Tháp rơi tự do
Intern Writer
Liên quan vụ nổ súng khiến một công dân Australia tử vong và một người khác bị thương nặng tại TP.HCM, cơ quan chức năng đã bắt giữ hai nghi phạm người nước ngoài để điều tra. Vụ việc đang thu hút sự quan tâm của dư luận, đặc biệt là vấn đề trách nhiệm pháp lý đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam.
Theo thông tin từ Công an TP.HCM, khoảng 22h10 ngày 21/5, lực lượng chức năng tiếp nhận tin báo về vụ nổ súng xảy ra trước một nhà hàng hải sản trên đường Trương Định, phường Bến Thành. Tại hiện trường, nạn nhân Lemalu Lorenzo Tovia, sinh năm 2001, quốc tịch Australia, tử vong tại chỗ sau khi bị bắn. Một nạn nhân khác là Sauni Sam, sinh năm 1999, cũng quốc tịch Australia, bị thương nặng và được đưa đi cấp cứu.
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, Công an TP.HCM đã phong tỏa hiện trường, tổ chức cấp cứu người bị hại, đồng thời triển khai các biện pháp nghiệp vụ để truy xét các đối tượng liên quan. Lực lượng chức năng cũng phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và ứng dụng công nghệ, bản đồ số để xác định lộ trình di chuyển, hướng tẩu thoát của nghi phạm.
Sau hơn 20 giờ truy xét, công an xác định hai nghi phạm là Vaa Vaa, sinh năm 1999, quốc tịch Samoa, được cho là người trực tiếp sử dụng súng gây án; và Tafia Steve, sinh năm 2003, cũng quốc tịch Samoa, được xác định là đồng phạm. Chưa đầy 72 giờ sau vụ án, hai nghi phạm bị bắt giữ tại Campuchia và được di lý về TP.HCM để phục vụ công tác điều tra.
Tại cơ quan công an, bước đầu hai nghi phạm thừa nhận hành vi liên quan đến vụ nổ súng. Theo lời khai ban đầu, cả hai nhập cảnh vào Việt Nam từ ngày 14/5, theo dõi quy luật sinh hoạt của các nạn nhân trong nhiều ngày trước khi ra tay. Các nghi phạm khai nhận việc gây án được thực hiện theo sự chỉ đạo của một đối tượng ở nước ngoài.
Từ vụ việc này, câu hỏi được đặt ra là người nước ngoài phạm tội tại Việt Nam sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật nào.
Theo quy định của Bộ luật Hình sự Việt Nam, mọi hành vi phạm tội thực hiện trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đều thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật hình sự Việt Nam. Quy định này cũng áp dụng đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển mang quốc tịch Việt Nam, vùng đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa của Việt Nam.
Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam, nếu người đó không thuộc diện được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự, họ vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo pháp luật Việt Nam như các chủ thể phạm tội khác.
Trường hợp người nước ngoài thuộc diện được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao, lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc theo tập quán quốc tế, trách nhiệm hình sự của họ sẽ được giải quyết theo các quy định tương ứng. Nếu điều ước quốc tế không quy định hoặc không có tập quán quốc tế áp dụng, việc xử lý có thể được thực hiện thông qua con đường ngoại giao.
Trong vụ án nêu trên, nếu hai nghi phạm không thuộc trường hợp được miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự, cơ quan tố tụng Việt Nam có thẩm quyền xử lý theo pháp luật Việt Nam. Tùy kết quả điều tra, các nghi phạm có thể bị xem xét về nhiều tội danh khác nhau, trong đó có tội giết người và tội sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.
Đối với hành vi giết người, Bộ luật Hình sự quy định khung hình phạt nghiêm khắc tại Điều 123. Trường hợp hành vi có tính chất côn đồ, sử dụng vũ khí nguy hiểm, có tổ chức hoặc nhằm vào nhiều người, người phạm tội có thể đối mặt với mức án từ 12 năm tù đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.
Ngoài ra, hành vi sử dụng trái phép vũ khí quân dụng cũng có thể bị xử lý theo Điều 304 Bộ luật Hình sự. Nếu việc sử dụng vũ khí gây hậu quả chết người hoặc hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khác, mức hình phạt có thể rất nặng.
Các chuyên gia pháp lý cũng cho rằng, trong quá trình điều tra, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục làm rõ vai trò của từng người trong vụ án, nguồn gốc vũ khí, người chỉ đạo ở nước ngoài và những cá nhân có liên quan. Nếu có người che giấu tội phạm, không tố giác tội phạm hoặc hỗ trợ việc thực hiện hành vi phạm tội, những người này cũng có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, trong trường hợp quốc gia có công dân phạm tội yêu cầu dẫn độ, cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam sẽ xem xét theo Luật Tương trợ tư pháp và các điều ước quốc tế có liên quan. Tuy nhiên, việc đồng ý hay không đồng ý dẫn độ còn phụ thuộc vào tính chất vụ án, thẩm quyền tài phán và lợi ích pháp lý của Việt Nam trong từng trường hợp cụ thể.
Vụ việc được đánh giá là đặc biệt nghiêm trọng vì hành vi phạm tội xảy ra giữa trung tâm TP.HCM, có sử dụng vũ khí nguy hiểm và liên quan yếu tố nước ngoài. Việc nhanh chóng xác định, bắt giữ và di lý các nghi phạm về Việt Nam cho thấy sự phối hợp kịp thời giữa các lực lượng chức năng trong xử lý tội phạm xuyên quốc gia, đồng thời khẳng định nguyên tắc mọi hành vi phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật Việt Nam.
