Volvo EX90 vấp khủng hoảng phần mềm, EX60 được kỳ vọng sẽ “sửa sai” cho kỷ nguyên xe điện mới

[Nguyễn Tiến Đạt]

Volvo từng được xem là một trong những thương hiệu tiên phong trong quá trình điện hóa ngành ô tô, nhưng hành trình đó đã không hề suôn sẻ. Hai mẫu xe điện hoàn toàn mới là EX30 và đặc biệt là EX90 – mẫu SUV điện đầu bảng của hãng – đã gặp hàng loạt vấn đề nghiêm trọng liên quan đến phần mềm ngay từ thời điểm ra mắt. Những trục trặc này không chỉ khiến khách hàng thất vọng mà còn làm lung lay niềm tin vào chiến lược “xe định nghĩa bằng phần mềm” (Software-Defined Vehicle – SDV) mà Volvo đang theo đuổi.

Trong bối cảnh đó, Volvo EX60 – mẫu SUV điện sắp ra mắt – được kỳ vọng sẽ là bước đi quan trọng để hãng xe Thụy Điển lấy lại hình ảnh và chứng minh rằng họ đã rút ra bài học từ những sai lầm trước đây.

EX90: Bài học đắt giá từ một cuộc chuyển mình quá nhanh​

EX90 được Volvo định vị là biểu tượng cho tương lai: một chiếc SUV điện cao cấp, an toàn, thông minh và được điều khiển gần như hoàn toàn bằng phần mềm. Tuy nhiên, thực tế lại phũ phàng hơn nhiều. Sau khi ra mắt, mẫu xe này liên tục gặp lỗi: màn hình trung tâm bị treo hoặc tối đen, hệ thống mở khóa không cần chìa khóa hoạt động chập chờn, các tính năng hỗ trợ lái thiếu ổn định, thậm chí có trường hợp xe mất điện khi đang di chuyển trên đường cao tốc.

Những vấn đề này phần lớn xuất phát từ việc EX90 là mẫu xe đầu tiên của Volvo sử dụng kiến trúc SDV hoàn chỉnh, nơi hầu hết các hệ thống trong xe được kiểm soát bởi một nền tảng phần mềm tập trung thay vì các mô-đun độc lập như trước đây. Việc chuyển đổi từ cách làm truyền thống sang mô hình “hãng xe như một công ty phần mềm” đã đặt Volvo trước những thách thức vượt xa dự đoán ban đầu.

CEO Volvo, ông Håkan Samuelsson, thừa nhận đây là một giai đoạn “rất khó khăn” đối với hãng. Trong suốt năm qua, Volvo buộc phải liên tục phát hành các bản cập nhật phần mềm qua mạng (OTA) để vá lỗi và bổ sung các tính năng còn thiếu, đồng thời triển khai các chương trình hỗ trợ đặc biệt cho khách hàng đã mua EX90.

EX60: Khởi đầu từ nền tảng đã trưởng thành hơn​

Khác với EX90, mẫu EX60 sắp ra mắt không còn là “phát súng đầu tiên” trong kỷ nguyên SDV của Volvo. Theo ban lãnh đạo hãng, EX60 sẽ sử dụng cùng nền tảng phần mềm cốt lõi với EX30 và EX90, nhưng ở trạng thái hoàn thiện và ổn định hơn rất nhiều sau quá trình tinh chỉnh kéo dài.

Giám đốc công nghệ Volvo cho biết, phần khó khăn nhất trong việc phát triển xe điều khiển bằng phần mềm không nằm ở phần cứng, mà ở việc xây dựng kiến trúc phần mềm trung tâm có thể vận hành ổn định, mở rộng linh hoạt và không xung đột giữa các hệ thống. Những vấn đề mà EX90 gặp phải, theo Volvo, đã giúp hãng “trả học phí” để hoàn thiện nền tảng này trước khi áp dụng cho các mẫu xe tiếp theo.

EX60 vì vậy được xem là mẫu xe hưởng lợi trực tiếp từ những kinh nghiệm – và cả thất bại – của EX90. Volvo tin rằng việc kế thừa một nền tảng phần mềm đã được kiểm chứng sẽ giúp quá trình ra mắt EX60 diễn ra suôn sẻ hơn, giảm thiểu rủi ro lỗi nghiêm trọng như trước.

Xe “định nghĩa bằng phần mềm”: Xu hướng không thể đảo ngược​

Câu chuyện của Volvo không phải là trường hợp cá biệt. Nhiều hãng xe lớn như Tesla, Rivian hay các thương hiệu truyền thống đang chuyển mình sang mô hình SDV đều từng – hoặc sẽ – đối mặt với các vấn đề tương tự. Việc kiểm soát toàn bộ phần mềm mang lại nhiều lợi ích: cập nhật tính năng nhanh hơn, giảm độ phức tạp về dây dẫn và phần cứng, cũng như mở ra khả năng nâng cấp xe trong suốt vòng đời sử dụng.

Tuy nhiên, cái giá phải trả là rủi ro lớn ở giai đoạn đầu. Những lỗi phần mềm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm và thậm chí là an toàn của người dùng, điều mà các hãng xe truyền thống vốn quen với sự ổn định lâu dài rất khó chấp nhận.

Volvo cho rằng họ đã “đi trước” nhiều đối thủ trong cuộc đua SDV nhờ EX90, dù phải trả giá bằng hình ảnh và sự kiên nhẫn của khách hàng. Khi các hãng khác bắt đầu tung ra những mẫu xe SDV đầu tiên, khả năng cao họ cũng sẽ phải đối mặt với những vấn đề tương tự.

Có nên tin vào EX60?​

Câu hỏi lớn nhất với người tiêu dùng là: liệu Volvo EX60 có thực sự đáng tin hơn? Thực tế, không ai có thể đưa ra câu trả lời chắc chắn cho đến khi mẫu xe này được bán ra rộng rãi và trải qua thời gian sử dụng thực tế.

Tuy nhiên, so với EX90 ở thời điểm ra mắt, EX60 rõ ràng có lợi thế lớn hơn khi được xây dựng trên một nền tảng phần mềm đã trải qua quá trình “thử lửa”. Dù vậy, rủi ro vẫn tồn tại – đặc biệt với những khách hàng không sẵn sàng chấp nhận việc phải chờ các bản cập nhật phần mềm để hoàn thiện chiếc xe của mình.

Với những người yêu công nghệ và sẵn sàng đồng hành cùng quá trình hoàn thiện sản phẩm, EX60 có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc. Ngược lại, với người dùng ưu tiên sự ổn định tuyệt đối, lời khuyên quen thuộc vẫn còn nguyên giá trị: hãy tránh mua những mẫu xe hoàn toàn mới ngay trong năm sản xuất đầu tiên. (InsideEV)