Derpy
Intern Writer
Bạn có bao giờ nghĩ rằng một loại phô mai cổ xưa, từng bị xem là "lỗi thời", lại có thể tạo nên một cơn sốt ẩm thực trên mạng xã hội, thậm chí thay đổi cả thói quen ăn uống của hàng triệu người? Đó chính xác là những gì đang xảy ra ở Pháp với Cancoillotte, một loại phô mai mềm dẻo, đóng hộp, có lịch sử hơn 2.000 năm ở miền đông nước Pháp, gần biên giới Thụy Sĩ.
Trong những năm gần đây, Cancoillotte đã có một cuộc "tái sinh" ngoạn mục, phần lớn nhờ vào một vài người có ảnh hưởng (influencer) trên mạng xã hội Pháp. Họ đã khám phá hoặc tái khám phá sản phẩm này và giới thiệu nó đến những người đồng hương, nhiều người trong số đó chưa từng nghe đến loại phô mai này trước đây. Bởi lẽ, dù Cancoillotte rất phổ biến ở vùng Franche-Comté nơi nó được sản xuất, nhưng bên ngoài khu vực này thì ít ai biết đến.
"Tại sao không ai nói cho tôi biết về điều này? Bởi vì chế độ ăn của tôi vừa thay đổi mãi mãi rồi," Johan Papz, một influencer người Pháp, chia sẻ trong một video TikTok đã lan truyền mạnh mẽ. Video này, đăng tải vào ngày 23 tháng 4, đã thu hút 2,2 triệu lượt xem. Anh ấy còn thốt lên: "Đây là ngày tuyệt vời nhất trong đời tôi."
Johan, người không muốn công khai họ vì lý do riêng tư, kể với CNN rằng anh nhớ mình từng ăn Cancoillotte rưới lên khoai tây nướng và thịt trong những bữa ăn thịnh soạn mùa đông khi lớn lên ở Lyon. Với độ béo ngậy, sánh đặc và tan chảy, anh luôn nghĩ đây là một món ăn xa xỉ, nhiều calo.
Nhưng trong một lần trò chuyện gần đây với một người bạn tập thể hình về chế độ ăn uống và việc anh nhớ ăn phô mai đến mức nào, Johan đã bất ngờ biết được Cancoillotte thực chất là một lựa chọn thay thế ít béo, giàu protein.
Háo hức với viễn cảnh có thể ăn phô mai trở lại, Johan lập tức đến siêu thị để kiểm tra xem lời khuyên của bạn mình có đúng không. Khoảnh khắc đó đã trở thành một "khai sáng ẩm thực" đối với anh.
"Khi nhìn vào sản phẩm, tôi thực sự sốc," Johan chia sẻ với CNN. "8 gram chất béo cho 100 gram là điều điên rồ đối với một loại phô mai. Thế là tôi bắt đầu ăn nó mỗi ngày."
Cancoillotte là loại phô mai mềm, dễ phết, được làm từ sữa bò tách kem. Nó có thể ăn nóng hoặc lạnh. Hương vị và mùi thơm của nó đa dạng, từ men và trái cây đến những mùi "chuồng trại" mạnh mẽ hơn, đậm chất đất.
Thông số dinh dưỡng của một hũ Cancoillotte trung bình thực sự khác biệt rõ rệt so với các loại phô mai Pháp truyền thống, vốn có thể chứa từ 15 đến 30 gram chất béo và 200-400 calo trên 100 gram. Một quy tắc chung cần nhớ là phô mai càng cứng và khô thì càng nhiều chất béo và calo.
Ngược lại, 100 gram Cancoillotte chỉ chứa trung bình 130 calo, 8 gram chất béo và 16 gram protein.
Lời nói của Johan có sức ảnh hưởng lớn trên TikTok Pháp. Các video của chàng trai 30 tuổi này cũng từng giúp món bánh croissant-cookie lai nổi tiếng của Paris, crookie, và món kem hạt phỉ Algeria, El Mordjene, lan truyền khắp thế giới.
Vì vậy, khi khám phá ra những lợi ích của Cancoillotte, Johan muốn chia sẻ tin tốt này với 1,5 triệu người theo dõi của mình và ca ngợi nó như một "mã gian lận" cho chế độ ăn uống lành mạnh. Trong video, anh rưới phô mai mềm lên khoai tây nướng và ăn trực tiếp từ hũ bằng thìa.
"Mình chia sẻ rất nhiều về hành trình ăn uống của bản thân. Mình tập luyện sáu lần một tuần và cố gắng giới thiệu những lựa chọn lành mạnh cho những người vẫn muốn ăn uống vui vẻ, đồng thời kiểm soát lượng protein và calo nạp vào," anh nói.
Trong những tuần tiếp theo, nhu cầu về Cancoillotte tăng vọt. Julie Morin, chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Cancoillotte, cho biết nhu cầu đã tăng 25% chỉ riêng trong tháng 5. Doanh số tại nhà sản xuất phô mai Fromagerie Poitrey-La Belle Etoile, nơi cô cũng là giám đốc, cũng tăng 10% trong cùng tháng đó.
"Doanh số tăng vọt nhờ điều này, và chúng tôi thực sự đã hết hàng," Morin chia sẻ với CNN. "Chúng tôi không ngờ lại thành công đến vậy trên mạng xã hội."
Cancoillotte được làm từ sữa bò tách kem – một sản phẩm phụ của bơ, kem và phô mai – sau đó được lên men và đông tụ thành sữa đông. Sữa đông được lọc và ép để tạo ra metton, những mảnh vụn cứng sau đó được nghiền, ủ và đun nóng đến 90 độ C với bơ, nước và muối.
Kể từ khi hiệp hội được thành lập vào năm 2013, loại phô mai mềm này khá khó bán. Morin thừa nhận rằng nó có thể bị coi là "ringard" – một từ tiếng Pháp có nghĩa là lỗi thời, cũ kỹ và "sến sẩm".
"Đúng là nó có thể bị coi là một sản phẩm cũ dành cho người lớn tuổi, không hiện đại lắm," cô nói. "Nó khó phát âm, ngay cả đối với người Pháp, và có rất nhiều hiểu lầm về sản phẩm này. Một số người nghĩ nó là hỗn hợp các loại phô mai tan chảy, những người khác lại nghĩ nó rất béo." (Cancoillotte được phát âm là kahn-kwye-yotte).
Tuy nhiên, sự quen thuộc với sản phẩm đã tăng lên. Trong bảy năm qua, doanh số đã tăng 35%, Morin cho biết. Ngành công nghiệp này đã nhận được một cú hích vào năm 2022, khi Cancoillotte nhận được nhãn hiệu Chỉ dẫn Địa lý được Bảo hộ (PGI). Để nhận được trạng thái PGI, sản phẩm phải chứng minh mối liên hệ chặt chẽ với khu vực sản xuất. Hiệp hội cũng đã nhận được yêu cầu đầu tiên về khả năng nhập khẩu sản phẩm sang Mỹ gần đây.
Và trong khi sự chú ý gần đây có thể được quy cho Johan Papz, thì người đầu tiên phổ biến loại phô mai này là itscindyoff. Từ năm 2020, cô đã chia sẻ 180 video trên TikTok ghi lại tình yêu của mình dành cho Cancoillotte, dùng nó trong bánh mì cuộn, burger, mì ống, hoặc làm nước chấm cho gà viên, dưa chuột và bánh mì baguette.
Các video của Cindy (cô cũng giữ kín họ của mình) cũng đã biến một số trong gần 950.000 người theo dõi của cô thành những tín đồ của Cancoillotte. Nhiều người trong số họ thường xuyên cảm ơn cô vì đã giới thiệu loại phô mai này và đã "quét sạch" các kệ hàng ở siêu thị địa phương trong nhiều năm.
"Mình nhớ khi mới bắt đầu, mọi người gửi cho mình ảnh và video họ tích trữ. Ngay cả nhân viên thu ngân cũng gửi tin nhắn cho mình trên Instagram nói rằng mình đã tạo ra một sự thiếu hụt quốc gia trên khắp nước Pháp," Cindy kể với CNN.
Morin ghi nhận itscindyoff là một trong những đại sứ không chính thức, trung thành nhất của ngành sản xuất Cancoillotte, và nhấn mạnh rằng các bài đăng về Cancoillotte của Johan và Cindy đều không được tài trợ.
"Họ đã giúp thu hút một lượng khán giả trẻ hơn. Và điều đó không phải do hiệp hội thúc đẩy. Nó chỉ xảy ra một cách tự nhiên và thật tuyệt khi sự lan truyền diễn ra như vậy."
Cindy, người đang làm việc trong quân đội Pháp, chưa từng nghe nói về Cancoillotte cho đến khi cô được điều động đến vùng Franche-Comté để làm việc. Vào thời điểm đó, người phụ nữ gốc Toulouse này cho biết cô bị thừa cân và đã tham khảo ý kiến của một chuyên gia dinh dưỡng địa phương, người đã khuyên dùng Cancoillotte như một chất thay thế ít calo cho phô mai đầy đủ chất béo. Dịch vụ y tế công cộng của Pháp, Sante.fr, cũng khuyến nghị Cancoillotte là một lựa chọn phô mai lành mạnh, ít béo hơn.
Sau khi nếm thử muỗng đầu tiên, cô đã bị cuốn hút.
"Khi mình nếm thử lần đầu tiên, nó rất đậm đà và ngon. Nó là phô mai lỏng, và bạn chỉ cần lấy một chiếc thìa nhỏ, nhúng vào, và một lớp phô mai tan chảy sẽ nổi lên trên."
Với 22 nhà sản xuất và 230 nông dân chăn nuôi bò sữa địa phương cung cấp sữa, mỗi thương hiệu Cancoillotte đều có hương vị đặc trưng riêng, Morin nói thêm. Các nhà sản xuất cũng đã thử nghiệm với các hương vị như rượu vang trắng, tỏi, hành tây, các loại hạt, và gần đây nhất là pesto và nấm truffle.
"Tất cả chúng tôi đều có các phương pháp sản xuất khác nhau. Có nhiều công thức và các loại ủ khác nhau. Tất cả chúng tôi đều có những đặc điểm riêng. Đó là lý do tại sao mình thường nói nếu bạn không thích một hũ, hãy thử một thương hiệu khác vì chắc chắn sẽ có một loại trong số 20 nhà sản xuất mà bạn sẽ thích."
Valentin Fleytoux, 33 tuổi, điều hành La Fromagerie du Charme, một trang trại bò sữa hữu cơ nhỏ gần thị trấn Vesoul, với 30 con bò Montbéliarde, một giống bò sữa đặc trưng của vùng. Anh là một người mới trong ngành Cancoillotte, bắt đầu sản xuất vào năm 2023 sau khi nó đạt được nhãn hiệu PGI, và sau khi nhận ra rằng đó là giải pháp thông minh để tái sử dụng sữa tách kem còn sót lại từ việc sản xuất bơ hữu cơ của trang trại. Trang trại sản xuất 500 hũ 250 ml mỗi tuần và Cancoillotte hiện bán chạy hơn bơ của họ.
Một số cách phổ biến nhất mà người dân Franche-Comté, hay les Francs-Comtois, thích ăn là ăn nóng, rưới lên khoai tây nướng và xúc xích hun khói, hoặc phết lên bánh mì cho bữa sáng. Tương tự, không có buổi dã ngoại nào của người Comtois là trọn vẹn nếu thiếu một hũ Cancoillotte, Fleytoux nói.
Người Francs-Comtois cũng có thể rất kỹ tính về thói quen ăn Cancoillotte của họ. Người nông dân trẻ nhớ lại ông nội mình từng yêu cầu người thợ làm bánh mì địa phương làm bánh mì đặc, ít lỗ, để tránh phô mai bị chảy ra đĩa ăn sáng.
"Có một câu nói địa phương ở đây," Fleytoux chia sẻ.
"Chúng ta sinh ra với một thìa Cancoillotte trong miệng."
Trong những năm gần đây, Cancoillotte đã có một cuộc "tái sinh" ngoạn mục, phần lớn nhờ vào một vài người có ảnh hưởng (influencer) trên mạng xã hội Pháp. Họ đã khám phá hoặc tái khám phá sản phẩm này và giới thiệu nó đến những người đồng hương, nhiều người trong số đó chưa từng nghe đến loại phô mai này trước đây. Bởi lẽ, dù Cancoillotte rất phổ biến ở vùng Franche-Comté nơi nó được sản xuất, nhưng bên ngoài khu vực này thì ít ai biết đến.
"Tại sao không ai nói cho tôi biết về điều này? Bởi vì chế độ ăn của tôi vừa thay đổi mãi mãi rồi," Johan Papz, một influencer người Pháp, chia sẻ trong một video TikTok đã lan truyền mạnh mẽ. Video này, đăng tải vào ngày 23 tháng 4, đã thu hút 2,2 triệu lượt xem. Anh ấy còn thốt lên: "Đây là ngày tuyệt vời nhất trong đời tôi."
Johan, người không muốn công khai họ vì lý do riêng tư, kể với CNN rằng anh nhớ mình từng ăn Cancoillotte rưới lên khoai tây nướng và thịt trong những bữa ăn thịnh soạn mùa đông khi lớn lên ở Lyon. Với độ béo ngậy, sánh đặc và tan chảy, anh luôn nghĩ đây là một món ăn xa xỉ, nhiều calo.
Nhưng trong một lần trò chuyện gần đây với một người bạn tập thể hình về chế độ ăn uống và việc anh nhớ ăn phô mai đến mức nào, Johan đã bất ngờ biết được Cancoillotte thực chất là một lựa chọn thay thế ít béo, giàu protein.
Háo hức với viễn cảnh có thể ăn phô mai trở lại, Johan lập tức đến siêu thị để kiểm tra xem lời khuyên của bạn mình có đúng không. Khoảnh khắc đó đã trở thành một "khai sáng ẩm thực" đối với anh.
"Khi nhìn vào sản phẩm, tôi thực sự sốc," Johan chia sẻ với CNN. "8 gram chất béo cho 100 gram là điều điên rồ đối với một loại phô mai. Thế là tôi bắt đầu ăn nó mỗi ngày."
Cancoillotte là loại phô mai mềm, dễ phết, được làm từ sữa bò tách kem. Nó có thể ăn nóng hoặc lạnh. Hương vị và mùi thơm của nó đa dạng, từ men và trái cây đến những mùi "chuồng trại" mạnh mẽ hơn, đậm chất đất.
Thông số dinh dưỡng của một hũ Cancoillotte trung bình thực sự khác biệt rõ rệt so với các loại phô mai Pháp truyền thống, vốn có thể chứa từ 15 đến 30 gram chất béo và 200-400 calo trên 100 gram. Một quy tắc chung cần nhớ là phô mai càng cứng và khô thì càng nhiều chất béo và calo.
Ngược lại, 100 gram Cancoillotte chỉ chứa trung bình 130 calo, 8 gram chất béo và 16 gram protein.
Lời nói của Johan có sức ảnh hưởng lớn trên TikTok Pháp. Các video của chàng trai 30 tuổi này cũng từng giúp món bánh croissant-cookie lai nổi tiếng của Paris, crookie, và món kem hạt phỉ Algeria, El Mordjene, lan truyền khắp thế giới.
Vì vậy, khi khám phá ra những lợi ích của Cancoillotte, Johan muốn chia sẻ tin tốt này với 1,5 triệu người theo dõi của mình và ca ngợi nó như một "mã gian lận" cho chế độ ăn uống lành mạnh. Trong video, anh rưới phô mai mềm lên khoai tây nướng và ăn trực tiếp từ hũ bằng thìa.
"Mình chia sẻ rất nhiều về hành trình ăn uống của bản thân. Mình tập luyện sáu lần một tuần và cố gắng giới thiệu những lựa chọn lành mạnh cho những người vẫn muốn ăn uống vui vẻ, đồng thời kiểm soát lượng protein và calo nạp vào," anh nói.
Trong những tuần tiếp theo, nhu cầu về Cancoillotte tăng vọt. Julie Morin, chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Cancoillotte, cho biết nhu cầu đã tăng 25% chỉ riêng trong tháng 5. Doanh số tại nhà sản xuất phô mai Fromagerie Poitrey-La Belle Etoile, nơi cô cũng là giám đốc, cũng tăng 10% trong cùng tháng đó.
"Doanh số tăng vọt nhờ điều này, và chúng tôi thực sự đã hết hàng," Morin chia sẻ với CNN. "Chúng tôi không ngờ lại thành công đến vậy trên mạng xã hội."
Cancoillotte được làm từ sữa bò tách kem – một sản phẩm phụ của bơ, kem và phô mai – sau đó được lên men và đông tụ thành sữa đông. Sữa đông được lọc và ép để tạo ra metton, những mảnh vụn cứng sau đó được nghiền, ủ và đun nóng đến 90 độ C với bơ, nước và muối.
Kể từ khi hiệp hội được thành lập vào năm 2013, loại phô mai mềm này khá khó bán. Morin thừa nhận rằng nó có thể bị coi là "ringard" – một từ tiếng Pháp có nghĩa là lỗi thời, cũ kỹ và "sến sẩm".
"Đúng là nó có thể bị coi là một sản phẩm cũ dành cho người lớn tuổi, không hiện đại lắm," cô nói. "Nó khó phát âm, ngay cả đối với người Pháp, và có rất nhiều hiểu lầm về sản phẩm này. Một số người nghĩ nó là hỗn hợp các loại phô mai tan chảy, những người khác lại nghĩ nó rất béo." (Cancoillotte được phát âm là kahn-kwye-yotte).
Tuy nhiên, sự quen thuộc với sản phẩm đã tăng lên. Trong bảy năm qua, doanh số đã tăng 35%, Morin cho biết. Ngành công nghiệp này đã nhận được một cú hích vào năm 2022, khi Cancoillotte nhận được nhãn hiệu Chỉ dẫn Địa lý được Bảo hộ (PGI). Để nhận được trạng thái PGI, sản phẩm phải chứng minh mối liên hệ chặt chẽ với khu vực sản xuất. Hiệp hội cũng đã nhận được yêu cầu đầu tiên về khả năng nhập khẩu sản phẩm sang Mỹ gần đây.
Và trong khi sự chú ý gần đây có thể được quy cho Johan Papz, thì người đầu tiên phổ biến loại phô mai này là itscindyoff. Từ năm 2020, cô đã chia sẻ 180 video trên TikTok ghi lại tình yêu của mình dành cho Cancoillotte, dùng nó trong bánh mì cuộn, burger, mì ống, hoặc làm nước chấm cho gà viên, dưa chuột và bánh mì baguette.
Các video của Cindy (cô cũng giữ kín họ của mình) cũng đã biến một số trong gần 950.000 người theo dõi của cô thành những tín đồ của Cancoillotte. Nhiều người trong số họ thường xuyên cảm ơn cô vì đã giới thiệu loại phô mai này và đã "quét sạch" các kệ hàng ở siêu thị địa phương trong nhiều năm.
"Mình nhớ khi mới bắt đầu, mọi người gửi cho mình ảnh và video họ tích trữ. Ngay cả nhân viên thu ngân cũng gửi tin nhắn cho mình trên Instagram nói rằng mình đã tạo ra một sự thiếu hụt quốc gia trên khắp nước Pháp," Cindy kể với CNN.
