404 Not Found✔
Writer
Apple vừa chính thức đưa iPhone X vào danh sách sản phẩm lỗi thời, đánh dấu sự kết thúc vòng đời hỗ trợ đối với một trong những mẫu iPhone mang tính biểu tượng nhất của hãng. Ra mắt năm 2017 nhân dịp kỷ niệm 10 năm iPhone, thiết bị này từng tạo ra bước ngoặt lớn với Face ID, màn hình tràn viền và thiết kế “tai thỏ” sau đó được duy trì trên nhiều thế hệ iPhone. Tuy nhiên, phía sau thông báo tưởng chừng chỉ liên quan đến việc sửa chữa và bảo hành lại là một vấn đề đáng chú ý hơn đối với người dùng phổ thông: an toàn thông tin.
Tại Việt Nam, iPhone X vẫn xuất hiện khá phổ biến nhờ mức giá dễ tiếp cận và hiệu năng đủ đáp ứng các nhu cầu hằng ngày. Không ít người dùng hiện vẫn sử dụng thiết bị này để liên lạc, truy cập mạng xã hội, giao dịch ngân hàng hay lưu trữ các dữ liệu cá nhân quan trọng. Chính vì vậy, việc iPhone X bước vào giai đoạn lỗi thời không đơn thuần là câu chuyện của một sản phẩm công nghệ đã cũ, mà còn là lời nhắc nhở về những rủi ro bảo mật có thể phát sinh khi một thiết bị không còn được nhà sản xuất hỗ trợ trong thời gian dài.
Nhiều người thường cho rằng chỉ cần điện thoại vẫn hoạt động ổn định thì chưa cần thay thế. Đây là suy nghĩ khá phổ biến nhưng chưa phản ánh đầy đủ bức tranh an ninh mạng hiện nay. Trên thực tế, mức độ an toàn của một thiết bị không chỉ phụ thuộc vào phần cứng hay các tính năng bảo mật như Face ID, mà còn nằm ở khả năng nhận các bản cập nhật và vá lỗi từ nhà sản xuất. Mỗi năm, các chuyên gia bảo mật trên thế giới phát hiện hàng nghìn lỗ hổng mới ảnh hưởng đến hệ điều hành, trình duyệt, kết nối không dây và nhiều thành phần khác bên trong smartphone. Những lỗ hổng này thường được khắc phục thông qua các bản cập nhật phần mềm. Khi một thiết bị không còn nằm trong danh sách được hỗ trợ, nguy cơ tồn tại các lỗ hổng chưa được vá sẽ tăng lên theo thời gian.
Điều đó không có nghĩa người dùng iPhone X sẽ ngay lập tức trở thành nạn nhân của tin tặc. Tuy nhiên, các thiết bị đã hết vòng đời hỗ trợ thường được xem là mục tiêu hấp dẫn hơn đối với tội phạm mạng bởi chúng ít có khả năng được bảo vệ trước các kỹ thuật tấn công mới. Hiện nay, điện thoại không còn chỉ là công cụ liên lạc mà đã trở thành nơi lưu trữ hàng loạt thông tin quan trọng như tài khoản ngân hàng, ví điện tử, email, mạng xã hội hay dữ liệu công việc. Vì vậy, việc tiếp tục sử dụng một thiết bị không còn nhận được các bản cập nhật bảo mật cũng đồng nghĩa người dùng phải chấp nhận mức độ rủi ro cao hơn so với những thiết bị vẫn đang được nhà sản xuất hỗ trợ.
Một vấn đề khác ít được chú ý là tâm lý chủ quan của người dùng thiết bị cũ. Nhiều người cho rằng tin tặc chỉ nhắm vào doanh nghiệp hoặc những mục tiêu có giá trị cao, trong khi phần lớn các chiến dịch lừa đảo hiện nay lại hướng đến người dùng phổ thông. Các hình thức đánh cắp tài khoản ngân hàng, chiếm quyền điều khiển mạng xã hội, phát tán mã độc qua tin nhắn hoặc giả mạo ứng dụng đều có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai. Khi thiết bị không còn được cập nhật thường xuyên, khả năng chống chịu trước những mối đe dọa mới cũng sẽ giảm dần theo thời gian.
Dù vậy, việc Apple đưa iPhone X vào danh sách lỗi thời không đồng nghĩa người dùng phải lập tức đổi máy. Nếu thiết bị vẫn đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng, người dùng hoàn toàn có thể tiếp tục sử dụng trong thời gian tới. Điều quan trọng là cần nâng cao ý thức bảo mật, chỉ cài đặt ứng dụng từ nguồn chính thức, hạn chế nhấn vào các đường link không rõ nguồn gốc, bật xác thực hai lớp cho các tài khoản quan trọng và thường xuyên sao lưu dữ liệu. Với những người thường xuyên thực hiện giao dịch tài chính hoặc lưu trữ nhiều thông tin nhạy cảm trên điện thoại, việc cân nhắc nâng cấp lên một thiết bị còn được hỗ trợ cập nhật bảo mật dài hạn cũng là lựa chọn đáng cân nhắc.
Sau gần một thập kỷ kể từ ngày ra mắt, iPhone X vẫn có thể đáp ứng tốt nhiều nhu cầu sử dụng cơ bản. Thế nhưng trong lĩnh vực an ninh mạng, tuổi thọ của một thiết bị không được quyết định bởi việc nó còn chạy mượt hay không, mà bởi việc nó còn được nhà sản xuất bảo vệ hay không. Khi các bản vá bảo mật dừng lại, khoảng cách giữa người dùng và những nguy cơ trên không gian mạng sẽ ngày càng thu hẹp. Đó cũng là điều những người đang gắn bó với iPhone X cần lưu ý trong thời gian tới.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
