn cầu. Giới đầu tư quốc tế bắt đầu hoài nghi về làn sóng AI, đòi hỏi các công ty phải chứng minh khả năng thương mại hóa thực tế để tương xứng với số vốn khổng lồ đã đổ vào. Tình hình càng trở nên phức tạp khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì quan điểm cứng rắn về chính sách tiền tệ.

Những đột phá công nghệ của Trung Quốc xuất hiện không đúng thời điểm, vô tình trở thành "ngòi nổ" cho phe bán khống trên thị trường. Các bước tiến về tự do công nghệ là có thật và giúp ích cho tính tự chủ chiến lược, nhưng để chuyển hóa thành lợi nhuận cho cổ đông lại là câu chuyện hoàn toàn khác khi hiện tượng cạnh tranh giá rẻ và chiến lược mã nguồn mở vẫn đang áp đảo.
 
Back
Top