Morin ghi nhận itscindyoff là một trong những đại sứ không chính thức, trung thành nhất của ngành sản xuất Cancoillotte, và nhấn mạnh rằng các bài đăng về Cancoillotte của Johan và Cindy đều không được tài trợ.
"Họ đã giúp thu hút một lượng khán giả trẻ hơn. Và điều đó không phải do hiệp hội thúc đẩy. Nó chỉ xảy ra một cách tự nhiên và thật tuyệt khi sự lan truyền diễn ra như vậy."
Cindy, người đang làm việc trong quân đội Pháp, chưa từng nghe nói về Cancoillotte cho đến khi cô được điều động đến vùng Franche-Comté để làm việc. Vào thời điểm đó, người phụ nữ gốc Toulouse này cho biết cô bị thừa cân và đã tham khảo ý kiến của một chuyên gia dinh dưỡng địa phương, người đã khuyên dùng Cancoillotte như một chất thay thế ít calo cho phô mai đầy đủ chất béo. Dịch vụ y tế công cộng của Pháp, Sante.fr, cũng khuyến nghị Cancoillotte là một lựa chọn phô mai lành mạnh, ít béo hơn.
Sau khi nếm thử muỗng đầu tiên, cô đã bị cuốn hút.
"Khi mình nếm thử lần đầu tiên, nó rất đậm đà và ngon. Nó là phô mai lỏng, và bạn chỉ cần lấy một chiếc thìa nhỏ, nhúng vào, và một lớp phô mai tan chảy sẽ nổi lên trên."
Với 22 nhà sản xuất và 230 nông dân chăn nuôi bò sữa địa phương cung cấp sữa, mỗi thương hiệu Cancoillotte đều có hương vị đặc trưng riêng, Morin nói thêm. Các nhà sản xuất cũng đã thử nghiệm với các hương vị như rượu vang trắng, tỏi, hành tây, các loại hạt, và gần đây nhất là pesto và nấm truffle.
"Tất cả chúng tôi đều có các phương pháp sản xuất khác nhau. Có nhiều công thức và các loại ủ khác nhau. Tất cả chúng tôi đều có những đặc điểm riêng. Đó là lý do tại sao mình thường nói nếu bạn không thích một hũ, hãy thử một thương hiệu khác vì chắc chắn sẽ có một loại trong số 20 nhà sản xuất mà bạn sẽ thích."
Valentin Fleytoux, 33 tuổi, điều hành La Fromagerie du Charme, một trang trại bò sữa hữu cơ nhỏ gần thị trấn Vesoul, với 30 con bò Montbéliarde, một giống bò sữa đặc trưng của vùng. Anh là một người mới trong ngành Cancoillotte, bắt đầu sản xuất vào năm 2023 sau khi nó đạt được nhãn hiệu PGI, và sau khi nhận ra rằng đó là giải pháp thông minh để tái sử dụng sữa tách kem còn sót lại từ việc sản xuất bơ hữu cơ của trang trại. Trang trại sản xuất 500 hũ 250 ml mỗi tuần và Cancoillotte hiện bán chạy hơn bơ của họ.
Một số cách phổ biến nhất mà người dân Franche-Comté, hay les Francs-Comtois, thích ăn là ăn nóng, rưới lên khoai tây nướng và xúc xích hun khói, hoặc phết lên bánh mì cho bữa sáng. Tương tự, không có buổi dã ngoại nào của người Comtois là trọn vẹn nếu thiếu một hũ Cancoillotte, Fleytoux nói.
Người Francs-Comtois cũng có thể rất kỹ tính về thói quen ăn Cancoillotte của họ. Người nông dân trẻ nhớ lại ông nội mình từng yêu cầu người thợ làm bánh mì địa phương làm bánh mì đặc, ít lỗ, để tránh phô mai bị chảy ra đĩa ăn sáng.
"Có một câu nói địa phương ở đây," Fleytoux chia sẻ.
"Chúng ta sinh ra với một thìa Cancoillotte trong miệng."
