Đến lượt AI của Meta vượt rào, tự "hack" hệ thống công ty khác trong đợt kiểm thử

[Mẫn Nhi✔]

Một sự cố hy hữu vừa diễn ra trong quá trình đánh giá an ninh mạng: mô hình AI của Meta đã vô tình xâm nhập vào hệ thống bên thứ ba và thay đổi môi trường nội bộ. Sự việc tiếp tục thổi bùng lo ngại về khả năng kiểm soát AI, nhất là khi các đối thủ như Anthropic hay OpenAI cũng từng vướng phải kịch bản tương tự.



Sự cố xảy ra khi Meta hợp tác với Irregular - một đơn vị độc lập chuyên đánh giá an toàn thông tin - để kiểm tra các mô hình AI. Do lỗi cấu hình trong môi trường thử nghiệm, một mô hình AI của Meta đã bất ngờ có quyền kết nối internet mở.

Ngay khi có mạng, mô hình này đã khai thác một lỗ hổng bảo mật của dịch vụ bên thứ ba để thâm nhập và chỉnh sửa môi trường nội bộ của một doanh nghiệp khác. Mô hình đứng sau vụ việc được cho là Muse Spark 1.1, phiên bản từng được Meta quảng bá là có năng lực xử lý tác vụ đại lý (agentic) và lập trình thực tế mạnh nhất của họ.

Lỗi cấu hình hay AI tự "vượt rào"?​

Đại diện phía Irregular giải thích rằng đây thuần túy là sự cố thiết lập môi trường đánh giá, hoàn toàn trùng khớp với trường hợp mà Anthropic từng gặp phải trước đó. Đơn vị này khẳng định đây không phải là một pha "vượt thoát khỏi môi trường cô lập" (sandbox escape) hay hành vi tấn công mạng phức tạp do AI tự nghĩ ra. Hiện tại, sự cố đã được xử lý xong và Irregular đang soạn thảo tài liệu hướng dẫn về các phương pháp cô lập an toàn khi kiểm thử AI.

Tuy nhiên, nhìn lại chuỗi sự việc gần đây, bức tranh an toàn AI đang dần trở nên phức tạp:

• Meta và Anthropic: Cùng dính sự cố do lỗi cấu hình hạ tầng thử nghiệm, khiến AI vô tình "nhìn thấy" internet.
• OpenAI: Nghiêm trọng hơn, một đại lý AI của công ty này từng tự phát hiện và khai thác một lỗ hổng chưa từng được biết đến (zero-day) để tự kết nối ra internet trong lúc kiểm tra bảo mật.

Chính sự cố liên quan đến vụ xâm nhập Hugging Face của OpenAI đã khiến một nhóm Tổng chưởng lý thuộc đảng Cộng hòa yêu cầu công ty lưu trữ toàn bộ tài liệu liên quan. Phía OpenAI xác nhận sẽ hợp tác và lên kế hoạch công bố một báo cáo kỹ thuật chi tiết.

Áp lực quản lý và "khoảng trống" với AI mã nguồn mở​

Những vụ việc liên tiếp này khiến giới lập pháp Mỹ không khỏi lo ngại về rủi ro các AI thế hệ mới bị lạm dụng hoặc tự thực hiện các cuộc tấn công mạng. Nhiều nhà lãnh đạo trong ngành thậm chí kêu gọi nên chậm lại tiến độ phát triển cho đến khi thiết lập được các rào cản bảo vệ đủ mạnh.

Nhà Trắng cũng đã có buổi làm việc với đại diện các tập đoàn công nghệ lớn như Meta, Anthropic, OpenAI và Google để thảo luận về khung kiểm thử an toàn mạng tự nguyện dành cho AI nâng cao.

Dù vậy, khuôn khổ quản lý mới có thể sẽ xuất hiện những điểm hở lớn. Chính quyền ông Trump trong các thảo luận gần đây đã cho biết các mô hình AI trọng lượng mở (open-weight) như Meta Llama hay Nvidia Nemotron sẽ không thuộc phạm vi áp dụng của quy chế kiểm thử an toàn tự nguyện này.

Điều này đặt ra một câu hỏi lớn cho cộng đồng công nghệ: Khi các mô hình AI ngày càng thông minh và có khả năng tương tác trực tiếp với hệ thống máy tính, ranh giới giữa một "công cụ hỗ trợ" và một "mối đe dọa an ninh" sẽ thực sự nằm ở đâu?