thumbnail - Ăn ít để tiết kiệm dần đi nhé: Thiếu phân bón đang làm giảm nguồn cung lương thực toàn cầu
Thu Hà
Hà Nội

Ăn ít để tiết kiệm dần đi nhé: Thiếu phân bón đang làm giảm nguồn cung lương thực toàn cầu

Ngành nông nghiệp luôn cần phân bón tổng hợp để sản xuất đủ lương thực cho dân số thế giới, vẫn đang chưa có lựa chọn thay thế nào khác. Tuy nhiên, chi phí phân bón ngày càng tăng là một trong những yếu tố góp phần lớn nhất, gây ra tình trạng “ép giá” ảnh hưởng đến những người nông dân trên toàn cầu.

Chi phí thực phẩm đang tăng lên từng ngày, chẳng hạn ở Úc, trong quý đầu tiên của năm, lạm phát thực phẩm tăng 2,8% là quý cao thứ tư kể từ đầu thế kỷ. Giá lúa mì, lương thực chính của phần lớn dân số trên thế giới, đã tăng 61% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ở nhiều nơi khác trên thế giới, có nhiều mối lo ngại liên quan đến tính minh bạch của giá phân bón. Úc không công bố công khai giá cả phân bón. Các nhà phân tích đã giải quyết vấn đề này bằng cách tạo ra một mức giá được mô hình hóa để thể hiện giá trị hợp lý. Điều này cho thấy giá phân bón đã tăng 107% trong năm qua, chưa kể lợi nhuận nhập khẩu. Trong những năm tới, nông dân sẽ xem xét cơ cấu chi phí của họ và quyết định lượng phân bón cần thiết, nếu họ chọn sử dụng ít hơn, chúng ta sẽ bắt đầu thấy năng suất tiềm năng của các loại cây trồng chính giảm. Đây có thể là một mối lo ngại lớn đối với chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu.

Ăn ít để tiết kiệm dần đi nhé: Thiếu phân bón đang làm giảm nguồn cung lương thực toàn cầu 

Giá khí đốt ảnh hưởng đến sản xuất phân bón

Cho đến đầu thế kỷ trước, phân bón chủ yếu bao gồm phân ủ từ gia súc hoặc phân chim thu hoạch. Tuy nhiên, Quy trình Haber-Bosch, một phương pháp tổng hợp trực tiếp amoniac từ hydro và nitơ, đã thay đổi tất cả những điều đó. Nhưng việc tạo ra phân bón tổng hợp đòi hỏi một lượng lớn năng lượng được sản xuất thông qua việc sử dụng khí đốt tự nhiên hoặc than đá. Trên toàn cầu, quy trình của Haber-Bosch sử dụng khoảng 3% đến 5% sản lượng khí đốt tự nhiên của thế giới , điều này làm tăng thêm chi phí khi giá khí đốt tăng.

Lấy ví dụ về Úc, hiện sản xuất được khoảng một nửa lượng phân bón mà nước này cần. Một dự án phân bón urê ở Tây Úc đã được khởi động với khoản vay 255 triệu đô la của chính phủ. Dự án urê này nếu hoàn thành sẽ có khả năng cung cấp gần như tất cả các nhu cầu trong nước. Trên thực tế, việc sử dụng phân bón là theo mùa và nó cũng sẽ được xuất khẩu.

Các can thiệp về mặt chính trị

Chi phí hàng hóa tăng cao nói chung dẫn đến phá hủy nhu cầu. Trong trường hợp này, nông dân sử dụng lượng phân bón thấp hơn. Việc giảm sử dụng phân bón là một mối lo ngại với Trung Quốc vốn đang lo lắng về an ninh lương thực. Vào tháng 9 năm ngoái, Trung Quốc muốn đảm bảo nông dân địa phương sử dụng các loại phân bón thích hợp để duy trì năng suất cây trồng cao. Để làm được điều này, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với phân bón đã được áp dụng để giữ cho phân bón có sẵn cho thị trường nội địa. Sự kiện này đã có tác động lan tỏa trên toàn cầu: với việc Trung Quốc là nước xuất khẩu lớn, nguồn cung phân bón có sẵn trên toàn cầu đã giảm mạnh, dẫn đến tăng giá.

