404 Not Found✔
Writer
Từ chuyên gia đầu tư, người yêu lý tưởng cho đến cảnh sát đang điều tra vụ án, tất cả đều có thể là sản phẩm do AI tạo ra. Đó là những gì OpenAI phát hiện khi bóc gỡ một mạng lưới lừa đảo xuất phát từ Poipet (Campuchia), nơi các đối tượng đã sử dụng ChatGPT để vận hành nhiều hình thức lừa đảo cùng lúc và tiếp cận nạn nhân trên quy mô lớn.
Theo OpenAI, ChatGPT được sử dụng trong gần như mọi công đoạn của chiến dịch. Công cụ AI này hỗ trợ viết và dịch tin nhắn sang nhiều ngôn ngữ, xây dựng kịch bản trò chuyện, tạo nội dung quảng cáo tuyển dụng và vận hành các nhân vật giả mạo trên mạng xã hội. Những công việc trước đây cần cả một nhóm người phụ trách giờ có thể được thực hiện nhanh hơn và trên quy mô lớn hơn nhờ AI.
Các đối tượng cũng không giới hạn ở một chiêu trò duy nhất. Chúng đồng thời triển khai nhiều hình thức lừa đảo khác nhau, từ đầu tư tiền điện tử, giao dịch vàng, lừa đảo tình cảm cho đến cờ bạc trực tuyến. Trong một số trường hợp, kẻ gian còn giả danh cơ quan thực thi pháp luật, gửi thông báo vi phạm hoặc đe dọa nạn nhân phải nộp tiền phạt cho những hành vi mà họ chưa từng thực hiện. Để tăng độ tin cậy, nhóm này xây dựng cả một "hệ sinh thái" nhân vật giả. Có người đóng vai chuyên gia tài chính thành đạt, có người là đối tượng hẹn hò hoàn hảo, cũng có người mang danh nghĩa cán bộ điều tra. Không dừng lại ở đó, AI còn được dùng để tạo hộ chiếu giả, giấy tờ pháp lý, xác nhận mua cổ phiếu, biên lai chuyển khoản và nhiều tài liệu khác nhằm khiến các kịch bản lừa đảo trở nên thuyết phục hơn.
Theo điều tra của OpenAI, chiến dịch này thường hoạt động theo mô hình ba bước mang tên "Ping - Zing - Sting". Đầu tiên là tiếp cận nạn nhân qua WhatsApp hoặc Telegram. Sau đó là giai đoạn làm quen, trò chuyện và xây dựng lòng tin, đôi khi kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng. Khi nạn nhân đã đủ tin tưởng, cú "chốt đơn" cuối cùng sẽ xuất hiện dưới dạng lời mời đầu tư, yêu cầu nộp phí kích hoạt tài khoản hoặc đóng một khoản tiền nào đó để giải quyết sự cố hoàn toàn không có thật. Để tăng sức thuyết phục, những kẻ lừa đảo còn gửi kèm ảnh chụp màn hình giao dịch ngân hàng, tài khoản đầu tư hoặc lịch sử thanh toán đã được làm giả. Với sự hỗ trợ của AI, việc tạo ra các bằng chứng giả này giờ đây nhanh hơn, đẹp hơn và chuyên nghiệp hơn rất nhiều.
Không chỉ dùng AI để lừa người, mạng lưới này còn dùng ChatGPT để tuyển người. OpenAI phát hiện nhiều nội dung quảng cáo việc làm nhắm tới lao động tại Bangladesh và Ấn Độ, hứa hẹn mức lương hấp dẫn, vé máy bay miễn phí, chỗ ở, visa dài hạn và nhiều đãi ngộ khác để thu hút ứng viên đến làm việc tại Poipet. Đáng lo ngại hơn, một số nội dung mà OpenAI thu thập được cho thấy dấu hiệu liên quan đến hoạt động buôn người và lao động cưỡng bức. Nhiều nạn nhân được dụ dỗ bằng những lời mời việc làm hấp dẫn nhưng sau đó bị giữ hộ chiếu, hạn chế tự do đi lại và buộc phải tham gia vận hành các đường dây lừa đảo.
OpenAI cho biết họ đã phối hợp với WhatsApp để điều tra và gỡ bỏ toàn bộ mạng lưới tài khoản liên quan. Dù chưa thể xác định chính xác tổng thiệt hại mà chiến dịch này gây ra, dữ liệu thu thập được cho thấy mạng lưới đã tiếp cận hàng trăm mục tiêu và một số nạn nhân được cho là đã mất hàng nghìn USD.
Poipet từ lâu đã nổi tiếng với các "nhà máy lừa đảo". Giờ đây, những "nhà máy" đó đang có thêm một lực lượng lao động mới là AI. Và khi một chatbot có thể làm công việc của nhiều người cùng lúc, bài toán chống lừa đảo trực tuyến rõ ràng sẽ ngày càng khó hơn đối với các nền tảng công nghệ lẫn người dùng
Theo OpenAI, ChatGPT được sử dụng trong gần như mọi công đoạn của chiến dịch. Công cụ AI này hỗ trợ viết và dịch tin nhắn sang nhiều ngôn ngữ, xây dựng kịch bản trò chuyện, tạo nội dung quảng cáo tuyển dụng và vận hành các nhân vật giả mạo trên mạng xã hội. Những công việc trước đây cần cả một nhóm người phụ trách giờ có thể được thực hiện nhanh hơn và trên quy mô lớn hơn nhờ AI.
Các đối tượng cũng không giới hạn ở một chiêu trò duy nhất. Chúng đồng thời triển khai nhiều hình thức lừa đảo khác nhau, từ đầu tư tiền điện tử, giao dịch vàng, lừa đảo tình cảm cho đến cờ bạc trực tuyến. Trong một số trường hợp, kẻ gian còn giả danh cơ quan thực thi pháp luật, gửi thông báo vi phạm hoặc đe dọa nạn nhân phải nộp tiền phạt cho những hành vi mà họ chưa từng thực hiện. Để tăng độ tin cậy, nhóm này xây dựng cả một "hệ sinh thái" nhân vật giả. Có người đóng vai chuyên gia tài chính thành đạt, có người là đối tượng hẹn hò hoàn hảo, cũng có người mang danh nghĩa cán bộ điều tra. Không dừng lại ở đó, AI còn được dùng để tạo hộ chiếu giả, giấy tờ pháp lý, xác nhận mua cổ phiếu, biên lai chuyển khoản và nhiều tài liệu khác nhằm khiến các kịch bản lừa đảo trở nên thuyết phục hơn.
Theo điều tra của OpenAI, chiến dịch này thường hoạt động theo mô hình ba bước mang tên "Ping - Zing - Sting". Đầu tiên là tiếp cận nạn nhân qua WhatsApp hoặc Telegram. Sau đó là giai đoạn làm quen, trò chuyện và xây dựng lòng tin, đôi khi kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng. Khi nạn nhân đã đủ tin tưởng, cú "chốt đơn" cuối cùng sẽ xuất hiện dưới dạng lời mời đầu tư, yêu cầu nộp phí kích hoạt tài khoản hoặc đóng một khoản tiền nào đó để giải quyết sự cố hoàn toàn không có thật. Để tăng sức thuyết phục, những kẻ lừa đảo còn gửi kèm ảnh chụp màn hình giao dịch ngân hàng, tài khoản đầu tư hoặc lịch sử thanh toán đã được làm giả. Với sự hỗ trợ của AI, việc tạo ra các bằng chứng giả này giờ đây nhanh hơn, đẹp hơn và chuyên nghiệp hơn rất nhiều.
Không chỉ dùng AI để lừa người, mạng lưới này còn dùng ChatGPT để tuyển người. OpenAI phát hiện nhiều nội dung quảng cáo việc làm nhắm tới lao động tại Bangladesh và Ấn Độ, hứa hẹn mức lương hấp dẫn, vé máy bay miễn phí, chỗ ở, visa dài hạn và nhiều đãi ngộ khác để thu hút ứng viên đến làm việc tại Poipet. Đáng lo ngại hơn, một số nội dung mà OpenAI thu thập được cho thấy dấu hiệu liên quan đến hoạt động buôn người và lao động cưỡng bức. Nhiều nạn nhân được dụ dỗ bằng những lời mời việc làm hấp dẫn nhưng sau đó bị giữ hộ chiếu, hạn chế tự do đi lại và buộc phải tham gia vận hành các đường dây lừa đảo.
OpenAI cho biết họ đã phối hợp với WhatsApp để điều tra và gỡ bỏ toàn bộ mạng lưới tài khoản liên quan. Dù chưa thể xác định chính xác tổng thiệt hại mà chiến dịch này gây ra, dữ liệu thu thập được cho thấy mạng lưới đã tiếp cận hàng trăm mục tiêu và một số nạn nhân được cho là đã mất hàng nghìn USD.
Poipet từ lâu đã nổi tiếng với các "nhà máy lừa đảo". Giờ đây, những "nhà máy" đó đang có thêm một lực lượng lao động mới là AI. Và khi một chatbot có thể làm công việc của nhiều người cùng lúc, bài toán chống lừa đảo trực tuyến rõ ràng sẽ ngày càng khó hơn đối với các nền tảng công nghệ lẫn người dùng
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
