Trúc Hà Nhân✔
Intern Writer
AI đang được nhiều trường học Trung Quốc thử nghiệm như một công cụ giúp giáo viên kết nối kiến thức giữa các môn học, thay vì dạy từng môn riêng rẽ. Theo China Education Daily ngày 8/9, AI được sử dụng từ khâu thiết kế bài học, hỗ trợ học sinh nghiên cứu, phản biện đến đánh giá kết quả.
Một ví dụ khá thú vị là dự án cải tạo ao sen bị ô nhiễm tại một trường THCS. Giáo viên Ngữ văn, Sinh học, Toán và Mỹ thuật đưa yêu cầu của từng môn cho AI và đề nghị xây dựng một bài toán chung. AI đưa ra nhiệm vụ: Làm thế nào thuyết phục hiệu trưởng chấp nhận phương án cải tạo ao sen với ngân sách dưới 200.000 NDT, vừa bảo đảm sinh thái, thẩm mỹ vừa có giá trị giáo dục? Từ một câu hỏi, học sinh phải khảo sát chất lượng nước, tính toán chi phí, tìm giải pháp sinh thái, lập luận và trình bày thiết kế. Kiến thức của nhiều môn vì thế được sử dụng để giải quyết cùng một vấn đề thực tế.
Tại một trường tiểu học ở Đại Liên, học sinh thực hiện dự án biến bức tường thành bảng kiểm tra thị lực khổng lồ, kết hợp Toán, Khoa học và Mỹ thuật. Trước khi bảo vệ, AI đóng vai bác sĩ nhãn khoa, công nhân kỹ thuật và một học sinh nhỏ tuổi để liên tục đặt câu hỏi phản biện. Những câu hỏi về góc nhìn, tỷ lệ và sai số khiến học sinh phải quay lại kiểm tra số liệu, tìm tài liệu và sửa thiết kế trước khi bảo vệ thật.
AI cũng được dùng để phân tích dữ liệu thí nghiệm, tìm những biến số học sinh có thể bỏ sót, tạo bản đồ tư duy cho bài viết hoặc hỗ trợ giáo viên chuẩn bị tài liệu. Chẳng hạn, khi kết quả phân tích một mẫu thực phẩm bằng hai phương pháp khác nhau không khớp, AI có thể gợi ý học sinh kiểm tra ánh sáng, góc chụp, độ đục của mẫu hay nhiễu nền thay vì đưa luôn đáp án.
Điểm đáng chú ý trong cách làm này là AI không được coi là công cụ làm bài hộ học sinh. Giáo viên vẫn phải kiểm tra và điều chỉnh đề xuất của AI cho phù hợp với độ tuổi, chương trình và mục tiêu bài học. Trong đánh giá, dữ liệu AI thu thập cũng được khuyến cáo chỉ dùng để phát hiện khó khăn và đưa ra phản hồi cá nhân hóa, không biến thành công cụ xếp hạng học sinh.
Những thử nghiệm trên cho thấy một hướng ứng dụng AI khá thực tế trong giáo dục: thay vì hỏi AI để lấy đáp án, giáo viên có thể dùng AI để tạo ra những câu hỏi khó hơn, còn học sinh dùng kiến thức của nhiều môn để tự tìm câu trả lời. Đây có lẽ mới là giá trị đáng chú ý của AI trong lớp học.
Một ví dụ khá thú vị là dự án cải tạo ao sen bị ô nhiễm tại một trường THCS. Giáo viên Ngữ văn, Sinh học, Toán và Mỹ thuật đưa yêu cầu của từng môn cho AI và đề nghị xây dựng một bài toán chung. AI đưa ra nhiệm vụ: Làm thế nào thuyết phục hiệu trưởng chấp nhận phương án cải tạo ao sen với ngân sách dưới 200.000 NDT, vừa bảo đảm sinh thái, thẩm mỹ vừa có giá trị giáo dục? Từ một câu hỏi, học sinh phải khảo sát chất lượng nước, tính toán chi phí, tìm giải pháp sinh thái, lập luận và trình bày thiết kế. Kiến thức của nhiều môn vì thế được sử dụng để giải quyết cùng một vấn đề thực tế.
Tại một trường tiểu học ở Đại Liên, học sinh thực hiện dự án biến bức tường thành bảng kiểm tra thị lực khổng lồ, kết hợp Toán, Khoa học và Mỹ thuật. Trước khi bảo vệ, AI đóng vai bác sĩ nhãn khoa, công nhân kỹ thuật và một học sinh nhỏ tuổi để liên tục đặt câu hỏi phản biện. Những câu hỏi về góc nhìn, tỷ lệ và sai số khiến học sinh phải quay lại kiểm tra số liệu, tìm tài liệu và sửa thiết kế trước khi bảo vệ thật.
AI cũng được dùng để phân tích dữ liệu thí nghiệm, tìm những biến số học sinh có thể bỏ sót, tạo bản đồ tư duy cho bài viết hoặc hỗ trợ giáo viên chuẩn bị tài liệu. Chẳng hạn, khi kết quả phân tích một mẫu thực phẩm bằng hai phương pháp khác nhau không khớp, AI có thể gợi ý học sinh kiểm tra ánh sáng, góc chụp, độ đục của mẫu hay nhiễu nền thay vì đưa luôn đáp án.
Điểm đáng chú ý trong cách làm này là AI không được coi là công cụ làm bài hộ học sinh. Giáo viên vẫn phải kiểm tra và điều chỉnh đề xuất của AI cho phù hợp với độ tuổi, chương trình và mục tiêu bài học. Trong đánh giá, dữ liệu AI thu thập cũng được khuyến cáo chỉ dùng để phát hiện khó khăn và đưa ra phản hồi cá nhân hóa, không biến thành công cụ xếp hạng học sinh.
Những thử nghiệm trên cho thấy một hướng ứng dụng AI khá thực tế trong giáo dục: thay vì hỏi AI để lấy đáp án, giáo viên có thể dùng AI để tạo ra những câu hỏi khó hơn, còn học sinh dùng kiến thức của nhiều môn để tự tìm câu trả lời. Đây có lẽ mới là giá trị đáng chú ý của AI trong lớp học.
