thumbnail - "Spider-Man" của Sony và Sam Raimi đã thay đổi Hollywood như thế nào?
Minh.T.T
Hà Nội

"Spider-Man" của Sony và Sam Raimi đã thay đổi Hollywood như thế nào?

Vào mùa thu năm 1999, Sam Raimi bước vào văn phòng của Sony Pictures trong một bộ vest đen hoàn hảo, cố thuyết phục hãng cho phép ông đạo diễn phim Spider-Man. Thực tế, ông có rất ít kỳ vọng điều đó thành hiện thực.

Người đại diện của tôi, Josh Donen, nói rằng, ‘Họ muốn thành thật với anh. Có khoảng 18 đạo diễn khác mà họ có thể chọn thay vì anh’”. Raimi nhớ lại. “Ời, nói với họ là tôi là số 19 đấy”. 

Khi Raimi đến buổi gặp mặt, ông thấy trong phòng có CEO Sony Pictures John Calley, Chủ tịch Columbia Pictures Amy Pascal, Giám đốc Marvel Studios Avi Arad, Giám đốc hãng phim Sony Matt Tolmach và nhà sản xuất Spider-Man, Laura Ziskin (Calley và Ziskin đã mất năm 2011). Để làm không khí bớt căng thẳng, Raimi bắt đầu nói về lý do tại sao ông lại yêu thích Spider-Man đến vậy. Ông nói về những bức tranh người nhện treo trên tường phòng ngủ khi còn là một đứa trẻ. Ông nói nhân cách thật của Spidey, Peter Parker, là nhân vật đầu tiên truyền cảm hứng cho một đứa mọt sách như Raimi mong muốn thành siêu anh hùng chứ không phải một tên phụ tá vớ vẩn nào đó. Ông nói về cách mà đồng tác giả Spider-Man, Stan Lee, đã mang lại sức sống cho một nhân vật vốn có những yếu điểm cũng như thất bại cay đắng, chứ không chỉ sở hữu sức mạnh vô đối và sự dũng cảm khiến tử thần cũng phải nể sợ.

"Spider-Man" của Sony và Sam Raimi đã thay đổi Hollywood như thế nào? 

Đạo diễn Sam Raimi đứng sau thành công của 'Spider-Man'

Và sau đó, một cách bất ngờ, Raimi ngừng nói.

Cuộc gặp đang diễn ra rất tích cực” - Tolmach nhớ lại. “Và bất ngờ, Sam liếc nhìn đồng hồ rồi đứng dậy và nói, ‘Cảm ơn các ngài rất nhiều vì đã bỏ thời gian lắng nghe. Tôi trân trọng sự chào đón của các ngài”.

Hóa ra, Raimi cho biết ông được dặn chỉ được giới hạn thời gian cuộc gặp trong một tiếng thôi, và ông tôn trọng điều đó. “Tôi biết rõ là họ không muốn nhận tôi” - vị đạo diễn nói. “Nên tôi thực sự không muốn ở lại quá lâu”

Nhưng đời không phải lúc nào cũng bi quan như bạn nghĩ. Raimi được chỉ định vào ghế đạo diễn. Thành công vang dội của Spider-Man - doanh thu 825 triệu USD trên toàn cầu và là phim siêu anh hùng có doanh thu cao nhất mọi thời đại tính đến thời điểm đó - là chất xúc tác cho sự trỗi dậy của một dòng phim mà trong suốt hai thập kỷ qua, luôn là thế lực thống trị phòng vé thế giới. Không có Spider-Man, sẽ không có MCU, không có Avengers: Endgame, không có The Dark Knight, và chắc chắn còn lâu mới có Spider-Man: No Way Home.

Nhưng trong bài phỏng vấn với những cá nhân đóng góp đáng kể trong khâu sản xuất Spider-Man nhân kỷ niệm sinh nhật lần thứ 20, Variety đã khám phá ra nhiều thông tin thú vị, giải thích tại sao siêu phẩm này có thể đạt đến những cột mốc khó tin như chúng ta đã biết.

Không ai muốn làm phim về Người Nhện

Trên thực tế, những kế hoạch đặt ra cho Spider-Man là rất hạn chế và người ta cũng không đặt quá nhiều kỳ vọng vào nó. Một đội ngũ luật sư của hãng phim đã phải dành phần lớn thập niên 1990 để bóc tách nhiều vấn đề xoay quanh bản quyền làm phim nhân vật này, nhưng lúc bấy giờ bản thân Spider-Man cũng không phải là một “món hàng” hot. Chưa siêu anh hùng nào của Marvel Comics tạo đột phá trong phần phim riêng; loạt phim Superman của DC ra mắt từ thập niên 1980 cũng không được đánh giá cao, trong khi thảm họa Batman & Robin năm 1997 khiến “Đấng” phải im hơi lặng tiếng suốt 8 năm sau. Đến cuối thập niên 1990, tìm được một studio thực sự nghiêm túc trong việc làm phim siêu anh hùng là cực kỳ khó khăn.

"Spider-Man" của Sony và Sam Raimi đã thay đổi Hollywood như thế nào? 

Sam Raimi (ở giữa) cùng Tobey Maguire và Kirsten Dunst trên phim trường 'Spider-Man'

Theo Avi Arad, cựu Chủ tịch và CEO Marvel Studio, không studio nào có hứng thú với Spider-Man. Cứ gọi cho một studio nào đó, họ sẽ ngay lập tức từ chối, với lý do rằng “nhân vật này cũ rích rồi”. Hiển nhiên, đối với Marvel thì đây có thể xem là tài sản lớn nhất của họ, được định giá cả tỷ đô-la - nhưng hóa ra con số này là quá thấp. Nhà biên kịch David Koepp thì nói phim siêu anh hùng không nhận được sự chào đón nồng nhiệt bởi chưa tạo ra liên kết với văn hóa đại chúng, và trước Spider-Man, đã có quá nhiều sản phẩm rẻ tiền, nếu không muốn nói là nhảm nhí. Người ta cho rằng truyện tranh là thứ dành cho lũ nhóc, và chi phí khổng lồ để làm ra những bộ phim như vậy, có bao nhiêu khán giả sẽ ra rạp tận hưởng để hoàn vốn, chứ chưa nói đến sinh lời? Ngày nay, siêu anh hùng là thể loại phim phổ biến bậc nhất, với nhóm người xem từ trẻ em, teen, đến người trưởng thành - chúng đơn giản là phục vụ tất cả mọi người, mọi nhà. Quá đáng tiếc cho những studio không thể nhận ra tầm vóc vĩ mô của bộ phim này - Arad nói.

Thành công của Blade do hãng New Line Cinema sản xuất vào năm 1998 phần nào mang lại sự tự tin cho các studio, rằng một nhân vật Marvel hoàn toàn có thể mang lại lợi nhuận cho phim, và Fox lúc bấy giờ cũng đang phát triển một bộ phim X-Men, chủ yếu vì thành công của series phim hoạt hình cùng tên. Tuy nhiên, Spider-Man, như đã nói ở trên, vẫn là viên ngọc quý của Marvel.  Năm 1998, Sony Picture dưới chỉ đạo của Calley, cuối cùng cũng mua được bản quyền làm phim với giá chỉ 7 triệu USD, trong đó Marvel sẽ được chia 5% lợi nhuận và 50% doanh thu từ bán các sản phẩm nhượng quyền.

Vào đầu thập niên 1990, James Cameron từng viết một kịch bản dài 80 trang cho phim Spider-Man với ác nhân chính là Electro. mở đầu bằng cảnh Peter Parker đã nổi tiếng với vai trò Spider-Man. Khi Sony bắt tay vào làm phim, Cameron đã từ bỏ ý tưởng của mình, nhưng kịch bản đó thì đi kèm với bản quyền làm phim và có một số ý tưởng khá táo bạo. Ví dụ, ông đưa ẩn ý về quá trình phát triển sinh dục vị thành niên vào với cảnh Peter thức dậy trên giường, tơ nhện đang quấn đầy người anh - giống như bị mộng tinh.

Koepp, một trong những nhà biên kịch được chào đón nhất trong thập niên 1990, với các siêu phẩm như Công viên kỷ JuraNhiệm vụ bất khả thi, đã được mời tham gia phát triển Spider-Man. Nhằm tận dụng những ý tưởng rất thú vị của ông, bao gồm quá trình xây dựng mối quan hệ giữa Peter Parker với người phụ nữ mà về sau anh sẽ cưới trong truyện, Mary Jane Watson. “Ý đồ của tôi là Peter Park sẽ mất khá lâu mới thành Người Nhện. Cậu ta sẽ không khoác lên bộ trang phục đó trong 45 phút đầu phim. Đó là một câu chuyện về nguồn gốc rất mạnh mẽ, chúng tôi cần phải khai thác tối đa nó. Và vấn đề là cặp đôi này sẽ không bên nhau ở cuối phim - họ phải rời xa nhau, đó mới là lãng mạn. Chúng tôi đang cố làm điều gì đó khác biệt”.

"Spider-Man" của Sony và Sam Raimi đã thay đổi Hollywood như thế nào? 

Biến ý tưởng thành hiện thực

Sony lúc bấy giờ bắt đầu gặp các đạo diễn tiềm năng, và danh sách khá dài, với nhiều gương mặt thân quen như David Fincher (đạo diễn Fight Club) và Chris Columbus (đạo diễn Mrs Doubtfire), cùng nhiều ứng viên khác. Dù nổi tiếng với loạt phim Evil Dead, Darkman, The Quick and the Dead, Raimi ban đầu lại không nằm trong số này. Rất nhiều người bước vào và nói về những góc quay camera sao cho bắt được những khoảnh khắc bắn tơ hay đu dây thật hoành tráng. Một số tỏ ra cực kỳ hào hứng, nhưng đầy tự cao như thể “cứ đưa hết tiền đây rồi để tôi yên, tôi sẽ làm ra một siêu phẩm”.

Tolmach nói rằng Sam Raimi không phải là một đạo diễn thành công vang dội như các ứng viên khác, nhưng lại là một “con nghiện” comics chính hiệu, chuyên làm đủ trò thú vị, không tìm đến vì tiền mà vì ông cảm thấy mình cần phải làm được bộ phim này. Bản thân vị đạo diễn cho biết: “Peter Parker không phải một cậu nhóc lý tưởng. Cậu ta xuất thân nghèo nàn và cũng không đẹp trai số một. Do đó bạn thực sự có thể đồng cảm với cậu ta. Họ (các vị lãnh đạo các hãng phim) có lẽ nhận ra rằng cần một người kể lại câu chuyện mà chính người đó cũng có chút liên hệ với cậu nhóc này. Và tôi thì chắc chắn là có thể”.

Xuyên suốt thập niên 1990, phim làm từ truyện tranh, kể cả những sản phẩm đỉnh cao, đều mang lại những trải nghiệm “trên trời”, với các siêu anh hùng ở trung tâm của một thế giới huyền ảo không giống của chúng ta là bao. Trong những bộ phim cực tệ, các siêu anh hùng quá màu mè và lố bịch, đậm chất truyện tranh, không bao giờ nghiêm túc. Koepp và Raimi thì ghét cay ghét đắng phong cách đó. Tầm nhìn của Raimi, theo Tolmach, là chắt lọc và thực sự kể lại câu chuyện mà truyện tranh muốn truyền tải. “Tôi muốn đảm bảo là không diễn trò đùa với khán giả. Với tôi, không có trò đùa nào cả... Đơn giản là chỉ có niềm tin thôi - tôi tin Peter Parker có tồn tại và cảm nhận được tình cảm của cậu ta, tâm hồn của cậu ta. Và muốn chia sẻ câu chuyện này với khán giả” - Raimi nói.

Tối quan trọng trong kế hoạch của Raimi là phải tìm được diễn viên phù hợp để thủ vai Peter Parker. Trong số nhiều cái tên nổi lên: Leonardo DiCaprio, Wes Bentley, Heath Ledger, Ewan McGregor, Chris Klein, Scott Speedman, Jude Law, và Freddie Prinze Jr. - tất cả đều là những người chững chạc, không phù hợp cho vai diễn một cậu nhóc cấp 3 mọt sách không thể tìm được bạn gái.

"Spider-Man" của Sony và Sam Raimi đã thay đổi Hollywood như thế nào? 

Khi Raimi bắt đầu lao vào cuộc tìm kiếm, The Cider House Rules - bản chuyển thể năm 1999 từ tiểu thuyết của John Irving về một cậu trai trẻ lớn lên trong viện mồ côi vào thời kỳ Đệ nhị Thế chiến - gây chú ý với hàng loạt giải thưởng lớn. Ngôi sao của bộ phim này, Tobey Maguire, 24 tuổi, là người gần giống với Peter Parker nhất mà Raimi có thể hình dung ra. Người ta đánh giá rằng Tobey là một diễn viên đáng khen ngợi và hội tụ đủ mọi phẩm chất Peter Parker cần có - anh nhanh chóng lọt vào mắt xanh của Raimi.

Khi đã tập hợp đủ dàn cast - bao gồm Kirsten Dunst vai Mary Jane, Cliff Robertson vai Bác Ben, Rosemary Harris vai Dì May, James Franco vai Harry Osborn, Willem Dafoe vai Norman Osborn, và J.K. Simmons vai J. Jonah Jameson - việc tiếp theo là tìm cách để mang Spider-Man ra đời thực sao cho chuẩn comic nhưng không lạc lõng khỏi thế giới thực.

Một số thiết kế trang phục khá phức tạp, như mũ của Green Goblin. Một thách thức khác là công đoạn pre-vis cảnh Người Nhện đu tơ quanh Manhattan - mọi chuyện khá dễ dàng ngày nay, nhưng cách đây 20 năm thì công nghệ CGI như vậy vẫn còn khá mới mẻ. Arad cho biết một trong những khoảnh khắc thú vị nhất của quá trình làm Spider-Man là cho Stan Lee lần đầu xem CGI Spider-Man đang bay: “bố già” Marvel sau khi xem đã hỏi một câu có vẻ khá thất vọng là “Vậy thôi hả?”, bởi hóa ra ông không biết đó chỉ là một cảnh pre-vis thôi. Quả thực sau khi xem đoạn CGI hoàn chỉnh, Stan Lee đã vỡ òa trong nước mắt khi thấy đứa con tinh thần của mình lên hình tuyệt vời như thế nào.

Tiếp đó là cách bắn tơ của Spider-Man. Trong comic, Peter tự phát minh ra máy bắn tơ. Nhưng kịch bản của Cameron là biến tơ thành một phần của cơ thể Peter - một thay đổi khá lớn so với nguyên tác, Raimi đã giữ lại điều này. Thông tin này bị rò rỉ lên mạng trước cả khi bắt đầu ghi hình, và các fan đã lập ra cả một forum để bày tỏ sự không hài lòng của họ. “Tôi đã lường trước được điều này, và rõ ràng đó không phải là điều làm tôi thấy vui. Tôi không nhận được sự chào đón nồng nhiệt lắm từ các fan” - Raimi nói - “Tôi không nghĩ các fan cho tôi là người phù hợp để đạo diễn Spider-Man. Và rồi khi xảy ra vụ việc bắn tơ từ cơ thể, họ tìm cách loại tôi ra khỏi phim”. Nhưng theo Koepp thì ý tưởng bắn tơ từ cơ thể thực sự rất thú vị, cuối cùng bộ phim đã đi theo hướng này.

"Spider-Man" của Sony và Sam Raimi đã thay đổi Hollywood như thế nào? 

Thành quả

Dù vấp phải nhiều khó khăn, Spider-Man vẫn phá vỡ các kỷ lục phòng vé khi ra mắt vào ngày 3/5/2002, trở thành phim đầu tiên vượt mốc 100 triệu USD trong tuần mở màn. Tổng doanh thu nội địa lên đến 114,8 triệu USD.

Các fan vẫn tiếp tục đón nhận các phần Spider-Man tiếp theo, từ Spider-Man 23, đến hai phần Amazing Spider-Man của Andrew Garfield, siêu phẩm hoạt hình đoạt giải Oscar Into the Spider-Verse, trilogy Spider-Man của Tom Holland - đỉnh cao là No Way Home doanh thu 1,9 tỷ USD, có màn tái xuất ấn tượng của Maguire và Garfield.

Loạt phim Spider-Man hiện là thương hiệu siêu anh hùng solo có doanh thu cao nhất mọi thời đại (hơn cả Batman), kiếm được hơn 8,2 tỷ USD từ phòng vé toàn cầu. Chỉ 4 năm sau sự ra mắt của Spider-Man, Marvel công bố sẽ sản xuất các phim của riêng mình thông qua Marvel Studios, mà sau 27 phim đã thu về hơn 25,6 tỷ USD trên toàn cầu.

Nếu không có sự quyết tâm của Raimi nhằm khai thác những điểm yếu của Peter Parker được lột tả trong các trang truyện Marvel, sự ủng hộ tầm nhìn đó đến từ Sony, thì có lẽ chẳng có sản phẩm nào trong danh sách kể trên có thể thành sự thật. Siêu phẩm của vị đạo diễn và ván cược của hãng phim đã mở ra 1 kỷ nguyên mới ở Hollywood.


>>> Phim Marvel đầu tiên và duy nhất thắng Oscar Kỹ xảo hình ảnh.

Tham khảo: Variety

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác