Nguyễn Văn Sơn✔
Writer
Một công ty robot Trung Quốc đang bắt đầu biến thị trường vốn Trung Quốc thành nơi khám phá giá trị của các công nghệ tiên tiến trên toàn thế giới.
Unitree Robotics vừa trở thành công ty robot hình người đầu tiên niêm yết trên thị trường cổ phiếu A của Trung Quốc, với giá chào bán 150,8 nhân dân tệ/cổ phiếu (586.000 đồng/cổ phiếu) và vốn hóa dự kiến khoảng 61 tỷ nhân dân tệ, khoảng 237 nghìn tỷ đồng. Công ty huy động khoảng 6,099 tỷ nhân dân tệ, trong khi hệ số P/E lên tới 219,23. Nhưng đằng sau những con số gây chú ý trên thị trường vốn là một cuộc đua lớn hơn: Trung Quốc đang muốn biến robot hình người thành một trụ cột mới của ngành sản xuất.
Theo báo cáo được dẫn trong tài liệu công bố nửa đầu năm 2026, thế giới xuất xưởng khoảng 19.100 robot hình người, tăng 275% so với cùng kỳ năm trước. Các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm tới 97,2% số lượng này, trong khi Tesla, Figure AI và Agility cộng lại chưa tới 3%.
Unitree đang có vị trí đáng chú ý trong cuộc đua đó. Doanh thu công ty tăng từ 159 triệu nhân dân tệ năm 2023 lên 1,699 tỷ nhân dân tệ năm 2025. Lợi nhuận ròng sau khi loại các khoản mục bất thường chuyển từ lỗ sang lãi 591 triệu nhân dân tệ, còn tỷ suất lợi nhuận gộp tăng từ 44,22% lên 60,13%. Số robot hình người xuất xưởng hằng năm vượt 5.500 chiếc, trong khi robot bốn chân của Unitree được cho là chiếm khoảng 60% đến 70% thị phần toàn cầu.
Những con số này giúp Unitree trở thành một trường hợp đặc biệt trên thị trường vốn. Việc công ty niêm yết không chỉ là câu chuyện riêng của một doanh nghiệp, mà còn cho thấy dòng vốn Trung Quốc đang đặt cược mạnh vào một ngành công nghiệp mới. Các nhà đầu tư tham gia bao gồm nhiều doanh nghiệp nhà nước và tập đoàn lớn, từ Tencent, PetroChina, China Telecom đến các doanh nghiệp sản xuất và vật liệu.
Dòng tiền vào lĩnh vực robot hình người cũng đang tăng rất nhanh. Theo số liệu được dẫn từ ITjuzi, trong nửa đầu năm 2026, ngành thiết bị thông minh Trung Quốc nhận khoảng 93,5 tỷ nhân dân tệ vốn đầu tư, tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước. Số giao dịch đạt 322, tăng 137%.
Tuy nhiên, tiền vốn mới chỉ là bước đầu. Thách thức lớn hơn nằm ở khả năng biến nguồn vốn thành sản phẩm, đơn hàng, doanh thu và cuối cùng là những robot thực sự có khả năng làm việc trong thế giới thực.
Đây cũng là điểm nghẽn lớn nhất của ngành hiện nay: dữ liệu.
Robot hình người không chỉ cần học từ văn bản, hình ảnh hay video trên Internet. Chúng cần dữ liệu về hành động và tương tác vật lý: cách cầm một vật, lực tác động, chuyển động của cơ thể, khoảng cách, vật liệu, môi trường và kết quả của từng nhiệm vụ. Theo tài liệu, đầu năm 2026, tổng lượng dữ liệu tương tác vật lý thực tế có thể sử dụng trên toàn cầu chỉ khoảng 500.000 giờ, trong khi việc huấn luyện một mô hình robot đa năng có thể cần ít nhất 10 triệu giờ.
Vì vậy cuộc đua robot đang dần chuyển từ cuộc đua phần cứng sang cuộc đua dữ liệu và mô hình. Các công ty phát triển mô hình VLA, mô hình thế giới và công nghệ mô phỏng nhằm giúp robot học được nhiều hơn mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu thực tế.
Unitree cũng dự định dành gần một nửa số vốn huy động cho nghiên cứu và phát triển mô hình robot thông minh, bên cạnh phát triển thân robot, sản phẩm mới và cơ sở sản xuất.
Nhưng Unitree vẫn đối mặt với một nghịch lý. Hơn 70% doanh thu từ robot hình người của công ty đến từ khách hàng nghiên cứu và giáo dục, trong khi thị trường tiêu dùng chưa hình thành nhu cầu thiết yếu. Công ty cũng chưa tiến hành thu thập dữ liệu thực tế quy mô lớn hoặc triển khai robot tại các nhà máy ở mức đủ lớn.
Đây có thể là yếu tố mà thị trường sẽ theo dõi sau khi Unitree niêm yết. Nếu hàng nghìn robot của công ty thực sự được đưa vào môi trường làm việc, chúng không chỉ tạo ra doanh thu mà còn có thể tạo ra một nguồn dữ liệu khổng lồ để cải thiện mô hình. Khi đó, càng bán được nhiều robot, công ty càng có nhiều dữ liệu; càng có dữ liệu, robot càng có khả năng tốt hơn; và robot tốt hơn lại có thể thúc đẩy doanh số.
Vì thế, câu chuyện Unitree không chỉ là việc một công ty robot đạt vốn hóa 61 tỷ nhân dân tệ. Nó phản ánh một cuộc chuyển dịch lớn hơn của ngành sản xuất Trung Quốc: từ sản xuất sản phẩm sang sản xuất robot, linh kiện cốt lõi và hệ thống thông minh.
Còn để robot hình người đạt tới "khoảnh khắc GPT", tức có thể thực hiện phần lớn mệnh lệnh trong những môi trường chưa từng gặp, ngành này vẫn phải vượt qua khoảng cách rất lớn giữa phòng thí nghiệm và thế giới thực. Theo dữ liệu được dẫn trong tài liệu, tỷ lệ thành công của robot trong môi trường mô phỏng có thể đạt 89,4%, nhưng giảm xuống chỉ 12% trong các tình huống thực tế tại nhà.
Nói cách khác, cuộc đua robot hình người mới chỉ bắt đầu. Và sau cuộc đua về khả năng đi, chạy hay nhảy, cuộc đua quyết định tương lai của ngành có thể sẽ là: ai có nhiều dữ liệu thực tế hơn để giúp robot học cách sống và làm việc trong thế giới thật.
Unitree Robotics vừa trở thành công ty robot hình người đầu tiên niêm yết trên thị trường cổ phiếu A của Trung Quốc, với giá chào bán 150,8 nhân dân tệ/cổ phiếu (586.000 đồng/cổ phiếu) và vốn hóa dự kiến khoảng 61 tỷ nhân dân tệ, khoảng 237 nghìn tỷ đồng. Công ty huy động khoảng 6,099 tỷ nhân dân tệ, trong khi hệ số P/E lên tới 219,23. Nhưng đằng sau những con số gây chú ý trên thị trường vốn là một cuộc đua lớn hơn: Trung Quốc đang muốn biến robot hình người thành một trụ cột mới của ngành sản xuất.
Theo báo cáo được dẫn trong tài liệu công bố nửa đầu năm 2026, thế giới xuất xưởng khoảng 19.100 robot hình người, tăng 275% so với cùng kỳ năm trước. Các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm tới 97,2% số lượng này, trong khi Tesla, Figure AI và Agility cộng lại chưa tới 3%.
Unitree đang có vị trí đáng chú ý trong cuộc đua đó. Doanh thu công ty tăng từ 159 triệu nhân dân tệ năm 2023 lên 1,699 tỷ nhân dân tệ năm 2025. Lợi nhuận ròng sau khi loại các khoản mục bất thường chuyển từ lỗ sang lãi 591 triệu nhân dân tệ, còn tỷ suất lợi nhuận gộp tăng từ 44,22% lên 60,13%. Số robot hình người xuất xưởng hằng năm vượt 5.500 chiếc, trong khi robot bốn chân của Unitree được cho là chiếm khoảng 60% đến 70% thị phần toàn cầu.
Những con số này giúp Unitree trở thành một trường hợp đặc biệt trên thị trường vốn. Việc công ty niêm yết không chỉ là câu chuyện riêng của một doanh nghiệp, mà còn cho thấy dòng vốn Trung Quốc đang đặt cược mạnh vào một ngành công nghiệp mới. Các nhà đầu tư tham gia bao gồm nhiều doanh nghiệp nhà nước và tập đoàn lớn, từ Tencent, PetroChina, China Telecom đến các doanh nghiệp sản xuất và vật liệu.
Dòng tiền vào lĩnh vực robot hình người cũng đang tăng rất nhanh. Theo số liệu được dẫn từ ITjuzi, trong nửa đầu năm 2026, ngành thiết bị thông minh Trung Quốc nhận khoảng 93,5 tỷ nhân dân tệ vốn đầu tư, tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước. Số giao dịch đạt 322, tăng 137%.
Tuy nhiên, tiền vốn mới chỉ là bước đầu. Thách thức lớn hơn nằm ở khả năng biến nguồn vốn thành sản phẩm, đơn hàng, doanh thu và cuối cùng là những robot thực sự có khả năng làm việc trong thế giới thực.
Đây cũng là điểm nghẽn lớn nhất của ngành hiện nay: dữ liệu.
Robot hình người không chỉ cần học từ văn bản, hình ảnh hay video trên Internet. Chúng cần dữ liệu về hành động và tương tác vật lý: cách cầm một vật, lực tác động, chuyển động của cơ thể, khoảng cách, vật liệu, môi trường và kết quả của từng nhiệm vụ. Theo tài liệu, đầu năm 2026, tổng lượng dữ liệu tương tác vật lý thực tế có thể sử dụng trên toàn cầu chỉ khoảng 500.000 giờ, trong khi việc huấn luyện một mô hình robot đa năng có thể cần ít nhất 10 triệu giờ.
Vì vậy cuộc đua robot đang dần chuyển từ cuộc đua phần cứng sang cuộc đua dữ liệu và mô hình. Các công ty phát triển mô hình VLA, mô hình thế giới và công nghệ mô phỏng nhằm giúp robot học được nhiều hơn mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu thực tế.
Unitree cũng dự định dành gần một nửa số vốn huy động cho nghiên cứu và phát triển mô hình robot thông minh, bên cạnh phát triển thân robot, sản phẩm mới và cơ sở sản xuất.
Nhưng Unitree vẫn đối mặt với một nghịch lý. Hơn 70% doanh thu từ robot hình người của công ty đến từ khách hàng nghiên cứu và giáo dục, trong khi thị trường tiêu dùng chưa hình thành nhu cầu thiết yếu. Công ty cũng chưa tiến hành thu thập dữ liệu thực tế quy mô lớn hoặc triển khai robot tại các nhà máy ở mức đủ lớn.
Đây có thể là yếu tố mà thị trường sẽ theo dõi sau khi Unitree niêm yết. Nếu hàng nghìn robot của công ty thực sự được đưa vào môi trường làm việc, chúng không chỉ tạo ra doanh thu mà còn có thể tạo ra một nguồn dữ liệu khổng lồ để cải thiện mô hình. Khi đó, càng bán được nhiều robot, công ty càng có nhiều dữ liệu; càng có dữ liệu, robot càng có khả năng tốt hơn; và robot tốt hơn lại có thể thúc đẩy doanh số.
Vì thế, câu chuyện Unitree không chỉ là việc một công ty robot đạt vốn hóa 61 tỷ nhân dân tệ. Nó phản ánh một cuộc chuyển dịch lớn hơn của ngành sản xuất Trung Quốc: từ sản xuất sản phẩm sang sản xuất robot, linh kiện cốt lõi và hệ thống thông minh.
Còn để robot hình người đạt tới "khoảnh khắc GPT", tức có thể thực hiện phần lớn mệnh lệnh trong những môi trường chưa từng gặp, ngành này vẫn phải vượt qua khoảng cách rất lớn giữa phòng thí nghiệm và thế giới thực. Theo dữ liệu được dẫn trong tài liệu, tỷ lệ thành công của robot trong môi trường mô phỏng có thể đạt 89,4%, nhưng giảm xuống chỉ 12% trong các tình huống thực tế tại nhà.
Nói cách khác, cuộc đua robot hình người mới chỉ bắt đầu. Và sau cuộc đua về khả năng đi, chạy hay nhảy, cuộc đua quyết định tương lai của ngành có thể sẽ là: ai có nhiều dữ liệu thực tế hơn để giúp robot học cách sống và làm việc trong thế giới thật.
