Phạm Thanh Bình
Writer
Thông tin Vinfast tái cấu trúc, chuyển toàn bộ mảng sản xuất cho một công ty khác thuộc hệ sinh thái Vingroup đang được rất nhiều người quan tâm. Một số người do có thể chưa đọc hết chi tiết giải thích của lãnh đạo Vinfast (tại đây), hoặc do một số trang mạng giật tít, đã nghĩ rằng Vinfast không còn sản xuất xe ô tô nữa.
Bản chất việc này như thế nào?
Sau khi tìm hiểu kỹ, tôi thấy định hướng Vinfast rất rõ nét, chuyển từ mô hình “hãng xe tự ôm toàn bộ chuỗi sản xuất” sang mô hình giống một công ty công nghệ và thương hiệu xe điện hơn. Nói cách khác, Vinfast định vị như mô hình các hãng công nghệ lớn hiện nay trên thế giới như Apple, Nvidia, SpaceX, Xiaomi...
Điểm nhiều người hiểu nhầm là nghĩ VinFast sẽ không còn làm ô tô. Nhưng thực chất, thứ được tách ra không phải thương hiệu VinFast, mà là phần tài sản sản xuất nặng vốn và khối nợ đi kèm. Cụ thể, hai nhà máy tại Hải Phòng và Hà Tĩnh sẽ được chuyển sang Công ty CP NC Đầu tư và Phát triển Tương Lai cùng ông Phạm Nhật Vượng quản lý. Đơn vị này sẽ tiếp nhận luôn phần lớn nợ và nghĩa vụ tài chính của VinFast Việt Nam, rồi tiếp tục sản xuất xe cho VinFast theo đơn đặt hàng. Tuy nhiên, VinFast vẫn giữ lại mảng sản xuất ở toàn cầu, nghĩa là các nhà máy hoặc kế hoạch quốc tế của VinFast có thể vẫn nằm trong cấu trúc VinFast toàn cầu.
Điều đó tạo ra một thay đổi rất lớn trong cấu trúc doanh nghiệp.
Trước đây, VinFast vừa phải nghiên cứu xe, bán xe, phát triển thị trường, vừa phải trực tiếp nuôi nhà máy, gánh chi phí khấu hao, vay nợ và toàn bộ áp lực sản xuất. Sau tái cấu trúc, VinFast sẽ giống một công ty “đứng trên” hệ thống sản xuất hơn là công ty trực tiếp gánh toàn bộ tài sản sản xuất.
Nói cách khác, VinFast vẫn kiểm soát thiết kế xe, công nghệ, R&D, tiêu chuẩn kỹ thuật... cho đến hậu mãi, hệ sinh thái khách hàng. Nhưng phần sở hữu và vận hành nhà máy tại Việt Nam được chuyển sang một pháp nhân khác. Đây là mô hình khá phổ biến trong kinh tế hiện đại. Nhiều tập đoàn lớn giữ phần giá trị cao nhất là thương hiệu, công nghệ và thị trường, còn phần sản xuất được tổ chức theo cấu trúc riêng để giảm áp lực tài chính.
Về mặt tài chính, tái cấu trúc này giúp VinFast nhẹ bảng cân đối kế toán hơn rất nhiều vì phần lớn nợ và tài sản cố định đã được tách ra. Có lẽ đây là lý do VinFast nhấn mạnh rằng sau tái cấu trúc, công ty có thể có lãi từ năm 2027. Không phải vì tự nhiên bán được nhiều xe hơn ngay lập tức, mà vì cấu trúc tài chính đã thay đổi đáng kể.
Một điểm quan trọng khác là việc này cũng giúp giảm áp lực lên Vingroup. Trước đây, thị trường luôn lo ngại VinFast là “cỗ máy đốt tiền” có thể kéo theo gánh nặng tài chính cho toàn tập đoàn. Khi phần nợ lớn được chuyển sang cấu trúc khác, rủi ro tài chính đối với Vingroup cũng được cô lập hơn.
Rõ ràng, đây không phải là một cuộc rút lui khỏi ngành ô tô, mà giống một bước chuyển sang mô hình “asset-light”, tức là giảm bớt việc trực tiếp sở hữu tài sản sản xuất nặng vốn để tập trung vào công nghệ, thương hiệu và thị trường toàn cầu.
Trong bối cảnh ngành xe điện toàn cầu đang chuyển mạnh sang mô hình tối ưu tài sản và hiệu quả vận hành, việc VinFast tái cấu trúc là bước đi khá bình thường của doanh nghiệp ở giai đoạn phát triển mới. Với lợi thế đang dẫn đầu thị phần xe điện trong nước cùng hệ sinh thái dịch vụ vận tải điện ngày càng mở rộng, thị trường vẫn kỳ vọng VinFast có thể củng cố vị thế và tiến tới phát triển bền vững hơn trong những năm tới.
Bản chất việc này như thế nào?
Sau khi tìm hiểu kỹ, tôi thấy định hướng Vinfast rất rõ nét, chuyển từ mô hình “hãng xe tự ôm toàn bộ chuỗi sản xuất” sang mô hình giống một công ty công nghệ và thương hiệu xe điện hơn. Nói cách khác, Vinfast định vị như mô hình các hãng công nghệ lớn hiện nay trên thế giới như Apple, Nvidia, SpaceX, Xiaomi...
Điểm nhiều người hiểu nhầm là nghĩ VinFast sẽ không còn làm ô tô. Nhưng thực chất, thứ được tách ra không phải thương hiệu VinFast, mà là phần tài sản sản xuất nặng vốn và khối nợ đi kèm. Cụ thể, hai nhà máy tại Hải Phòng và Hà Tĩnh sẽ được chuyển sang Công ty CP NC Đầu tư và Phát triển Tương Lai cùng ông Phạm Nhật Vượng quản lý. Đơn vị này sẽ tiếp nhận luôn phần lớn nợ và nghĩa vụ tài chính của VinFast Việt Nam, rồi tiếp tục sản xuất xe cho VinFast theo đơn đặt hàng. Tuy nhiên, VinFast vẫn giữ lại mảng sản xuất ở toàn cầu, nghĩa là các nhà máy hoặc kế hoạch quốc tế của VinFast có thể vẫn nằm trong cấu trúc VinFast toàn cầu.
Điều đó tạo ra một thay đổi rất lớn trong cấu trúc doanh nghiệp.
Trước đây, VinFast vừa phải nghiên cứu xe, bán xe, phát triển thị trường, vừa phải trực tiếp nuôi nhà máy, gánh chi phí khấu hao, vay nợ và toàn bộ áp lực sản xuất. Sau tái cấu trúc, VinFast sẽ giống một công ty “đứng trên” hệ thống sản xuất hơn là công ty trực tiếp gánh toàn bộ tài sản sản xuất.
Nói cách khác, VinFast vẫn kiểm soát thiết kế xe, công nghệ, R&D, tiêu chuẩn kỹ thuật... cho đến hậu mãi, hệ sinh thái khách hàng. Nhưng phần sở hữu và vận hành nhà máy tại Việt Nam được chuyển sang một pháp nhân khác. Đây là mô hình khá phổ biến trong kinh tế hiện đại. Nhiều tập đoàn lớn giữ phần giá trị cao nhất là thương hiệu, công nghệ và thị trường, còn phần sản xuất được tổ chức theo cấu trúc riêng để giảm áp lực tài chính.
Về mặt tài chính, tái cấu trúc này giúp VinFast nhẹ bảng cân đối kế toán hơn rất nhiều vì phần lớn nợ và tài sản cố định đã được tách ra. Có lẽ đây là lý do VinFast nhấn mạnh rằng sau tái cấu trúc, công ty có thể có lãi từ năm 2027. Không phải vì tự nhiên bán được nhiều xe hơn ngay lập tức, mà vì cấu trúc tài chính đã thay đổi đáng kể.
Một điểm quan trọng khác là việc này cũng giúp giảm áp lực lên Vingroup. Trước đây, thị trường luôn lo ngại VinFast là “cỗ máy đốt tiền” có thể kéo theo gánh nặng tài chính cho toàn tập đoàn. Khi phần nợ lớn được chuyển sang cấu trúc khác, rủi ro tài chính đối với Vingroup cũng được cô lập hơn.
Rõ ràng, đây không phải là một cuộc rút lui khỏi ngành ô tô, mà giống một bước chuyển sang mô hình “asset-light”, tức là giảm bớt việc trực tiếp sở hữu tài sản sản xuất nặng vốn để tập trung vào công nghệ, thương hiệu và thị trường toàn cầu.
Trong bối cảnh ngành xe điện toàn cầu đang chuyển mạnh sang mô hình tối ưu tài sản và hiệu quả vận hành, việc VinFast tái cấu trúc là bước đi khá bình thường của doanh nghiệp ở giai đoạn phát triển mới. Với lợi thế đang dẫn đầu thị phần xe điện trong nước cùng hệ sinh thái dịch vụ vận tải điện ngày càng mở rộng, thị trường vẫn kỳ vọng VinFast có thể củng cố vị thế và tiến tới phát triển bền vững hơn trong những năm tới.
