thumbnail - Nhiều người vẫn hiểu nhầm giữa Alzheimer và bệnh sa sút trí tuệ, đâu là sự khác biệt?
Thu Hà
Hà Nội

Nhiều người vẫn hiểu nhầm giữa Alzheimer và bệnh sa sút trí tuệ, đâu là sự khác biệt?

Bệnh Alzheimer là dạng bệnh mất trí nhớ phổ biến nhất đối với nhiều người trên thế giới, ở bất kỳ quốc gia nào. Báo cáo Sự kiện và Số liệu năm 2022 của Hiệp hội Bệnh Alzheimer ước tính rằng 6,5 triệu người Mỹ từ 65 tuổi trở lên đang sống chung với bệnh Alzheimer vào năm 2022. Trong một số trường hợp, bệnh sa sút trí tuệ và bệnh Alzheimer thường được sử dụng thay thế cho nhau, nhưng chúng không giống nhau.

Tìm hiểu sự khác biệt giữa chúng, cũng như các dạng sa sút trí tuệ khác và các vấn đề sức khỏe liên quan, có thể giúp bạn phát hiện các dấu hiệu cảnh báo sớm hơn và bắt đầu khám phá các liệu pháp và phương pháp điều trị.  Sau đây là những điều bạn nên biết về các loại sa sút trí tuệ khác nhau, các giai đoạn, triệu chứng cuj 

Chứng sa sút trí tuệ là gì?  


Nhiều người vẫn hiểu nhầm giữa Alzheimer và bệnh sa sút trí tuệ, đâu là sự khác biệt? 


Theo Hiệp hội Alzheimer, sa sút trí tuệ là một thuật ngữ chung để chỉ tình trạng mất trí nhớ và suy giảm nhận thức đủ nghiêm trọng để cản trở cuộc sống hàng ngày. Sa sút trí tuệ bao gồm một số tình trạng y tế cụ thể liên quan đến những thay đổi bất thường trong não, chẳng hạn như bệnh Alzheimer, sa sút trí tuệ thể Lewy, sa sút trí tuệ mạch máu và sa sút trí tuệ hỗn hợp. Ngoài ra còn có các kiểu rối loạn như bệnh Huntington, bệnh Parkinson, bệnh Creutzfeldt-Jakob và chấn thương sọ não.

Sa sút trí tuệ đôi khi có thể bị nhầm lẫn với các khía cạnh bình thường của quá trình lão hóa, chẳng hạn như tăng khả năng quên và mất tập trung, nhưng loại suy giảm tinh thần gặp ở bệnh nhân sa sút trí tuệ không chỉ có các triệu chứng nhẹ.

Các triệu chứng của bệnh sa sút trí tuệ là gì?

Sa sút trí tuệ bao gồm một nhóm bệnh rộng hơn, các triệu chứng sẽ khác nhau. Nhìn chung, sa sút trí tuệ có liên quan đến mất trí nhớ, quên vị trí các vật dụng cá nhân hay khó lập kế hoạch, hay sự mất phương hướng, thiếu nhận thức về không gian và bị lạc ở những nơi quen thuộc. Nhiều triệu chứng sa sút trí tuệ cũng xuất hiện ở nhiều bệnh, nhưng các yếu tố về tuổi tác, di truyền, lối sống và các yếu tố sức khỏe cá nhân khác có thể ảnh hưởng đến cách thức và thời điểm các triệu chứng biểu hiện, cũng như mức độ nghiêm trọng.

Sa sút trí tuệ khác với lão hóa bình thường như thế nào? 

Có sự khác biệt chính giữa chứng sa sút trí tuệ và quá trình lão hóa bình thường. Chẳng hạn khi một người già đi, họ có thể quên tên ai đó, loay hoay tìm từ ngữ thích hợp, đặt nhầm đồ hoặc không biết tại sao mình lại vào phòng. Tuy nhiên, một người già sớm hay muộn có thể nhớ tên hoặc lý do tại sao họ vào phòng hoặc có thể quay lại các bước để tìm một món đồ bị mất. Tuy nhiên, đối với những người bị sa sút trí tuệ thì việc phục hồi trí nhớ dạng này sẽ không xảy ra, và thường họ sẽ bị suy giảm đều đặn so với tình trạng hay quên bình thường. 

Còn bệnh Alzheimer là gì? 


Nhiều người vẫn hiểu nhầm giữa Alzheimer và bệnh sa sút trí tuệ, đâu là sự khác biệt? 


Bệnh Alzheimer là một bệnh thoái hóa não và là dạng bệnh mất trí nhớ phổ biến nhất. Theo Hiệp hội Alzheimer, căn bệnh này chiếm tới 60% đến 80% các trường hợp sa sút trí tuệ trên toàn cầu.  

Bệnh Alzheimer khác với các bệnh sa sút trí tuệ khác như thế nào?  

Những thay đổi về mặt thể chất xảy ra trong não của bệnh nhân được coi là một số đặc điểm chính của bệnh Alzheimer. Các mảng (khối)  amyloid và sợi thần kinh (hoặc "đám rối") đôi khi bắt đầu phát triển trong não hơn một thập kỷ trước khi các triệu chứng xuất hiện. Những mảng và đám rối này là do sự tích tụ protein bất thường. Chính sự tích tụ này khiến các tế bào thần kinh khỏe mạnh trước đây ngừng hoạt động, ngắt kết nối với các tế bào thần kinh khác và chết đi. Tổn thương xuất hiện đầu tiên ở vùng hải mã và vỏ não ruột, hai phần của não không thể thiếu để hình thành ký ức. Bệnh lây lan đến phần vỏ não, phần não xử lý ngôn ngữ, suy luận và hành vi xã hội. Khi càng nhiều tế bào thần kinh bị mất, nhiều phần của não bị tác động và bắt đầu co lại. 

Những hình ảnh thần kinh cũng có thể giúp phát hiện sớm bệnh Alzheimer. Đó là những hình ảnh về cấu trúc não, chẳng hạn như hình ảnh cộng hưởng từ hoặc MRI, cũng như chụp cắt lớp vi tính hoặc CT, quét có thể cung cấp thông tin về hình dạng, vị trí và thể tích của mô não. Các hình ảnh chức năng bao gồm MRI chức năng, hoặc fMRI, cũng như chụp cắt lớp phát xạ positron hoặc quét PET sẽ  cho thấy các tế bào não trong các khu vực cụ thể đang sử dụng đường hoặc oxy tích cực như thế nào. Hình ảnh phân tử bao gồm quét PET, fMRI và chụp cắt lớp vi tính phát xạ photon đơn, hoặc SPECT. Các kỹ thuật hình ảnh này sử dụng các phương pháp xạ trị nhắm mục tiêu cao để phát hiện các thay đổi tế bào hoặc hóa học khi chúng liên quan đến các bệnh cụ thể.

Các triệu chứng của bệnh Alzheimer là gì? 

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh Alzheimer có thể khác nhau ở mỗi người. Những biểu hiện đầu tiên xuất hiện là suy giảm trí nhớ, nhưng khi bệnh tiến triển, các triệu chứng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến mọi sinh hoạt trong đời sống của một người. 

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể bị mất trí nhớ và các khó khăn về nhận thức khác, cũng có nhiều biểu hiện tương tự như các dạng sa sút trí tuệ khác, như lạc đường, lặp lại các câu hỏi và mất nhiều thời gian hơn để hoàn thành các công việc bình thường. Đến giai đoạn giữa, tình trạng suy giảm trí nhớ ngày càng trầm trọng hơn. Người đó có thể không còn nhận ra bạn bè và gia đình theo cách nhất quán, trở nên dễ bối rối hoặc kích động, hành xử bốc đồng. Khi bệnh ở giai đoạn nặng nhất, mô não của người bệnh đã bị thu hẹp đáng kể và họ hoàn toàn phụ thuộc vào người chăm sóc.

Hiện khoa học hiện đại vẫn không có cách chữa khỏi bệnh Alzheimer, nhưng các phương pháp điều trị có thể giúp làm chậm sự tiến triển của bệnh cũng như kiểm soát các triệu chứng. 

Nguồn cnet

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác