NhatDuy
Intern Writer
Vụ thử hạt nhân của Iran có thành công hay không? Bí ẩn đằng sau trận động đất 4,3 độ richter
Sáng ngày 7/3, một trận động đất nông mạnh 4,3 độ richter xảy ra tại tỉnh Hormozgan của Iran đã thu hút sự chú ý của dư luận toàn cầu. Ban đầu, đây có vẻ chỉ là một hiện tượng địa chất bình thường. Tuy nhiên, thời điểm xảy ra và vị trí địa lý nhạy cảm của trận động đất đã nhanh chóng làm dấy lên nhiều nghi vấn.
Theo Trung tâm Địa chấn Iran, trận động đất xảy ra lúc 9 giờ 42 phút sáng theo giờ địa phương, với độ sâu tâm chấn khoảng 10 km. Đây là đặc điểm điển hình của một trận động đất nông. Tâm chấn nằm ở khu vực phía nam gần eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới, nơi xử lý khoảng một phần ba lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ biến động nào tại khu vực này đều có thể tác động đến thị trường năng lượng và giá dầu thế giới.
Đến ngày 4 tháng 3, ông Larijani - Bí thư Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran tuyên bố công khai rằng mọi khả năng đàm phán với Mỹ đã chấm dứt. Theo tuyên bố này, cánh cửa tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho vấn đề hạt nhân Iran đã hoàn toàn khép lại. Iran cũng khẳng định sẽ không chấp nhận các yêu cầu mà họ cho là quá khắt khe từ phía Mỹ, như “không làm giàu uranium” hoặc “hạn chế vĩnh viễn”.
Trong bối cảnh đó, căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi Iran phải đối mặt với các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt và các cuộc tấn công quân sự từ Mỹ và Israel. Chính vì vậy, việc một trận động đất xảy ra tại khu vực chiến lược khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu đây có đơn thuần là hiện tượng tự nhiên hay không.
Một số chuyên gia cho rằng động đất tại Hormozgan không phải điều bất thường. Tỉnh này nằm tại ranh giới giữa mảng kiến tạo Ả Rập và Á - Âu, nơi có cấu trúc địa chất phức tạp và thường xuyên xảy ra hoạt động địa chấn. Iran cũng nằm trong vành đai động đất của thế giới, vì vậy các trận động đất nhỏ đến trung bình xảy ra hàng năm là điều khá phổ biến.
Chính quyền địa phương cho biết trận động đất không gây thương vong lớn, chỉ làm nứt một số công trình cũ. Các đội cứu hộ đã được triển khai để kiểm tra và đánh giá tình hình.
Các nghiên cứu từ Viện Địa chất và Địa vật lý thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cũng cho thấy các vụ thử hạt nhân dưới lòng đất thường tạo ra dạng sóng địa chấn đặc trưng của các vụ nổ.
Dù vậy, một số phân tích chuyên môn cho rằng các vụ thử hạt nhân thường tạo ra động đất từ 5 độ richter trở lên, với độ sâu tâm chấn chỉ vài trăm mét đến khoảng 1-2 km. Trong khi đó, trận động đất tại Iran có độ sâu khoảng 10 km và dạng sóng địa chấn phù hợp với động đất tự nhiên. Cả cơ quan địa chất Iran và Mỹ đều cho rằng đây là hiện tượng tự nhiên.
Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, một số ý kiến đặt câu hỏi liệu Iran có thể tiến hành một thử nghiệm kín đáo nhằm thể hiện năng lực răn đe hay không.
Nhìn lại quá trình phát triển hạt nhân của Triều Tiên, quốc gia này cũng từng tăng dần quy mô các vụ thử dưới áp lực trừng phạt quốc tế. Từ những thử nghiệm công suất thấp ban đầu, các vụ thử sau đó ngày càng mạnh hơn và cuối cùng giúp nước này đạt được năng lực hạt nhân đáng kể.
Hiện nay, Iran cũng đang đối mặt với sức ép mạnh từ Mỹ và cộng đồng quốc tế. Khi các kênh ngoại giao bị đình trệ, khả năng nước này cân nhắc những bước đi cứng rắn hơn trong chương trình hạt nhân là điều nhiều người suy đoán.
Trước đó, ngày 2/3, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tuyên bố chưa phát hiện chương trình phát triển vũ khí hạt nhân có hệ thống tại Iran.
Tuy nhiên, báo cáo của IAEA ngày 3/3 cho biết Iran đang sở hữu 125,7 kg uranium được làm giàu ở mức 60% và vận hành hơn 12.000 máy ly tâm. Các con số này đã vượt xa giới hạn được đặt ra trong thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015.
Dù vậy, cho đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có bằng chứng trực tiếp nào chứng minh trận động đất tại Hormozgan là kết quả của một vụ thử hạt nhân. Chính phủ Iran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ phục vụ mục đích hòa bình và nhấn mạnh các cam kết tôn giáo phản đối vũ khí hạt nhân.
Dẫu vậy, sự trùng hợp về thời điểm và địa điểm của trận động đất diễn ra đúng lúc căng thẳng giữa Mỹ và Iran lên cao vẫn khiến sự kiện này trở thành một “bí ẩn địa chính trị” thu hút sự chú ý của thế giới. Một mặt có lời giải thích hợp lý của một trận động đất tự nhiên, nhưng mặt khác vẫn tồn tại những nghi vấn liên quan đến khả năng thử nghiệm hạt nhân. (Sohu)
Sáng ngày 7/3, một trận động đất nông mạnh 4,3 độ richter xảy ra tại tỉnh Hormozgan của Iran đã thu hút sự chú ý của dư luận toàn cầu. Ban đầu, đây có vẻ chỉ là một hiện tượng địa chất bình thường. Tuy nhiên, thời điểm xảy ra và vị trí địa lý nhạy cảm của trận động đất đã nhanh chóng làm dấy lên nhiều nghi vấn.
Theo Trung tâm Địa chấn Iran, trận động đất xảy ra lúc 9 giờ 42 phút sáng theo giờ địa phương, với độ sâu tâm chấn khoảng 10 km. Đây là đặc điểm điển hình của một trận động đất nông. Tâm chấn nằm ở khu vực phía nam gần eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới, nơi xử lý khoảng một phần ba lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ biến động nào tại khu vực này đều có thể tác động đến thị trường năng lượng và giá dầu thế giới.
Bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran khiến trận động đất trở nên đáng chú ý
Lý do khiến trận động đất tương đối nhẹ này gây ra nhiều suy đoán nằm ở thời điểm đặc biệt nhạy cảm. Chỉ vài ngày trước đó, vào ngày 26 tháng 2 theo giờ địa phương, vòng đàm phán gián tiếp thứ ba giữa Mỹ và Iran về thỏa thuận hạt nhân, do Oman làm trung gian, đã đổ vỡ. Hai bên không đạt được bất kỳ thỏa thuận bằng văn bản nào và các cuộc tham vấn kỹ thuật cũng chấm dứt hoàn toàn.
Đến ngày 4 tháng 3, ông Larijani - Bí thư Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran tuyên bố công khai rằng mọi khả năng đàm phán với Mỹ đã chấm dứt. Theo tuyên bố này, cánh cửa tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho vấn đề hạt nhân Iran đã hoàn toàn khép lại. Iran cũng khẳng định sẽ không chấp nhận các yêu cầu mà họ cho là quá khắt khe từ phía Mỹ, như “không làm giàu uranium” hoặc “hạn chế vĩnh viễn”.
Trong bối cảnh đó, căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi Iran phải đối mặt với các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt và các cuộc tấn công quân sự từ Mỹ và Israel. Chính vì vậy, việc một trận động đất xảy ra tại khu vực chiến lược khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu đây có đơn thuần là hiện tượng tự nhiên hay không.
Một số chuyên gia cho rằng động đất tại Hormozgan không phải điều bất thường. Tỉnh này nằm tại ranh giới giữa mảng kiến tạo Ả Rập và Á - Âu, nơi có cấu trúc địa chất phức tạp và thường xuyên xảy ra hoạt động địa chấn. Iran cũng nằm trong vành đai động đất của thế giới, vì vậy các trận động đất nhỏ đến trung bình xảy ra hàng năm là điều khá phổ biến.
Chính quyền địa phương cho biết trận động đất không gây thương vong lớn, chỉ làm nứt một số công trình cũ. Các đội cứu hộ đã được triển khai để kiểm tra và đánh giá tình hình.
Nghi vấn về khả năng thử hạt nhân dưới lòng đất
Điều khiến nhiều người chú ý là cường độ 4,3 độ richter của trận động đất này tương đối gần với các rung chấn từng ghi nhận trong các vụ thử hạt nhân của Triều Tiên. Ví dụ, vụ thử hạt nhân dưới lòng đất của Triều Tiên năm 2016 tạo ra rung chấn khoảng 4,9 độ richter.
Các nghiên cứu từ Viện Địa chất và Địa vật lý thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cũng cho thấy các vụ thử hạt nhân dưới lòng đất thường tạo ra dạng sóng địa chấn đặc trưng của các vụ nổ.
Dù vậy, một số phân tích chuyên môn cho rằng các vụ thử hạt nhân thường tạo ra động đất từ 5 độ richter trở lên, với độ sâu tâm chấn chỉ vài trăm mét đến khoảng 1-2 km. Trong khi đó, trận động đất tại Iran có độ sâu khoảng 10 km và dạng sóng địa chấn phù hợp với động đất tự nhiên. Cả cơ quan địa chất Iran và Mỹ đều cho rằng đây là hiện tượng tự nhiên.
Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, một số ý kiến đặt câu hỏi liệu Iran có thể tiến hành một thử nghiệm kín đáo nhằm thể hiện năng lực răn đe hay không.
Nhìn lại quá trình phát triển hạt nhân của Triều Tiên, quốc gia này cũng từng tăng dần quy mô các vụ thử dưới áp lực trừng phạt quốc tế. Từ những thử nghiệm công suất thấp ban đầu, các vụ thử sau đó ngày càng mạnh hơn và cuối cùng giúp nước này đạt được năng lực hạt nhân đáng kể.
Hiện nay, Iran cũng đang đối mặt với sức ép mạnh từ Mỹ và cộng đồng quốc tế. Khi các kênh ngoại giao bị đình trệ, khả năng nước này cân nhắc những bước đi cứng rắn hơn trong chương trình hạt nhân là điều nhiều người suy đoán.
Trước đó, ngày 2/3, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tuyên bố chưa phát hiện chương trình phát triển vũ khí hạt nhân có hệ thống tại Iran.
Tuy nhiên, báo cáo của IAEA ngày 3/3 cho biết Iran đang sở hữu 125,7 kg uranium được làm giàu ở mức 60% và vận hành hơn 12.000 máy ly tâm. Các con số này đã vượt xa giới hạn được đặt ra trong thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015.
Dù vậy, cho đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có bằng chứng trực tiếp nào chứng minh trận động đất tại Hormozgan là kết quả của một vụ thử hạt nhân. Chính phủ Iran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ phục vụ mục đích hòa bình và nhấn mạnh các cam kết tôn giáo phản đối vũ khí hạt nhân.
Dẫu vậy, sự trùng hợp về thời điểm và địa điểm của trận động đất diễn ra đúng lúc căng thẳng giữa Mỹ và Iran lên cao vẫn khiến sự kiện này trở thành một “bí ẩn địa chính trị” thu hút sự chú ý của thế giới. Một mặt có lời giải thích hợp lý của một trận động đất tự nhiên, nhưng mặt khác vẫn tồn tại những nghi vấn liên quan đến khả năng thử nghiệm hạt nhân. (Sohu)
