thumbnail - Ngỡ ngàng phát hiện thành phố 3.400 năm tuổi ở Iraq
Thu Hà
Hà Nội

Ngỡ ngàng phát hiện thành phố 3.400 năm tuổi ở Iraq

Iraq đang phải chống chọi với đợt hạn hán tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ. Tình trạng thiếu mưa và quản lý tài nguyên kém khiến những cộng đồng cư dân sống phụ thuộc vào sông Tigris và Euphrates không có đủ nước cần thiết. Vào đầu năm nay, các nhà chức trách đã phải tháo nước một phần của hồ chứa Đập Mosul ở khu vực Kurdistan của nước này để giữ cho cây trồng không bị khô.

Kỳ lạ thay, từ khu vực cạn kiệt đó, một thành phố cổ đại xuất hiện. Chỉ vài ngày kiểm tra trước khi nước có thể chảy trở lại, các nhà khảo cổ học đã lập thành công bản đồ mà họ tin là của một thành phố lớn trong Đế chế Mittani, được xây dựng 3.400 năm trước kia.

Người dân trong khu vực này vốn biết có một địa điểm như vậy ở đó khi con đập được xây dựng vào những năm 1980, nhưng các tòa nhà và đồ tạo tác còn sót lại sau sự tàn phá trong trận động đất vào khoảng năm 1350 TCN chưa bao giờ được điều tra đầy đủ. Những phần khác nhau của thành phố này lần đầu tiên mọc lên từ những nơi sâu nhất trong đợt hạn hán lớn vào năm 2018. Trong thời gian ngắn ngủi đó, các nhà nghiên cứu đã "kịp" khám phá một cung điện đã mất với những bức tường đồ sộ cao gần 7 mét, dày khoảng 2 mét, phát hiện ra “phần còn lại của những bức tranh tường với các sắc thái rực rỡ của màu đỏ và xanh lam”.

Tuy nhiên, không may mắn là thời điểm đó không có đủ thời gian để lập bản đồ thành phố trước khi nước quay trở lại.

Ngỡ ngàng phát hiện thành phố 3.400 năm tuổi ở Iraq 

Các bức tường của thành phố được bảo quản tốt một cách đáng kinh ngạc

Bởi vậy, khi hạn hán trở lại trong năm nay, một nhóm nghiên cứu đã được tập hợp trong vài ngày để nhanh chóng đến địa điểm. Một nguồn tài trợ ngắn hạn thông qua Đại học Freiburg đã được cung cấp để kiểm tra thành phố càng nhiều càng tốt trước khi nó bị nhấn chìm trở lại. Giờ đây, các nhà khảo cổ học đã có bức tranh rõ ràng hơn về thành phổ cổ đại này trông như thế nào, nhờ nhóm nghiên cứu đã có được bản đồ về nhiều tòa nhà lớn và khám phá ra hàng trăm hiện vật. Trong số các tòa nhà được tìm thấy có một khu liên hợp công nghiệp, một công sự với tường và tháp, và một tòa nhà lưu trữ nhiều tầng.

Ivana Puljiz, phó giáo sư khảo cổ học từ Đại học Freiburg, cho biết rằng tòa nhà tạp chí khổng lồ có tầm quan trọng đặc biệt vì số lượng lớn hàng hóa phải được lưu trữ trong đó, có thể được mang từ khắp nơi trong khu vực. Kết quả Kết quả khai quật cho thấy địa điểm này là một trung tâm quan trọng của Đế chế Mittani. Nhóm nghiên cứu cũng bị ấn tượng bởi rất nhiều bức tường, có thể cao đến hơn 3 mét  được bảo quản tốt, mặc dù được làm bằng bùn phơi nắng và ngập nước trong hơn 40 năm. Họ dự đoán rằng một trận động đất đã phá hủy thành phố, biến phần trên của các bức tường thành đống đổ nát, chôn vùi và bảo vệ phần dưới của thành phố trong nhiều thế kỷ.

Những hiện vật khác cũng trong tình trạng tốt một cách đáng kinh ngạc, như 5 bình gốm chứa hơn 100 viên hình nêm, một số vẫn còn trong vỏ bọc bằng đất sét. Peter Pfälzner, giáo sư khảo cổ học tại Đại học Tübingen, mô tả sự tồn tại dưới nước của những viên đất sét chưa nung là “gần như một phép màu”. Nhóm nghiên cứu hy vọng những chiếc máy tính dạng bảng, một số có thể là chữ cái, sẽ làm sáng tỏ hơn về thành phố và cuộc sống hàng ngày của nó.

Nhiều suy đoán cho rằng địa điểm này có thể là thành phố cổ Zakhiku, một trung tâm chính của  Đế chế Mittani, tồn tại từ khoảng 1500 đến 1350 trước Công nguyên, một trong số các vương quốc và nhà nước do người Indo-Iran thành lập ở Lưỡng Hà và Syria, vào thời kỳ đỉnh cao của đế chế chỉ trải dài hơn 600 dặm, kéo dài từ Dãy núi Zagros đến Biển Địa Trung Hải.


Ngỡ ngàng phát hiện thành phố 3.400 năm tuổi ở Iraq 

Trước khi nước quay trở lại, các nhà nghiên cứu đã che phủ khu vực này bằng bạt và sỏi để bảo vệ an toàn

Trong những năm đầu của đế chế, người Mittanis đã xung đột với Ai Cập để giành quyền kiểm soát Syria cho đến khi đạt được thỏa thuận đình chiến với pharaoh Ai Cập Thutmose IV  vào khoảng năm 1420 TCN. Người Mittanis rơi vào tay Đế chế Hittite vào khoảng năm 1360 TCN, và người  Assyria  nhanh chóng chiếm lấy khu vực này.

Sự xuất hiện của thành phố dưới nước hàng nghìn năm tuổi này thực sự gây sốt cho các nhà nghiên cứu, tuy nhiên nó không phải là thị trấn bị bỏ hoang duy nhất bị hạn hán phát lộ từ sâu trong năm nay. Vào tháng 2, ngôi làng Aceredo của Tây Ban Nha - nơi bị ngập lụt để tạo ra hồ chứa Alto Lindoso vào năm 1992 đã lộ thiên hoàn toàn sau một đợt hạn hán. Mặc dù phần đỉnh của những ngôi nhà đôi khi có thể nhìn thấy khi mực nước của hồ chứa giảm xuống, nhưng các tòa nhà hoàn chỉnh chưa bao giờ lộ ra trước mùa đông này, vốn khô một cách bất thường do biến đổi khí hậu.

Ngoài ra, tình trạng hạn hán nghiêm trọng cũng đã cho chúng ta biết thêm nhiều kỳ quan khảo cổ học khác, như tượng đài cự thạch 4.000 đến 7.000 năm tuổi được gọi là Dolmen of Guadalperal xuất hiện vào năm 2019 khi hạn hán tấn công một hồ chứa ở Tây Ban Nha đã bao phủ các phiến đá trong khoảng 60 năm.

Riêng ở Iraq, đất nước này giống như một minh chứng rõ ràng cho sự nóng lên toàn cầu vì nhiệt độ ở đây đang tăng nhanh gấp đôi so với mức trung bình toàn cầu. Lượng mưa trung bình hàng năm giảm 10%, và kết quả là các vùng đất ngập nước lịch sử đã khô cạn, gia súc chết và người dân đang phải vật lộn để có nước ngọt. Đó thực sự là một thảm họa cho người dân địa phương nhưng cũng mang đến những cơ hội khác cho các nhà khảo cổ học.


>>> Thiên thạch viết lại hiểu biết loài người về hình thành các hành tinh.

Nguồn smithsonianmag

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác