Mỹ Lệ✔
Writer
Bộ trưởng Bộ Biến đổi Khí hậu và Năng lượng Úc, ông Chris Bowen, đã chính thức xác nhận chính phủ nước này đang thúc đẩy kế hoạch triển khai phí sử dụng đường bộ đối với xe điện. Quyết định này nhằm yêu cầu người sử dụng phương tiện chạy điện phải gánh vác nghĩa vụ đóng góp tài chính tương xứng cho việc bảo trì hạ tầng giao thông quốc gia, trong bối cảnh nguồn thu từ thuế nhiên liệu truyền thống liên tục sụt giảm.
Áp lực hụt thu ngân sách từ thuế tiêu thụ xăng dầu
Theo các báo cáo công bố ngày 6/8, lý do cốt lõi thúc đẩy Úc phải tính đến phương án thu phí mới là sự thâm hụt nghiêm trọng của nguồn thu từ thuế tiêu thụ nhiên liệu.
Hiện tại, chính phủ Úc áp mức thuế 53 xu cho mỗi lít xăng dầu, ước tính mang lại khoảng 25 tỷ đô la Úc trong năm tài chính 2024-2025 và đóng góp tới 71% tổng nguồn thu thuế tiêu thụ liên bang. Tuy nhiên, sự dịch chuyển nhanh chóng sang các dòng xe điện đã khiến lượng tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch giảm mạnh. Việc ngày càng nhiều chủ phương tiện "nói không" với các trạm xăng đã khiến ngân sách quốc gia thất thu khoảng 200 triệu đô la Úc mỗi năm. Nguy cơ khoảng trống ngân sách dành cho hoạt động bảo trì đường bộ bị nới rộng là động lực chính khiến giới chức Úc phải tìm kiếm giải pháp thay thế.
Lộ trình triển khai thận trọng và thái độ của ngành xe điện
Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với báo chí Úc, Bộ trưởng Chris Bowen nhấn mạnh cơ chế thu phí cụ thể vẫn đang trong giai đoạn thảo luận và cân nhắc kỹ lưỡng. "Tôi cho rằng Úc nên triển khai phí sử dụng đường bộ, nhưng công việc này cần được thực hiện thận trọng, bao gồm cả việc lựa chọn thời điểm. Đây là một nhiệm vụ rất lớn và không nên vội vàng," ông Bowen khẳng định.
Được biết, dù Bộ trưởng Bowen và Bộ trưởng Tài chính Úc đã đạt được thống nhất về mặt chủ trương, chính sách này vẫn chưa được đưa vào dự toán ngân sách do cần thêm thời gian hoàn thiện khung pháp lý và kỹ thuật.
Về phía thị trường, ngành công nghiệp xe điện hiện chưa ghi nhận làn sóng phản đối nào đối với đề xuất trên. Trước đó, Hội đồng Xe điện Úc cũng từng lên tiếng ủng hộ việc xây dựng một cơ chế thu phí sử dụng đường bộ thống nhất trên phạm vi toàn quốc, song khuyến nghị chính sách này nên được áp dụng bình đẳng cho mọi loại phương tiện thay vì chỉ nhắm vào xe điện.
Tiền lệ pháp lý tại các bang và xu hướng toàn cầu
Việc áp đặt khoản thu đối với xe điện không phải là câu chuyện mới tại Úc. Bang Victoria từng tiên phong thu phí sử dụng đường bộ dựa trên số kilômét di chuyển từ năm 2021. Mặc dù vậy, chính sách này đã bị Tòa án Tối cao Úc tuyên bố vi hiến vào năm 2023 với lý do chính quyền cấp bang không có thẩm quyền ban hành thuế tiêu dùng, buộc chính quyền địa phương phải hủy bỏ quy định.
Trong khi đó, bang New South Wales hiện vẫn duy trì kế hoạch áp dụng chính sách thu phí theo quãng đường từ năm 2027 với kỳ vọng thu về 440 triệu đô la Úc trong 3 năm đầu, dù rủi ro pháp lý vẫn còn tồn tại.
Úc không phải là quốc gia duy nhất tìm cách bù đắp thiếu hụt ngân sách từ làn sóng xe điện. New Zealand đã áp dụng phí đường bộ với xe chạy dầu diesel và đang từng bước mở rộng sang xe điện, trong khi Vương quốc Anh cũng đang nghiên cứu cơ chế thu phí theo kilômét để thay thế hoàn toàn thuế nhiên liệu trong tương lai.
Áp lực hụt thu ngân sách từ thuế tiêu thụ xăng dầu
Theo các báo cáo công bố ngày 6/8, lý do cốt lõi thúc đẩy Úc phải tính đến phương án thu phí mới là sự thâm hụt nghiêm trọng của nguồn thu từ thuế tiêu thụ nhiên liệu.
Hiện tại, chính phủ Úc áp mức thuế 53 xu cho mỗi lít xăng dầu, ước tính mang lại khoảng 25 tỷ đô la Úc trong năm tài chính 2024-2025 và đóng góp tới 71% tổng nguồn thu thuế tiêu thụ liên bang. Tuy nhiên, sự dịch chuyển nhanh chóng sang các dòng xe điện đã khiến lượng tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch giảm mạnh. Việc ngày càng nhiều chủ phương tiện "nói không" với các trạm xăng đã khiến ngân sách quốc gia thất thu khoảng 200 triệu đô la Úc mỗi năm. Nguy cơ khoảng trống ngân sách dành cho hoạt động bảo trì đường bộ bị nới rộng là động lực chính khiến giới chức Úc phải tìm kiếm giải pháp thay thế.
Lộ trình triển khai thận trọng và thái độ của ngành xe điện
Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với báo chí Úc, Bộ trưởng Chris Bowen nhấn mạnh cơ chế thu phí cụ thể vẫn đang trong giai đoạn thảo luận và cân nhắc kỹ lưỡng. "Tôi cho rằng Úc nên triển khai phí sử dụng đường bộ, nhưng công việc này cần được thực hiện thận trọng, bao gồm cả việc lựa chọn thời điểm. Đây là một nhiệm vụ rất lớn và không nên vội vàng," ông Bowen khẳng định.
Được biết, dù Bộ trưởng Bowen và Bộ trưởng Tài chính Úc đã đạt được thống nhất về mặt chủ trương, chính sách này vẫn chưa được đưa vào dự toán ngân sách do cần thêm thời gian hoàn thiện khung pháp lý và kỹ thuật.
Về phía thị trường, ngành công nghiệp xe điện hiện chưa ghi nhận làn sóng phản đối nào đối với đề xuất trên. Trước đó, Hội đồng Xe điện Úc cũng từng lên tiếng ủng hộ việc xây dựng một cơ chế thu phí sử dụng đường bộ thống nhất trên phạm vi toàn quốc, song khuyến nghị chính sách này nên được áp dụng bình đẳng cho mọi loại phương tiện thay vì chỉ nhắm vào xe điện.
Tiền lệ pháp lý tại các bang và xu hướng toàn cầu
Việc áp đặt khoản thu đối với xe điện không phải là câu chuyện mới tại Úc. Bang Victoria từng tiên phong thu phí sử dụng đường bộ dựa trên số kilômét di chuyển từ năm 2021. Mặc dù vậy, chính sách này đã bị Tòa án Tối cao Úc tuyên bố vi hiến vào năm 2023 với lý do chính quyền cấp bang không có thẩm quyền ban hành thuế tiêu dùng, buộc chính quyền địa phương phải hủy bỏ quy định.
Trong khi đó, bang New South Wales hiện vẫn duy trì kế hoạch áp dụng chính sách thu phí theo quãng đường từ năm 2027 với kỳ vọng thu về 440 triệu đô la Úc trong 3 năm đầu, dù rủi ro pháp lý vẫn còn tồn tại.
Úc không phải là quốc gia duy nhất tìm cách bù đắp thiếu hụt ngân sách từ làn sóng xe điện. New Zealand đã áp dụng phí đường bộ với xe chạy dầu diesel và đang từng bước mở rộng sang xe điện, trong khi Vương quốc Anh cũng đang nghiên cứu cơ chế thu phí theo kilômét để thay thế hoàn toàn thuế nhiên liệu trong tương lai.