Việc thiếu phân bón của Trung Quốc là một trong những động lực quan trọng nhất dẫn đến giá phân bón tăng cao trong toàn cầu trong nửa cuối năm 2021, nhưng nó không phải là yếu tố địa chính trị duy nhất. Sau khi cho thấy một số xu hướng đi xuống trong tháng 12 đến tháng 1 khi giá khí đốt bắt đầu giảm, xung đột Nga và Ukraine đã khiến thị trường khí đốt tăng trở lại. Kết hợp việc xuất khẩu bị hạn chế từ Biển Đen, điều này khiến giá phân bón tăng thêm.

Sự ra đời của phân bón tổng hợp cho phép thế giới tạo ra sản lượng cây trồng lớn hơn từ cùng một lượng đất; nếu không có nó, thế giới sẽ không thể đáp ứng dân số 8 tỷ người.

Ăn ít để tiết kiệm dần đi nhé: Thiếu phân bón đang làm giảm nguồn cung lương thực toàn cầu 

Hãy hình dung về nông nghiệp không có phân bón

Hãy xem điều gì sẽ xảy ra khi các rào cản được đặt ra thay cho việc sử dụng phân bón tổng hợp. Sri Lanka là một ví dụ về sự thất bại của nông nghiệp hữu cơ trên quy mô lớn và sự can thiệp điên cuồng của chính phủ vào thị trường thực phẩm và nông sản. Chính phủ Sri Lanka đã quyết định vào năm 2021 để buộc toàn bộ quốc đảo này phải canh tác hữu cơ bằng cách cấm sử dụng phân bón tổng hợp và thuốc trừ sâu. Lý do đằng sau điều này: thứ nhất, niềm tin rằng lệnh cấm sẽ giảm chi phí chăm sóc sức khỏe và thứ hai, giảm dòng chảy ngoại tệ.

Lệnh cấm này dẫn đến  giảm sản lượng nghiêm trọng đối với các loại cây trồng chính của đất nước là gạo và chè, có nghĩa là Sri Lanka hiện yêu cầu nhập khẩu lương thực lớn hơn nhiều. Can thiệp vào việc sử dụng phân bón là một chính sách thiếu sót nghiêm trọng, và nhiều nhà phân tích đã phản ánh những lo ngại về tác động của nó. Trước hết, nó đã làm giảm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát giá lương thực mà thế giới đang phải gánh chịu. Sau đó, nó đã nó đã gây ra một cú sốc kinh tế lớn cho quốc gia, khiến các cuộc biểu tình nổ ra và không có khả năng trả nợ nước ngoài.

Úc cũng là một quốc gia sản xuất ra số lượng lớn lương thực và dân số tương đối ít, nó đã tạo ra giá trị thặng dư khá dồi dào. Trong những năm gần đây, trung bình mỗi người Úc sản xuất được hơn 1 tấn lúa mì. Ở  Úc, chi tiêu của người tiêu dùng cho thực phẩm là khoảng 10% một người so với nhiều nước đang phát triển, nơi chi tiêu cho thực phẩm của người tiêu dùng có thể lên tới 59%.

Việc giảm bớt những nhu cầu xa xỉ có thể bù đắp cho sự gia tăng giá thực phẩm ở Úc. Còn ở những nơi khác, nó được bù đắp bằng cách ăn ít hơn. Hiệu quả sẽ được cảm nhận ở những vùng nghèo hơn trên thế giới, chứ không phải ở những vùng giàu có nhất. Thế giới cần phân bón tổng hợp để tạo ra lượng calo cần thiết. Đó là nhu cầu thiết yếu và không có giải pháp nào khác có khả năng thay thế nó.

Nguồn theguardian

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác