myle.vnreview
Writer
Thung lũng Silicon và Washington đang tranh luận về một câu hỏi trị giá hàng nghìn tỷ đô la: Liệu các công ty Mỹ có nên được phép sử dụng các mô hình trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc hay không?
Dario Amodei (CEO Anthropic), Sam Altman (CEO OpenAI) và Demis Hassabis (CEO Google DeepMind)
Các lãnh đạo của OpenAI và Anthropic đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự trỗi dậy của AI giá rẻ, đặc biệt là các mô hình mới mạnh mẽ được sản xuất tại Trung Quốc, cho rằng chúng sẽ dẫn đến một tương lai AI “đen tối” và tiềm ẩn những rủi ro an ninh nếu không có quy định.
Một số nhà phân tích nghiên cứu ngành công nghiệp AI cho rằng hai công ty OpenAI và Anthropic, đang chuẩn bị niêm yết công khai trong năm tới, chỉ muốn loại bỏ đối thủ cạnh tranh.
Sự xuất hiện của các hệ thống AI mã nguồn mở (cho phép người dùng tải xuống và tùy chỉnh bằng dữ liệu của công ty để phục vụ cho các nhiệm vụ cụ thể) năng lực cao ra mắt gần đây như mô hình Kimi K3 của Moonshot AI và Qwen 3.8 Max của Alibaba đã một lần nữa làm đảo lộn cuộc đua AI.
Ngoài mức giá rẻ và nguồn mở, Kimi K3 và Qwen 3.8 Max cũng cạnh tranh được với các mô hình của Mỹ trên một số tiêu chuẩn. Điều này khiến các công ty AI Mỹ tỏ ra lo lắng.
“Một kết quả có thể xảy ra trong một thế giới do các mô hình mở thống trị là chủ nghĩa cộng sản AI hoàn toàn, chính xác là những gì Trung Quốc đề xuất: thay vì là một sản phẩm thị trường, AI là một hàng hóa công cộng sẽ được nhà nước cung cấp như một loại cơ sở hạ tầng công cộng kỹ thuật số”, Dean Ball, người đứng đầu bộ phận chiến lược tương lai của OpenAI, cho biết trong một bài đăng trên X hôm 17/7.
Dean Ball, cựu quan chức chính quyền Trump, gọi kịch bản như vậy là một “địa ngục đen tối” và cho biết ông dự đoán chính quyền Trump sẽ có những động thái hướng tới việc giảm sử dụng các mô hình mã nguồn mở ở Mỹ. Dean Ball sau đó đã làm rõ rằng ông không ủng hộ việc chính phủ Mỹ ngăn cản AI của Trung Quốc.
Dean Ball cũng nhấn mạnh một thách thức cốt lõi trong cuộc đua AI: Các công ty AI hàng đầu huy động hàng nghìn tỷ đô la để chi trả cho các nguồn lực tính toán khổng lồ cần thiết để tiếp tục cải thiện các hệ thống AI. Nếu mọi người đều sử dụng các hệ thống AI mà phần lớn không phải trả tiền, thì sẽ không có cách nào để tài trợ cho việc phát triển AI tiên tiến liên tục.
Dean Ball, người mới gia nhập OpenAI vào đầu tháng này và tập trung vào chiến lược chính sách, cùng với OpenAI cho biết những bình luận của ông không phản ánh quan điểm chính thức của công ty. OpenAI đã phát triển các mô hình mở riêng và Giám đốc điều hành Sam Altman trước đây đã nói rằng cách tiếp cận trước đây của OpenAI chỉ phát triển các công cụ đóng là không khôn ngoan.
Các giám đốc điều hành hàng đầu khác trong lĩnh vực AI đã cảnh báo rằng các mô hình mở tiềm ẩn rủi ro rất lớn, vì các nhà phát triển và nhà hoạch định chính sách thiếu quyền kiểm soát cách chúng được sử dụng hoặc sửa đổi.
Giám đốc điều hành của Anthropic, Dario Amodei, trong nhiều năm đã cảnh báo về rủi ro của các hệ thống AI mạnh mẽ và mở, nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Bloomberg rằng việc có các mô hình AI với khả năng an ninh mạng tiên tiến mà có thể tải xuống miễn phí có thể gây hại. "Đó là một mối lo ngại nghiêm trọng," ông nói vào tháng Sáu.
Việc sử dụng các mô hình của Trung Quốc, vốn rẻ hơn nhiều so với các mô hình của Mỹ, đang tăng mạnh tại các công ty Mỹ, khiến một số nhà đầu tư đặt câu hỏi về khả năng tồn tại lâu dài của các nhà sản xuất mô hình hàng đầu như Anthropic và OpenAI.
Lĩnh vực mô hình trí tuệ nhân tạo mã nguồn mở hiện tại của Mỹ đang bắt đầu bắt kịp Trung Quốc. Hôm thứ 15/7, Thinking Machines Lab – do cựu giám đốc công nghệ của OpenAI là Mira Murati dẫn đầu – đã phát hành mô hình AI đầu tiên của mình dưới dạng mã nguồn mở. Nemotron 3 Ultra của Nvidia cũng đang bắt đầu thu hút sự chú ý, và Reflection AI, một nhà phát triển mô hình mã nguồn mở được Nvidia hậu thuẫn, có mối quan hệ mật thiết với chính quyền Trump và dự định sẽ phát hành mô hình đầu tiên của mình vào cuối năm nay.
Niềm tin của thị trường vào việc Anthropic và OpenAI tiếp tục xây dựng các mô hình có khả năng hơn, thúc đẩy sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, là cốt lõi của sự bùng nổ này, giúp biện minh cho hàng nghìn tỷ đô la chi tiêu cho cơ sở hạ tầng trong những năm tới. Mối đe dọa từ các đối thủ mới sẽ giảm giá mạnh so với mức giá mà họ có thể tính cho AI tiên tiến đã đẩy giá cổ phiếu của một số công ty công nghệ và AI giảm vào tuần trước.
David Sacks, một nhà đầu tư mạo hiểm và cố vấn AI của Nhà Trắng, cho rằng ông đọc bài đăng của Dean Ball như một lời thú nhận về “chiến lược thao túng quy định”. David Sacks và những người khác từ lâu đã coi những lời kêu gọi điều chỉnh AI từ các công ty như Anthropic là những nỗ lực sử dụng luật và chính sách mới để cản trở các đối thủ cạnh tranh.
“Việc lợi dụng sự không chắc chắn về quy định như một công cụ cạnh tranh là hoàn toàn không thể chấp nhận được,” David Sacks nói trong một bài đăng trên X hôm 19/7.
Theo tờ WSJ, các quan chức chính quyền Mỹ trong năm qua đã xem xét một loạt các biện pháp để trấn áp các công ty AI Trung Quốc đang phát triển các mô hình mở. Nhóm quan chức này đã cân nhắc việc đưa các doanh nghiệp AI Trung Quốc phát triển các mô hình AI mở vào danh sách đen thương mại, cảnh báo an ninh đối với các công ty AI Trung Quốc và một sắc lệnh hành pháp tiềm năng nhắm vào các mô hình mở.
Sự căng thẳng đó cũng đã trì hoãn việc thực hiện một sắc lệnh hành pháp gần đây yêu cầu các công ty cung cấp cho chính quyền quyền truy cập sớm vào các mô hình mạnh nhất của họ tới 30 ngày trước khi chúng được phát hành. Giám đốc điều hành của OpenAI, Anthropic và DeepMind của Alphabet gần đây đã báo hiệu rằng họ ủng hộ việc tăng cường giám sát của chính phủ đối với AI khi các mô hình trở nên phổ biến, làm dấy lên một số chỉ trích rằng các công ty đang cố gắng bóp nghẹt sự cạnh tranh của họ. Demis Hassabis, Giám đốc điều hành của phòng thí nghiệm DeepMind của Google, gần đây đã đề xuất rằng các nhà phát triển mô hình mở nên được đưa vào các cuộc thảo luận về quy định AI.
