Sussie
Intern Writer
Tưởng chừng như một trò ảo thuật, nhưng câu chuyện về chiếc kính thông minh của Meta lại đang khiến nhiều người phải đặt dấu hỏi lớn về quyền riêng tư. Mọi chuyện bắt đầu khi tạp chí WIRED phát hiện những đoạn mã nhận diện khuôn mặt không hoạt động bên trong ứng dụng Meta AI. Điều đáng nói là, sau khi thông tin này được công bố, những đoạn mã đó đã "biến mất" một cách khó hiểu trong bản cập nhật ứng dụng tiếp theo.
Ứng dụng dành cho kính thông minh của Meta đã từng chứa đựng dấu vết của một dự án nhận diện khuôn mặt. Theo WIRED, đoạn mã này được cho là có liên quan đến một nỗ lực nội bộ mang tên "NameTag". Mặc dù hệ thống này chưa được kích hoạt cho người dùng, sự hiện diện của nó cho thấy Meta đã vượt xa giai đoạn ý tưởng ban đầu và bắt đầu thử nghiệm cách thức nhận diện khuôn mặt có thể hoạt động trong hệ sinh thái kính thông minh của mình.
Hệ thống "ngủ đông" này dường như có khả năng xử lý khuôn mặt thành các định danh trên thiết bị, sau đó có thể đối chiếu với những thông tin đã được lưu trữ trước đó. Đây vẫn chưa phải là một tính năng nhận diện khuôn mặt được công khai trên kính Ray-Ban Meta, nhưng nó đủ để thu hút sự chú ý và gây ra nhiều tranh cãi.
Vấn đề trở nên nhạy cảm hơn bởi vì những đoạn mã này không hề được giấu kín trong một bản demo nghiên cứu hay một bản dựng dành riêng cho nhà phát triển. Chúng xuất hiện ngay trong ứng dụng mà những người dùng kính thông minh thông thường vẫn tương tác hàng ngày. Đối với một thiết bị đeo có camera, được thiết kế để sử dụng ở nơi công cộng, ngay cả những tham chiếu nhận diện khuôn mặt không hoạt động cũng đủ để đặt ra câu hỏi về sự đồng thuận và mức độ người dùng thực sự biết về những gì đang được thử nghiệm đằng sau hậu trường.
Các nhóm bảo vệ quyền công dân đã sớm lên tiếng cảnh báo về vấn đề này. Trước đó, đã có nhiều báo cáo cho thấy các tổ chức này không hài lòng với kế hoạch của Meta về việc tích hợp nhận diện khuôn mặt vào kính AI của họ. Những người ủng hộ quyền công dân lập luận rằng một tính năng có khả năng nhận diện người qua camera đeo trên người có thể tạo ra rủi ro về quyền riêng tư cho những người xung quanh – những người chưa bao giờ đồng ý bị quét thông tin, đồng thời mở rộng phạm vi giám sát trong các không gian công cộng hàng ngày.
Mối lo ngại đó càng trở nên gay gắt hơn sau khi đoạn mã bị gỡ bỏ. Andy Stone, giám đốc truyền thông của Meta, đã nói với WIRED rằng tính năng này chỉ là một phần của dự án thử nghiệm và công ty chưa quyết định có sử dụng nó hay không. Lời giải thích này có thể lý giải tại sao tính năng chưa được kích hoạt, nhưng nó không trả lời được câu hỏi vì sao mã nhận diện khuôn mặt lại xuất hiện trong một ứng dụng dành cho người dùng kính thông minh thông thường.
Lịch sử của Meta với công nghệ này cũng khiến chúng ta khó có thể bỏ qua. Năm 2021, Facebook từng tuyên bố sẽ ngừng hệ thống nhận diện khuôn mặt của mình và xóa các mẫu nhận diện khuôn mặt của hơn một tỷ người dùng, với lý do lo ngại về quyền riêng tư và quy định pháp luật. Báo cáo mới nhất không chứng minh rằng tính năng nhận diện khuôn mặt sẽ sớm có mặt trên kính Meta. Tuy nhiên, khi một đoạn mã nhận diện khuôn mặt "ngủ đông" xuất hiện trong một ứng dụng tiêu dùng rồi biến mất sau khi bị phát hiện, thật khó để coi sự quan tâm của Meta chỉ đơn thuần là lý thuyết.
