Tìm thấy “công tắc” kiểm soát Alzheimer trong não người

Bùi Minh Nhật · 15:55

Bệnh Alzheimer từ lâu vẫn là một trong những thách thức lớn nhất của y học hiện đại. Dù đã có nhiều nghiên cứu, việc điều trị căn bệnh này vẫn chủ yếu tập trung vào việc xử lý protein amyloid nhưng hiệu quả còn hạn chế.

Giờ đây, một nghiên cứu mới đã mở ra hướng đi hoàn toàn khác: thay vì nhắm trực tiếp vào amyloid, các nhà khoa học phát hiện một “công tắc tử thần” trong não có thể là nguyên nhân sâu xa khiến tế bào thần kinh chết dần.

“Cặp đôi nguy hiểm” trong não và cách chặn đứng

Nghiên cứu được công bố trên Molecular Psychiatry cho thấy hai thành phần trong não thụ thể NMDA và kênh ion TRPM4 khi hoạt động riêng lẻ thì bình thường, nhưng khi kết hợp lại sẽ trở nên cực kỳ nguy hiểm.

Sự liên kết này kích hoạt một cơ chế khiến tế bào thần kinh bị tổn thương và chết đi, từ đó dẫn đến suy giảm trí nhớ và các triệu chứng đặc trưng của Alzheimer.

Để giải quyết vấn đề, nhóm nghiên cứu đã phát triển một hợp chất thử nghiệm có tên FP802. Loại thuốc này hoạt động giống như một “miếng chặn”, ngăn không cho hai protein nguy hiểm kết hợp với nhau.

Kết quả thử nghiệm trên chuột cho thấy:

Tốc độ chết tế bào thần kinh giảm rõ rệt
Tổn thương ty thể được hạn chế
Sự tích tụ amyloid cũng ít hơn

Điều đáng chú ý là phương pháp này không trực tiếp can thiệp vào amyloid, nhưng vẫn mang lại hiệu quả tích cực một hướng tiếp cận hoàn toàn mới trong điều trị Alzheimer.

Không chỉ Alzheimer: Tiềm năng cho nhiều bệnh nguy hiểm khác

Các nhà khoa học tin rằng tiềm năng của FP802 không chỉ dừng lại ở Alzheimer. Trước đó, hợp chất này cũng đã cho thấy kết quả khả quan trong nghiên cứu về ALS một căn bệnh thần kinh nguy hiểm.

Trong tương lai, các phiên bản cải tiến của FP802 có thể được ứng dụng để điều trị nhiều bệnh khác như:

Parkinson
chấn thương sọ não
suy giảm nhận thức do tuổi tác

Dù vậy, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng đây vẫn là giai đoạn nghiên cứu ban đầu. Cần thêm nhiều thử nghiệm trước khi phương pháp này có thể áp dụng trên người.

Tuy nhiên, việc xác định được “công tắc tử thần” trong não và tìm ra cách vô hiệu hóa nó đã mang lại một tia hy vọng lớn. Nếu thành công, đây có thể là bước ngoặt giúp thay đổi hoàn toàn cách con người điều trị các bệnh thoái hóa thần kinh trong tương lai.(popularmechanics)