Năm ngoái, Quốc hội Mỹ đã hạn chế việc sử dụng mô hình DeepSeek của Trung Quốc trên các mạng lưới liên bang và quốc phòng vì những lo ngại về an ninh và quyền riêng tư, nhưng các nhà lập pháp và chính quyền vẫn chưa áp đặt thêm các hạn chế khác. Một thách thức là các nhà sản xuất mô hình nhỏ hơn—bao gồm một số công ty Trung Quốc—sử dụng kỹ thuật gọi là "chưng cất" để thu thập các khả năng của các công cụ hàng đầu của Mỹ.
Các quan chức Mỹ ủng hộ việc giám sát AI lo ngại rằng các mô hình mã nguồn mở có thể gây ra rủi ro về an ninh mạng và vũ khí sinh học nếu chúng tiếp tục phát triển và không phải tuân theo các quy tắc tương tự như các công ty hàng đầu của Mỹ như Anthropic và OpenAI.
Tuy nhiên, việc Mỹ muốn hạn chế việc sử dụng các mô hình AI nguồn mở giá rẻ từ Trung Quốc có thể sẽ gây khó khăn cho các doanh nghiệp Mỹ muốn cắt giảm chi phí AI.
“AI ngày càng đồng nghĩa với quyền lực và những lo ngại về việc sử dụng kép là có thật. Nhưng đối với các doanh nghiệp Mỹ và hầu hết thế giới, việc có thể vận hành các mô hình chất lượng cao, giá rẻ theo cách mà họ có thể kiểm soát sẽ rất quan trọng”, Austin Carson, Giám đốc điều hành của SeedAI, một tổ chức phi lợi nhuận về chính sách AI, cho biết. “Nếu bạn hiểu về mã nguồn mở, bạn sẽ biết rằng bạn không thể chiến thắng bằng cách loại trừ.”
Dario Amodei (CEO Anthropic), Sam Altman (CEO OpenAI) và Demis Hassabis (CEO Google DeepMind)
Các lãnh đạo của OpenAI và Anthropic đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự trỗi dậy của AI giá rẻ, đặc biệt là các mô hình mới mạnh mẽ được sản xuất tại Trung Quốc, cho rằng chúng sẽ dẫn đến một tương lai AI “đen tối” và tiềm ẩn những rủi ro an ninh nếu không có quy định.
Một số nhà phân tích nghiên cứu ngành công nghiệp AI cho rằng hai công ty OpenAI và Anthropic, đang chuẩn bị niêm yết công khai trong năm tới, chỉ muốn loại bỏ đối thủ cạnh tranh.
Sự xuất hiện của các hệ thống AI mã nguồn mở (cho phép người dùng tải xuống và tùy chỉnh bằng dữ liệu của công ty để phục vụ cho các nhiệm vụ cụ thể) năng lực cao ra mắt gần đây như mô hình Kimi K3 của Moonshot AI và Qwen 3.8 Max của Alibaba đã một lần nữa làm đảo lộn cuộc đua AI.
Ngoài mức giá rẻ và nguồn mở, Kimi K3 và Qwen 3.8 Max cũng cạnh tranh được với các mô hình của Mỹ trên một số tiêu chuẩn. Điều này khiến các công ty AI Mỹ tỏ ra lo lắng.
“Một kết quả có thể xảy ra trong một thế giới do các mô hình mở thống trị là chủ nghĩa cộng sản AI hoàn toàn, chính xác là những gì Trung Quốc đề xuất: thay vì là một sản phẩm thị trường, AI là một hàng hóa công cộng sẽ được nhà nước cung cấp như một loại cơ sở hạ tầng công cộng kỹ thuật số”, Dean Ball, người đứng đầu bộ phận chiến lược tương lai của OpenAI, cho biết trong một bài đăng trên X hôm 17/7.
Dean Ball, cựu quan chức chính quyền Trump, gọi kịch bản như vậy là một “địa ngục đen tối” và cho biết ông dự đoán chính quyền Trump sẽ có những động thái hướng tới việc giảm sử dụng các mô hình mã nguồn mở ở Mỹ. Dean Ball sau đó đã làm rõ rằng ông không ủng hộ việc chính phủ Mỹ ngăn cản AI của Trung Quốc.
Dean Ball cũng nhấn mạnh một thách thức cốt lõi trong cuộc đua AI: Các công ty AI hàng đầu huy động hàng nghìn tỷ đô la để chi trả cho các nguồn lực tính toán khổng lồ cần thiết để tiếp tục cải thiện các hệ thống AI. Nếu mọi người đều sử dụng các hệ thống AI mà phần lớn không phải trả tiền, thì sẽ không có cách nào để tài trợ cho việc phát triển AI tiên tiến liên tục.
Dean Ball, người mới gia nhập OpenAI vào đầu tháng này và tập trung vào chiến lược chính sách, cùng với OpenAI cho biết những bình luận của ông không phản ánh quan điểm chính thức của công ty. OpenAI đã phát triển các mô hình mở riêng và Giám đốc điều hành Sam Altman trước đây đã nói rằng cách tiếp cận trước đây của OpenAI chỉ phát triển các công cụ đóng là không khôn ngoan.
Các giám đốc điều hành hàng đầu khác trong lĩnh vực AI đã cảnh báo rằng các mô hình mở tiềm ẩn rủi ro rất lớn, vì các nhà phát triển và nhà hoạch định chính sách thiếu quyền kiểm soát cách chúng được sử dụng hoặc sửa đổi.
Giám đốc điều hành của Anthropic, Dario Amodei, trong nhiều năm đã cảnh báo về rủi ro của các hệ thống AI mạnh mẽ và mở, nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Bloomberg rằng việc có các mô hình AI với khả năng an ninh mạng tiên tiến mà có thể tải xuống miễn phí có thể gây hại. "Đó là một mối lo ngại nghiêm trọng," ông nói vào tháng Sáu.
Việc sử dụng các mô hình của Trung Quốc, vốn rẻ hơn nhiều so với các mô hình của Mỹ, đang tăng mạnh tại các công ty Mỹ, khiến một số nhà đầu tư đặt câu hỏi về khả năng tồn tại lâu dài của các nhà sản xuất mô hình hàng đầu như Anthropic và OpenAI.
Lĩnh vực mô hình trí tuệ nhân tạo mã nguồn mở hiện tại của Mỹ đang bắt đầu bắt kịp Trung Quốc. Hôm thứ 15/7, Thinking Machines Lab – do cựu giám đốc công nghệ của OpenAI là Mira Murati dẫn đầu – đã phát hành mô hình AI đầu tiên của mình dưới dạng mã nguồn mở. Nemotron 3 Ultra của Nvidia cũng đang bắt đầu thu hút sự chú ý, và Reflection AI, một nhà phát triển mô hình mã nguồn mở được Nvidia hậu thuẫn, có mối quan hệ mật thiết với chính quyền Trump và dự định sẽ phát hành mô hình đầu tiên của mình vào cuối năm nay.
Niềm tin của thị trường vào việc Anthropic và OpenAI tiếp tục xây dựng các mô hình có khả năng hơn, thúc đẩy sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, là cốt lõi của sự bùng nổ này, giúp biện minh cho hàng nghìn tỷ đô la chi tiêu cho cơ sở hạ tầng trong những năm tới. Mối đe dọa từ các đối thủ mới sẽ giảm giá mạnh so với mức giá mà họ có thể tính cho AI tiên tiến đã đẩy giá cổ phiếu của một số công ty công nghệ và AI giảm vào tuần trước.
David Sacks, một nhà đầu tư mạo hiểm và cố vấn AI của Nhà Trắng, cho rằng ông đọc bài đăng của Dean Ball như một lời thú nhận về “chiến lược thao túng quy định”. David Sacks và những người khác từ lâu đã coi những lời kêu gọi điều chỉnh AI từ các công ty như Anthropic là những nỗ lực sử dụng luật và chính sách mới để cản trở các đối thủ cạnh tranh.
“Việc lợi dụng sự không chắc chắn về quy định như một công cụ cạnh tranh là hoàn toàn không thể chấp nhận được,” David Sacks nói trong một bài đăng trên X hôm 19/7.
Theo tờ WSJ, các quan chức chính quyền Mỹ trong năm qua đã xem xét một loạt các biện pháp để trấn áp các công ty AI Trung Quốc đang phát triển các mô hình mở. Nhóm quan chức này đã cân nhắc việc đưa các doanh nghiệp AI Trung Quốc phát triển các mô hình AI mở vào danh sách đen thương mại, cảnh báo an ninh đối với các công ty AI Trung Quốc và một sắc lệnh hành pháp tiềm năng nhắm vào các mô hình mở.
Sự căng thẳng đó cũng đã trì hoãn việc thực hiện một sắc lệnh hành pháp gần đây yêu cầu các công ty cung cấp cho chính quyền quyền truy cập sớm vào các mô hình mạnh nhất của họ tới 30 ngày trước khi chúng được phát hành. Giám đốc điều hành của OpenAI, Anthropic và DeepMind của Alphabet gần đây đã báo hiệu rằng họ ủng hộ việc tăng cường giám sát của chính phủ đối với AI khi các mô hình trở nên phổ biến, làm dấy lên một số chỉ trích rằng các công ty đang cố gắng bóp nghẹt sự cạnh tranh của họ. Demis Hassabis, Giám đốc điều hành của phòng thí nghiệm DeepMind của Google, gần đây đã đề xuất rằng các nhà phát triển mô hình mở nên được đưa vào các cuộc thảo luận về quy định AI.
Năm ngoái, Quốc hội Mỹ đã hạn chế việc sử dụng mô hình DeepSeek của Trung Quốc trên các mạng lưới liên bang và quốc phòng vì những lo ngại về an ninh và quyền riêng tư, nhưng các nhà lập pháp và chính quyền vẫn chưa áp đặt thêm các hạn chế khác. Một thách thức là các nhà sản xuất mô hình nhỏ hơn—bao gồm một số công ty Trung Quốc—sử dụng kỹ thuật gọi là "chưng cất" để thu thập các khả năng của các công cụ hàng đầu của Mỹ.
Các quan chức Mỹ ủng hộ việc giám sát AI lo ngại rằng các mô hình mã nguồn mở có thể gây ra rủi ro về an ninh mạng và vũ khí sinh học nếu chúng tiếp tục phát triển và không phải tuân theo các quy tắc tương tự như các công ty hàng đầu của Mỹ như Anthropic và OpenAI.
Tuy nhiên, việc Mỹ muốn hạn chế việc sử dụng các mô hình AI nguồn mở giá rẻ từ Trung Quốc có thể sẽ gây khó khăn cho các doanh nghiệp Mỹ muốn cắt giảm chi phí AI.
“AI ngày càng đồng nghĩa với quyền lực và những lo ngại về việc sử dụng kép là có thật. Nhưng đối với các doanh nghiệp Mỹ và hầu hết thế giới, việc có thể vận hành các mô hình chất lượng cao, giá rẻ theo cách mà họ có thể kiểm soát sẽ rất quan trọng”, Austin Carson, Giám đốc điều hành của SeedAI, một tổ chức phi lợi nhuận về chính sách AI, cho biết. “Nếu bạn hiểu về mã nguồn mở, bạn sẽ biết rằng bạn không thể chiến thắng bằng cách loại trừ.”