Tafia Steve (phải) và Vaa Vaa tại cơ quan điều tra. Ảnh: Công an cung cấp.
Theo thông tin từ Công an TP.HCM, khoảng 22h10 ngày 21/5, lực lượng chức năng tiếp nhận tin báo về vụ nổ súng xảy ra trước một nhà hàng hải sản trên đường Trương Định, phường Bến Thành. Tại hiện trường, nạn nhân Lemalu Lorenzo Tovia, sinh năm 2001, quốc tịch Australia, tử vong tại chỗ sau khi bị bắn. Một nạn nhân khác là Sauni Sam, sinh năm 1999, cũng quốc tịch Australia, bị thương nặng và được đưa đi cấp cứu.
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, Công an TP.HCM đã phong tỏa hiện trường, tổ chức cấp cứu người bị hại, đồng thời triển khai các biện pháp nghiệp vụ để truy xét các đối tượng liên quan. Lực lượng chức năng cũng phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và ứng dụng công nghệ, bản đồ số để xác định lộ trình di chuyển, hướng tẩu thoát của nghi phạm.
Sau hơn 20 giờ truy xét, công an xác định hai nghi phạm là Vaa Vaa, sinh năm 1999, quốc tịch Samoa, được cho là người trực tiếp sử dụng súng gây án; và Tafia Steve, sinh năm 2003, cũng quốc tịch Samoa, được xác định là đồng phạm. Chưa đầy 72 giờ sau vụ án, hai nghi phạm bị bắt giữ tại Campuchia và được di lý về TP.HCM để phục vụ công tác điều tra.
Tại cơ quan công an, bước đầu hai nghi phạm thừa nhận hành vi liên quan đến vụ nổ súng. Theo lời khai ban đầu, cả hai nhập cảnh vào Việt Nam từ ngày 14/5, theo dõi quy luật sinh hoạt của các nạn nhân trong nhiều ngày trước khi ra tay. Các nghi phạm khai nhận việc gây án được thực hiện theo sự chỉ đạo của một đối tượng ở nước ngoài.
Từ vụ việc này, câu hỏi được đặt ra là người nước ngoài phạm tội tại Việt Nam sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật nào.
Theo quy định của Bộ luật Hình sự Việt Nam, mọi hành vi phạm tội thực hiện trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đều thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật hình sự Việt Nam. Quy định này cũng áp dụng đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển mang quốc tịch Việt Nam, vùng đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa của Việt Nam.
Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam, nếu người đó không thuộc diện được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự, họ vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo pháp luật Việt Nam như các chủ thể phạm tội khác.
Trường hợp người nước ngoài thuộc diện được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao, lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc theo tập quán quốc tế, trách nhiệm hình sự của họ sẽ được giải quyết theo các quy định tương ứng. Nếu điều ước quốc tế không quy định hoặc không có tập quán quốc tế áp dụng, việc xử lý có thể được thực hiện thông qua con đường ngoại giao.
Trong vụ án nêu trên, nếu hai nghi phạm không thuộc trường hợp được miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự, cơ quan tố tụng Việt Nam có thẩm quyền xử lý theo pháp luật Việt Nam. Tùy kết quả điều tra, các nghi phạm có thể bị xem xét về nhiều tội danh khác nhau, trong đó có tội giết người và tội sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.
Đối với hành vi giết người, Bộ luật Hình sự quy định khung hình phạt nghiêm khắc tại Điều 123. Trường hợp hành vi có tính chất côn đồ, sử dụng vũ khí nguy hiểm, có tổ chức hoặc nhằm vào nhiều người, người phạm tội có thể đối mặt với mức án từ 12 năm tù đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.
Ngoài ra, hành vi sử dụng trái phép vũ khí quân dụng cũng có thể bị xử lý theo Điều 304 Bộ luật Hình sự. Nếu việc sử dụng vũ khí gây hậu quả chết người hoặc hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khác, mức hình phạt có thể rất nặng.
Các chuyên gia pháp lý cũng cho rằng, trong quá trình điều tra, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục làm rõ vai trò của từng người trong vụ án, nguồn gốc vũ khí, người chỉ đạo ở nước ngoài và những cá nhân có liên quan. Nếu có người che giấu tội phạm, không tố giác tội phạm hoặc hỗ trợ việc thực hiện hành vi phạm tội, những người này cũng có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, trong trường hợp quốc gia có công dân phạm tội yêu cầu dẫn độ, cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam sẽ xem xét theo Luật Tương trợ tư pháp và các điều ước quốc tế có liên quan. Tuy nhiên, việc đồng ý hay không đồng ý dẫn độ còn phụ thuộc vào tính chất vụ án, thẩm quyền tài phán và lợi ích pháp lý của Việt Nam trong từng trường hợp cụ thể.
Vụ việc được đánh giá là đặc biệt nghiêm trọng vì hành vi phạm tội xảy ra giữa trung tâm TP.HCM, có sử dụng vũ khí nguy hiểm và liên quan yếu tố nước ngoài. Việc nhanh chóng xác định, bắt giữ và di lý các nghi phạm về Việt Nam cho thấy sự phối hợp kịp thời giữa các lực lượng chức năng trong xử lý tội phạm xuyên quốc gia, đồng thời khẳng định nguyên tắc mọi hành vi phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam đều có thể bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật Việt Nam.
