Giải đáp băn khoăn nấu bằng nồi chiên không dầu có gây ung thư

[Hư Trúc]

Lo ngại về việc nấu ăn bằng nồi chiên không dầu gây ung thư xuất hiện khá nhiều thời gian gần đây, nhưng bản thân thiết bị này không phải vấn đề. Điều đáng chú ý nằm ở cách nấu, mức nhiệt và việc để thực phẩm bị cháy quá mức trong thời gian dài.

Nồi chiên không dầu là món đồ gia dụng rất phổ biến trong gia đình Việt​

Rủi ro không đến từ chiếc nồi, mà từ nhiệt độ quá cao và món ăn bị cháy​

Các chuyên gia cho rằng những chất bị nghi ngờ có liên quan tới nguy cơ ung thư thường phát sinh khi thực phẩm bị đun ở ngưỡng nhiệt nhất định, chứ không phải vì dùng nồi chiên không dầu, lò nướng hay chảo theo nghĩa tuyệt đối. Nói cách khác, nếu món ăn bị nướng quá cháy, sẫm màu hoặc lặp lại thường xuyên trong thời gian dài, nguy cơ với sức khỏe mới đáng để lưu ý hơn.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc không phải cứ nấu ở nhiệt độ cao là thực phẩm sẽ trở thành “độc hại”. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào cách chế biến, thời gian nấu và tần suất tiêu thụ. Với những món được nấu vừa tới, không cháy xém quá mức, người dùng không cần hoang mang rằng chỉ riêng việc sử dụng nồi chiên không dầu đã là nguyên nhân gây bệnh.

Vì sao nồi chiên không dầu vẫn được xem là lựa chọn có lợi hơn chiên ngập dầu?​

Về cơ bản, nồi chiên không dầu hoạt động giống một lò nướng mini có quạt đối lưu. Luồng khí nóng liên tục làm khô bề mặt thực phẩm, tạo lớp vỏ giòn mà không cần hoặc chỉ cần rất ít dầu ăn. Nhờ đó, món ăn thường có hàm lượng chất béo thấp hơn so với chiên ngập dầu truyền thống, đồng thời lượng khói dầu sinh ra cũng giảm đáng kể.

Với những thực phẩm vốn đã có sẵn mỡ, quá trình làm chín bằng khí nóng còn giúp loại bớt một phần dầu mỡ ra khỏi món ăn. Xét ở góc độ kiểm soát lượng chất béo nạp vào cơ thể, đây là điểm khiến nồi chiên không dầu vẫn được nhiều chuyên gia đánh giá tích cực hơn so với kiểu chiên rán thông thường.

Muốn an toàn hơn, đừng để món ăn chuyển sang màu nâu cháy​

Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất là kiểm soát màu sắc của thực phẩm trong quá trình nấu. Món ăn nên dừng ở mức vàng đều, thơm và khô mặt ngoài, thay vì để cháy sẫm. Càng cháy nhiều, lượng chất không mong muốn sinh ra càng tăng, và đó mới là điều cần tránh nếu muốn giảm rủi ro lâu dài.

Ngoài ra, nên vệ sinh sạch cặn thức ăn cũ trước mỗi lần sử dụng, không cắt thực phẩm quá nhỏ và có thể chọn mức nhiệt hoặc thời gian nấu thấp hơn đôi chút so với thiết lập mặc định. Những chi tiết này nghe nhỏ, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp tới việc món ăn có bị quá lửa hay không.

Lớp chống dính bên trong có đáng lo?​

Một băn khoăn khác thường gặp là lớp chống dính trong nồi có thể giải phóng chất độc khi gặp nhiệt độ cao. Theo giải thích được dẫn lại trong bài, phần lớn nồi chiên không dầu đạt chuẩn hiện nay dùng lớp chống dính PTFE, thường được biết đến với tên Teflon. Vật liệu này có độ ổn định hóa học cao và chỉ bắt đầu có nguy cơ phân hủy ở khoảng 260°C, trong khi nhiệt độ vận hành thông thường của nồi chiên không dầu thường dưới 200°C.

Dù vậy, sự an toàn này đi kèm điều kiện sử dụng đúng cách. Không nên bật nồi khi bên trong không có thực phẩm, cũng không nên để máy chạy ở mức nhiệt quá cao trong thời gian quá dài. Nếu lớp phủ chống dính đã bong tróc, đặc biệt khi phần nhôm bên dưới lộ ra, việc nấu các thực phẩm có tính axit như cà chua, chanh hay giấm có thể làm tăng nguy cơ thôi nhiễm kim loại vào thức ăn nếu lặp lại lâu dài.

Kết luận: có thể yên tâm dùng, miễn là nấu đúng cách​

Nồi chiên không dầu không phải là thiết bị “gây ung thư” như nhiều tin đồn lan truyền. Vấn đề nằm ở thói quen nấu nướng: để thực phẩm cháy quá mức, dùng nhiệt quá cao hoặc tiếp tục sử dụng nồi khi lớp chống dính đã xuống cấp mới là những yếu tố cần cẩn trọng hơn. Dùng đúng cách, kiểm soát nhiệt độ hợp lý và tránh món ăn cháy khét vẫn là điều quan trọng nhất.