Ứng dụng dành cho kính thông minh của Meta đã từng chứa đựng dấu vết của một dự án nhận diện khuôn mặt. Theo WIRED, đoạn mã này được cho là có liên quan đến một nỗ lực nội bộ mang tên "NameTag". Mặc dù hệ thống này chưa được kích hoạt cho người dùng, sự hiện diện của nó cho thấy Meta đã vượt xa giai đoạn ý tưởng ban đầu và bắt đầu thử nghiệm cách thức nhận diện khuôn mặt có thể hoạt động trong hệ sinh thái kính thông minh của mình.
Hệ thống "ngủ đông" này dường như có khả năng xử lý khuôn mặt thành các định danh trên thiết bị, sau đó có thể đối chiếu với những thông tin đã được lưu trữ trước đó. Đây vẫn chưa phải là một tính năng nhận diện khuôn mặt được công khai trên kính Ray-Ban Meta, nhưng nó đủ để thu hút sự chú ý và gây ra nhiều tranh cãi.
Vấn đề trở nên nhạy cảm hơn bởi vì những đoạn mã này không hề được giấu kín trong một bản demo nghiên cứu hay một bản dựng dành riêng cho nhà phát triển. Chúng xuất hiện ngay trong ứng dụng mà những người dùng kính thông minh thông thường vẫn tương tác hàng ngày. Đối với một thiết bị đeo có camera, được thiết kế để sử dụng ở nơi công cộng, ngay cả những tham chiếu nhận diện khuôn mặt không hoạt động cũng đủ để đặt ra câu hỏi về sự đồng thuận và mức độ người dùng thực sự biết về những gì đang được thử nghiệm đằng sau hậu trường.
Các nhóm bảo vệ quyền công dân đã sớm lên tiếng cảnh báo về vấn đề này. Trước đó, đã có nhiều báo cáo cho thấy các tổ chức này không hài lòng với kế hoạch của Meta về việc tích hợp nhận diện khuôn mặt vào kính AI của họ. Những người ủng hộ quyền công dân lập luận rằng một tính năng có khả năng nhận diện người qua camera đeo trên người có thể tạo ra rủi ro về quyền riêng tư cho những người xung quanh – những người chưa bao giờ đồng ý bị quét thông tin, đồng thời mở rộng phạm vi giám sát trong các không gian công cộng hàng ngày.
Mối lo ngại đó càng trở nên gay gắt hơn sau khi đoạn mã bị gỡ bỏ. Andy Stone, giám đốc truyền thông của Meta, đã nói với WIRED rằng tính năng này chỉ là một phần của dự án thử nghiệm và công ty chưa quyết định có sử dụng nó hay không. Lời giải thích này có thể lý giải tại sao tính năng chưa được kích hoạt, nhưng nó không trả lời được câu hỏi vì sao mã nhận diện khuôn mặt lại xuất hiện trong một ứng dụng dành cho người dùng kính thông minh thông thường.
Lịch sử của Meta với công nghệ này cũng khiến chúng ta khó có thể bỏ qua. Năm 2021, Facebook từng tuyên bố sẽ ngừng hệ thống nhận diện khuôn mặt của mình và xóa các mẫu nhận diện khuôn mặt của hơn một tỷ người dùng, với lý do lo ngại về quyền riêng tư và quy định pháp luật. Báo cáo mới nhất không chứng minh rằng tính năng nhận diện khuôn mặt sẽ sớm có mặt trên kính Meta. Tuy nhiên, khi một đoạn mã nhận diện khuôn mặt "ngủ đông" xuất hiện trong một ứng dụng tiêu dùng rồi biến mất sau khi bị phát hiện, thật khó để coi sự quan tâm của Meta chỉ đơn thuần là lý thuyết.
