ThanhDat
Intern Writer
Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các quốc gia ngày càng gay gắt, khoa học và công nghệ đang trở thành một “sân khấu lớn” mang tính toàn cầu. Quốc gia nào giành được vị trí vững chắc trong các lĩnh vực công nghệ then chốt sẽ sở hữu lợi thế rõ rệt về kinh tế, quốc phòng và ảnh hưởng quốc tế.
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ và Liên Xô đã lao vào cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân, trực tiếp làm đảo lộn trật tự thế giới. Kể từ lần thử nghiệm vũ khí hạt nhân đầu tiên của Mỹ năm 1945, loại vũ khí này đã trở thành yếu tố răn đe khiến mọi quốc gia phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi sử dụng. Năm 1949, Liên Xô cũng phát triển thành công bom nguyên tử, mở ra giai đoạn cả hai bên vừa tích lũy quân sự, vừa chi tiêu khổng lồ cho nghiên cứu, qua đó thúc đẩy nhiều tiến bộ công nghệ.
Ban đầu, nhiều công nghệ được phát triển với mục đích quân sự, trong đó có vệ tinh. Tuy nhiên, theo thời gian, các công nghệ này đã thâm nhập sâu vào đời sống dân sự. Việc Liên Xô phóng vệ tinh Sputnik 1 năm 1957, chương trình Apollo của Hoa Kỳ bắt đầu từ năm 1961 và sự kiện con người đặt chân lên Mặt Trăng năm 1969 đã góp phần làm trình độ công nghệ toàn cầu tăng tốc mạnh mẽ.
Bước sang thế kỷ 21, trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và công nghệ sinh học trở thành những trọng tâm cạnh tranh mới. Quốc gia nào kiểm soát được các lĩnh vực này sẽ có khả năng định hình xu hướng phát triển trong nhiều thập kỷ tiếp theo.
Danh sách gồm Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc và Thụy Điển. Dữ liệu được tổng hợp từ các cơ quan thống kê toàn cầu và cơ sở dữ liệu bằng sáng chế, do đó có độ tin cậy cao. Dù có diện tích nhỏ, Israel vẫn thường xuyên đưa ra các phân tích tổng thể nhờ thế mạnh về công nghệ y tế và công nghiệp quân sự, cũng như góc nhìn của một quốc gia đứng ngoài các khối quyền lực lớn.
Báo cáo trích dẫn dữ liệu từ Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) và tỷ lệ GDP của nhiều quốc gia, cho thấy khoa học và công nghệ không chỉ gắn với tăng trưởng kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến quốc phòng và sinh kế người dân. Dự báo đầu tư công nghệ toàn cầu năm 2023 vượt 5.000 tỷ USD (hơn 127 triệu tỷ VNĐ), trong đó Hoa Kỳ và Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn nhất. Việc tụt hậu về công nghệ có thể dẫn đến thiệt hại kinh tế nghiêm trọng và làm suy yếu tiếng nói trên trường quốc tế.
Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng giai đoạn hậu đại dịch sẽ thúc đẩy quá trình hội nhập công nghệ, với các lĩnh vực như 5G và điện toán lượng tử tái định hình chuỗi công nghiệp toàn cầu. Sáu quốc gia được nêu tên đều sở hữu lợi thế riêng, song mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt và không có bên nào dễ dàng giành chiến thắng tuyệt đối.
Trong lĩnh vực bán dẫn, Mỹ nắm giữ số lượng bằng sáng chế lớn nhất, với chi tiêu R&D năm 2023 chiếm khoảng 2,8% GDP, cao hơn mức trung bình toàn cầu. Các công ty như Intel và Qualcomm kiểm soát nhiều khâu thượng nguồn trong chuỗi cung ứng chip. Mỹ cũng dẫn đầu trong trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học, với nguồn ngân sách liên bang hàng trăm tỷ USD mỗi năm cùng sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân.
Trung Quốc đang theo sát với tốc độ phát triển nhanh chóng. Kể từ khi cải cách và mở cửa, nước này tập trung đầu tư vào hạ tầng và công nghệ, vươn lên dẫn đầu thế giới về số lượng đơn đăng ký bằng sáng chế trí tuệ nhân tạo năm 2023. Các phòng thí nghiệm tại Bắc Kinh và Thượng Hải liên tục tối ưu thuật toán và ứng dụng vào y tế, giao thông, đồng thời hiện đại hóa quân đội. Trong lĩnh vực máy bay không người lái, DJI chiếm hơn 70% thị phần toàn cầu. Mạng lưới đường sắt cao tốc vượt 45.000 km vào cuối năm 2023, đồng thời được xuất khẩu sang nhiều quốc gia.
Nhật Bản duy trì vị thế nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, với thế mạnh trong ngành ô tô, robot và điện tử. Các tập đoàn như Toyota và Honda đầu tư mạnh vào xe điện và pin nhiên liệu hydro, trong khi Sony dẫn đầu thị trường máy chơi game toàn cầu. Đức nổi tiếng với nền sản xuất công nghiệp vững chắc, chi tiêu cho R&D chiếm 3,1% GDP, cùng nhiều đột phá trong hàng không vũ trụ và công nghệ nano.
Hàn Quốc là cường quốc bán dẫn với Samsung và LG giữ thị phần lớn về chip và màn hình, chi tiêu R&D chiếm 4,9% GDP. Thụy Điển, dù dân số chỉ hơn 10 triệu người, lại sở hữu 32 người đoạt giải Nobel, nổi bật về công nghệ y tế, môi trường và năng lượng tái tạo.
Theo dữ liệu từ OECD và WIPO, năm 2023 chi tiêu toàn cầu cho R&D đạt 5.500 tỷ USD (khoảng 140 triệu tỷ VNĐ), trong đó sáu quốc gia này chiếm hơn 60%. Thị trường trí tuệ nhân tạo được dự báo vượt 1.000 tỷ USD (hơn 25 triệu tỷ VNĐ) vào năm 2030. Các mặt trận mới như điện toán lượng tử và 6G dự kiến sẽ trở thành trọng tâm cạnh tranh từ năm 2030, song hợp tác vẫn là yếu tố then chốt để giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu. (Sohu)
Đọc chi tiết tại đây: https://www.sohu.com/a/984602125_12...c.content-abroad.fd-d.29.1770628388104JxjRpiB
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ và Liên Xô đã lao vào cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân, trực tiếp làm đảo lộn trật tự thế giới. Kể từ lần thử nghiệm vũ khí hạt nhân đầu tiên của Mỹ năm 1945, loại vũ khí này đã trở thành yếu tố răn đe khiến mọi quốc gia phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi sử dụng. Năm 1949, Liên Xô cũng phát triển thành công bom nguyên tử, mở ra giai đoạn cả hai bên vừa tích lũy quân sự, vừa chi tiêu khổng lồ cho nghiên cứu, qua đó thúc đẩy nhiều tiến bộ công nghệ.
Ban đầu, nhiều công nghệ được phát triển với mục đích quân sự, trong đó có vệ tinh. Tuy nhiên, theo thời gian, các công nghệ này đã thâm nhập sâu vào đời sống dân sự. Việc Liên Xô phóng vệ tinh Sputnik 1 năm 1957, chương trình Apollo của Hoa Kỳ bắt đầu từ năm 1961 và sự kiện con người đặt chân lên Mặt Trăng năm 1969 đã góp phần làm trình độ công nghệ toàn cầu tăng tốc mạnh mẽ.
Bước sang thế kỷ 21, trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và công nghệ sinh học trở thành những trọng tâm cạnh tranh mới. Quốc gia nào kiểm soát được các lĩnh vực này sẽ có khả năng định hình xu hướng phát triển trong nhiều thập kỷ tiếp theo.
Báo cáo quốc tế và sáu quốc gia dẫn đầu khoa học công nghệ
Cuối tháng 11/2023, tờ Jerusalem Post công bố bài viết với tiêu đề “Cạnh tranh giữa các cường quốc: Dự báo xu hướng công nghệ toàn cầu trong tương lai”. Dựa trên các chỉ số như chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển, số lượng bằng sáng chế tích lũy và chất lượng giáo dục, báo cáo đã lựa chọn sáu quốc gia được dự báo sẽ dẫn đầu khoa học và công nghệ trong thập kỷ tới.
Danh sách gồm Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc và Thụy Điển. Dữ liệu được tổng hợp từ các cơ quan thống kê toàn cầu và cơ sở dữ liệu bằng sáng chế, do đó có độ tin cậy cao. Dù có diện tích nhỏ, Israel vẫn thường xuyên đưa ra các phân tích tổng thể nhờ thế mạnh về công nghệ y tế và công nghiệp quân sự, cũng như góc nhìn của một quốc gia đứng ngoài các khối quyền lực lớn.
Báo cáo trích dẫn dữ liệu từ Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) và tỷ lệ GDP của nhiều quốc gia, cho thấy khoa học và công nghệ không chỉ gắn với tăng trưởng kinh tế mà còn liên quan trực tiếp đến quốc phòng và sinh kế người dân. Dự báo đầu tư công nghệ toàn cầu năm 2023 vượt 5.000 tỷ USD (hơn 127 triệu tỷ VNĐ), trong đó Hoa Kỳ và Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn nhất. Việc tụt hậu về công nghệ có thể dẫn đến thiệt hại kinh tế nghiêm trọng và làm suy yếu tiếng nói trên trường quốc tế.
Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng giai đoạn hậu đại dịch sẽ thúc đẩy quá trình hội nhập công nghệ, với các lĩnh vực như 5G và điện toán lượng tử tái định hình chuỗi công nghiệp toàn cầu. Sáu quốc gia được nêu tên đều sở hữu lợi thế riêng, song mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt và không có bên nào dễ dàng giành chiến thắng tuyệt đối.
So sánh thế mạnh công nghệ và xu hướng cạnh tranh trong tương lai
Hoa Kỳ đứng đầu bảng xếp hạng và vẫn là quốc gia dẫn đầu thế giới về công nghệ. Nước này sở hữu nhiều công nghệ cốt lõi, cùng hệ thống đại học hàng đầu như Harvard và Stanford, nơi mỗi năm chi những khoản ngân sách khổng lồ cho nghiên cứu nhằm thu hút nhân tài toàn cầu. Thung lũng Silicon là trung tâm của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Google, Microsoft và Apple, với các sản phẩm ảnh hưởng đến người dùng trên toàn thế giới.
Trong lĩnh vực bán dẫn, Mỹ nắm giữ số lượng bằng sáng chế lớn nhất, với chi tiêu R&D năm 2023 chiếm khoảng 2,8% GDP, cao hơn mức trung bình toàn cầu. Các công ty như Intel và Qualcomm kiểm soát nhiều khâu thượng nguồn trong chuỗi cung ứng chip. Mỹ cũng dẫn đầu trong trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học, với nguồn ngân sách liên bang hàng trăm tỷ USD mỗi năm cùng sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân.
Trung Quốc đang theo sát với tốc độ phát triển nhanh chóng. Kể từ khi cải cách và mở cửa, nước này tập trung đầu tư vào hạ tầng và công nghệ, vươn lên dẫn đầu thế giới về số lượng đơn đăng ký bằng sáng chế trí tuệ nhân tạo năm 2023. Các phòng thí nghiệm tại Bắc Kinh và Thượng Hải liên tục tối ưu thuật toán và ứng dụng vào y tế, giao thông, đồng thời hiện đại hóa quân đội. Trong lĩnh vực máy bay không người lái, DJI chiếm hơn 70% thị phần toàn cầu. Mạng lưới đường sắt cao tốc vượt 45.000 km vào cuối năm 2023, đồng thời được xuất khẩu sang nhiều quốc gia.
Nhật Bản duy trì vị thế nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, với thế mạnh trong ngành ô tô, robot và điện tử. Các tập đoàn như Toyota và Honda đầu tư mạnh vào xe điện và pin nhiên liệu hydro, trong khi Sony dẫn đầu thị trường máy chơi game toàn cầu. Đức nổi tiếng với nền sản xuất công nghiệp vững chắc, chi tiêu cho R&D chiếm 3,1% GDP, cùng nhiều đột phá trong hàng không vũ trụ và công nghệ nano.
Hàn Quốc là cường quốc bán dẫn với Samsung và LG giữ thị phần lớn về chip và màn hình, chi tiêu R&D chiếm 4,9% GDP. Thụy Điển, dù dân số chỉ hơn 10 triệu người, lại sở hữu 32 người đoạt giải Nobel, nổi bật về công nghệ y tế, môi trường và năng lượng tái tạo.
Theo dữ liệu từ OECD và WIPO, năm 2023 chi tiêu toàn cầu cho R&D đạt 5.500 tỷ USD (khoảng 140 triệu tỷ VNĐ), trong đó sáu quốc gia này chiếm hơn 60%. Thị trường trí tuệ nhân tạo được dự báo vượt 1.000 tỷ USD (hơn 25 triệu tỷ VNĐ) vào năm 2030. Các mặt trận mới như điện toán lượng tử và 6G dự kiến sẽ trở thành trọng tâm cạnh tranh từ năm 2030, song hợp tác vẫn là yếu tố then chốt để giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu. (Sohu)
Đọc chi tiết tại đây: https://www.sohu.com/a/984602125_12...c.content-abroad.fd-d.29.1770628388104JxjRpiB
