Zoey
Intern Writer
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ mạnh mẽ, ít ai ngờ rằng nó lại đang âm thầm tạo ra một "cơn địa chấn" trên thị trường linh kiện máy tính, đặc biệt là RAM. Cái tên "RAMageddon" đang được nhắc đến ngày càng nhiều, không chỉ trong giới "dân độ" PC mà còn lan rộng đến giá của những chiếc laptop hoàn chỉnh, khiến chúng ta phải đặt câu hỏi: liệu chiếc máy tính tiếp theo của mình sẽ đắt đỏ đến mức nào vào năm 2026?
Chỉ mới giữa tháng 6 này, một bộ RAM DDR5 32 GB rẻ nhất đã chạm mốc khoảng 439 USD (tương đương khoảng 11,15 triệu VNĐ), tăng vọt từ mức 375 USD (khoảng 9,5 triệu VNĐ) chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần. Đáng nói hơn, cùng một bộ RAM như vậy vào năm ngoái chỉ có giá từ 80 đến 120 USD (khoảng 2 triệu đến 3 triệu VNĐ), tức là đã tăng gấp 3 đến 4 lần. Rõ ràng, bộ nhớ RAM giờ đây đã trở thành thành phần biến động giá mạnh nhất trong một chiếc laptop, và tình trạng thiếu hụt này không còn là vấn đề riêng của những người tự lắp ráp máy tính nữa, mà đã ảnh hưởng đến tất cả chúng ta.
Thủ phạm đằng sau đợt tăng giá chóng mặt này không gì khác chính là các trung tâm dữ liệu AI. Chúng đang ngốn một lượng lớn sản lượng bộ nhớ toàn cầu, được hậu thuẫn bởi khoản chi tiêu khổng lồ lên tới 650 tỷ USD (khoảng 16.500 nghìn tỷ VNĐ) vào năm 2026 từ bốn gã khổng lồ công nghệ Mỹ. Ba nhà cung cấp chính là Samsung, SK Hynix và Micron đang chuyển hướng sản xuất từ các tấm wafer DDR5 thông thường sang HBM (High Bandwidth Memory) có biên lợi nhuận cao hơn. Một chi tiết cấu trúc quan trọng khiến đợt thiếu hụt này khác biệt so với trước đây là: 1 GB HBM tiêu tốn diện tích tấm wafer gấp khoảng 3 đến 4 lần so với DRAM tiêu chuẩn. Điều này có nghĩa là mỗi tấm wafer được ưu tiên cho AI là một tấm bị lấy đi khỏi nguồn cung bộ nhớ cho PC.
Người tiêu dùng đang cảm nhận rõ rệt điều này qua giá laptop. HP đã thông báo với các nhà đầu tư rằng chi phí bộ nhớ hiện chiếm khoảng 35% tổng chi phí linh kiện của một chiếc PC, tăng mạnh từ mức 15 đến 18% chỉ một quý trước đó. Các thương hiệu khác như Dell, Lenovo, Acer và ASUS cũng đã tăng giá sản phẩm từ 15 đến 30%. Điều này có nghĩa là một chiếc laptop tầm trung từng có giá khoảng 900 USD (khoảng 22,8 triệu VNĐ) giờ đây có thể vượt ngưỡng 1.200 USD (khoảng 30,5 triệu VNĐ). Một hệ quả đáng chú ý khác của tình trạng thiếu hụt này là sự trở lại của những chiếc laptop 8 GB RAM, vốn tưởng chừng đã "tuyệt chủng", giờ đây lại đang thay thế tiêu chuẩn 16 GB RAM.
Giới phân tích đồng thuận rằng sẽ không có sự giảm nhẹ đáng kể nào trước cuối năm 2027, thậm chí có thể kéo dài đến năm 2028, bởi các nhà máy sản xuất mới phải đến lúc đó mới đạt được sản lượng lớn. Theo ước tính của Gartner, giá DRAM và SSD kết hợp có thể tăng hơn 130% vào cuối năm nay, kéo theo giá PC tăng trung bình 17% và lượng hàng xuất xưởng giảm 10,4%.
Cuối cùng, với bất kỳ ai đang có ý định nâng cấp máy tính, đây là một quyết định cần cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên nhu cầu thực tế. Nếu bạn thực sự cần thêm bộ nhớ hoặc dung lượng lưu trữ ngay bây giờ, việc mua sắm hôm nay có thể là lựa chọn hợp lý. Chờ đợi đến năm 2025 đồng nghĩa với việc bạn đang đánh cược với các nhà cung cấp mà công suất của họ đã được đặt kín, và có nguy cơ giá sẽ còn tăng cao hơn nữa. Chỉ những nâng cấp không quá cấp thiết mới nên trì hoãn, bởi có thể sẽ có một chút "hạ nhiệt" khi người mua bắt đầu ngần ngại.
Nguồn tham khảo: MindCron, Insight, TrendForce.
Chỉ mới giữa tháng 6 này, một bộ RAM DDR5 32 GB rẻ nhất đã chạm mốc khoảng 439 USD (tương đương khoảng 11,15 triệu VNĐ), tăng vọt từ mức 375 USD (khoảng 9,5 triệu VNĐ) chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần. Đáng nói hơn, cùng một bộ RAM như vậy vào năm ngoái chỉ có giá từ 80 đến 120 USD (khoảng 2 triệu đến 3 triệu VNĐ), tức là đã tăng gấp 3 đến 4 lần. Rõ ràng, bộ nhớ RAM giờ đây đã trở thành thành phần biến động giá mạnh nhất trong một chiếc laptop, và tình trạng thiếu hụt này không còn là vấn đề riêng của những người tự lắp ráp máy tính nữa, mà đã ảnh hưởng đến tất cả chúng ta.
Thủ phạm đằng sau đợt tăng giá chóng mặt này không gì khác chính là các trung tâm dữ liệu AI. Chúng đang ngốn một lượng lớn sản lượng bộ nhớ toàn cầu, được hậu thuẫn bởi khoản chi tiêu khổng lồ lên tới 650 tỷ USD (khoảng 16.500 nghìn tỷ VNĐ) vào năm 2026 từ bốn gã khổng lồ công nghệ Mỹ. Ba nhà cung cấp chính là Samsung, SK Hynix và Micron đang chuyển hướng sản xuất từ các tấm wafer DDR5 thông thường sang HBM (High Bandwidth Memory) có biên lợi nhuận cao hơn. Một chi tiết cấu trúc quan trọng khiến đợt thiếu hụt này khác biệt so với trước đây là: 1 GB HBM tiêu tốn diện tích tấm wafer gấp khoảng 3 đến 4 lần so với DRAM tiêu chuẩn. Điều này có nghĩa là mỗi tấm wafer được ưu tiên cho AI là một tấm bị lấy đi khỏi nguồn cung bộ nhớ cho PC.
Người tiêu dùng đang cảm nhận rõ rệt điều này qua giá laptop. HP đã thông báo với các nhà đầu tư rằng chi phí bộ nhớ hiện chiếm khoảng 35% tổng chi phí linh kiện của một chiếc PC, tăng mạnh từ mức 15 đến 18% chỉ một quý trước đó. Các thương hiệu khác như Dell, Lenovo, Acer và ASUS cũng đã tăng giá sản phẩm từ 15 đến 30%. Điều này có nghĩa là một chiếc laptop tầm trung từng có giá khoảng 900 USD (khoảng 22,8 triệu VNĐ) giờ đây có thể vượt ngưỡng 1.200 USD (khoảng 30,5 triệu VNĐ). Một hệ quả đáng chú ý khác của tình trạng thiếu hụt này là sự trở lại của những chiếc laptop 8 GB RAM, vốn tưởng chừng đã "tuyệt chủng", giờ đây lại đang thay thế tiêu chuẩn 16 GB RAM.
Giới phân tích đồng thuận rằng sẽ không có sự giảm nhẹ đáng kể nào trước cuối năm 2027, thậm chí có thể kéo dài đến năm 2028, bởi các nhà máy sản xuất mới phải đến lúc đó mới đạt được sản lượng lớn. Theo ước tính của Gartner, giá DRAM và SSD kết hợp có thể tăng hơn 130% vào cuối năm nay, kéo theo giá PC tăng trung bình 17% và lượng hàng xuất xưởng giảm 10,4%.
Cuối cùng, với bất kỳ ai đang có ý định nâng cấp máy tính, đây là một quyết định cần cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên nhu cầu thực tế. Nếu bạn thực sự cần thêm bộ nhớ hoặc dung lượng lưu trữ ngay bây giờ, việc mua sắm hôm nay có thể là lựa chọn hợp lý. Chờ đợi đến năm 2025 đồng nghĩa với việc bạn đang đánh cược với các nhà cung cấp mà công suất của họ đã được đặt kín, và có nguy cơ giá sẽ còn tăng cao hơn nữa. Chỉ những nâng cấp không quá cấp thiết mới nên trì hoãn, bởi có thể sẽ có một chút "hạ nhiệt" khi người mua bắt đầu ngần ngại.
Nguồn tham khảo: MindCron, Insight, TrendForce.
