thumbnail - Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội?
Nguyễn Kim Yên
Hà Nội

Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội?

Những người trẻ tuổi ở Trung Quốc ngày càng mất niềm tin vào công việc và cuộc sống. Một số người hiện đang quay lưng lại với nền văn hóa hối hả đến nghẹt thở khi họ phải đối mặt với những thách thức từ thất nghiệp gia tăng đến bất ổn kinh tế. 

Sự cạnh tranh khốc liệt đến mức một số người nói rằng họ đã từ bỏ ước mơ và khát vọng của mình.

Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội? 

Thực tế khắc nghiệt khiến một số người trẻ Trung Quốc chấp nhận "nằm yên mặc kệ đời"

Crystal Guo cho biết cô thường làm việc trong khoảng 6 tháng đến một năm rồi bỏ ngang. Cô gái 30 tuổi mô tả lối sống của mình là “làm việc ngắt quãng và nằm yên mặc kệ đời”. Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội? 

Khái niệm "tang ping" - có nghĩa là “nằm bẹp” trong tiếng Trung - đã trở thành một thuật ngữ phổ biến ở Trung Quốc vào năm ngoái. Theo Trung tâm Nghiên cứu và Giám sát Tài nguyên Ngôn ngữ Quốc gia, đây là một trong 10 từ khóa được tìm kiếm hàng đầu trên internet ở Trung Quốc vào năm 2021. 


Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội? 

"Tang ping"- nghĩa đen là "nằm bẹp", chỉ việc từ chối làm việc quá sức và để mọi thứ thuận theo tự nhiên

Jia Miao, phó giáo sư xã hội học từ Đại học New York, Thượng Hải, cho biết: "Tang ping" nghĩa là từ chối làm việc quá sức và để mọi thứ thuận theo tự nhiên. Sự phổ biến của từ này phản ánh sự căng thẳng và thất vọng ở giới trẻ.

Vào tháng 3 năm nay, một thuật ngữ tiếng Trung khác đã xuất hiện trên mạng, phản ánh một thái độ đối với cuộc sống. Đó là “bai lan”, tạm dịch là “cứ để cho mục nát”. Các bài đăng liên quan đến chủ đề này đã thu hút hơn 91 triệu lượt xem trên mạng xã hội khổng lồ Weibo của Trung Quốc tính đến thứ Tư. 

“Bai lan là nơi những người trẻ tuổi từ chối nỗ lực hơn nữa trong cuộc sống vì họ không thể nhìn thấy bất kỳ hy vọng nào.” - Miao nói thêm. 

Theo Miao, thuật ngữ này lần đầu xuất hiện và phổ biến với những người chơi trên các trò chơi điện tử phổ biến như “ Liên minh huyền thoại ”. Ban đầu, từ này được dùng để mô tả những người chấp nhận rút lui hoặc bỏ cuộc trong một trận chiến khó khăn để nhận “nhiệm vụ dễ dàng hơn. Nhóm người này thường xuyên sử dụng Internet, vì vậy từ này nhanh chóng trở nên phổ biến và quen thuộc đối với cả những người không phải là game thủ.

Sự khác biệt giữa cơ bản giữa "tang ping" và "bai lan"

Theo Miao, "tang ping" tập trung vào tâm lý chống hối hả, trào lưu này có một số điểm tích cực, tương đồng với phong trào bỏ thuốc trong im lặng nên phổ biến trên TikTok trước đó.

Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội? 

"Bai lan" - nghĩa đen là "cứ để cho mục nát" - một từ mang sắc thái tiêu cực, chỉ thái độ buông xuôi mọi thứ

Trong khi đó, “bai lan” dường như là một thuật ngữ tiêu cực hơn, đề cập đến một trạng thái cực kỳ tồi tệ khi con người ta “từ bỏ mọi hy vọng”.

Đâu là nguồn gốc của sự vỡ mộng này trong giới trẻ Trung Quốc? 

Thất nghiệp và những bất ổn

Miao cho biết cả hai từ thông dụng, "tang ping" và “bai lan”, đều phản ánh sự cạnh tranh gay gắt mà giới trẻ Trung Quốc phải đối mặt.

“Xã hội luôn đòi hỏi con người phải cố gắng và nỗ lực, nhưng thực tế lại quá khắc nghiệt. Sự khắc nghiệt này càng gia tăng khi đại dịch xuất hiện. Thời gian này những người trẻ tuổi khó tìm được việc làm hơn rất nhiều”. - Miao chia sẻ.

Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, trong tháng Bảy, tỷ lệ thất nghiệp của những người trong độ tuổi từ 16 đến 24 là gần 20% (tỷ lệ này vào một năm trước là 16,2%), cao hơn nhiều so với tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị toàn quốc là 5,6%. 

Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội? 

Tỷ lệ thất nghiệp ở Trung Quốc ngày càng tăng, tìm được việc làm tốt là điều vô cùng khó khăn với nhiều người trẻ

Trung Quốc đang phải đối mặt với khủng hoảng và nhiều nhà kinh tế đã đặt ra nghi ngờ về việc liệu nền kinh tế lớn thứ hai thế giới có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng cả năm khoảng 5,5% hay không. Nền kinh tế Trung Quốc chỉ tăng trưởng 0,4% trong quý thứ hai , do bị ảnh hưởng nặng nề bởi chính sách Zero Covid.

Khát vọng thoát ly hiện thực

Trả lời phỏng vấn của CNBC, Guo cho biết cô đã bị sa thải hai lần trong vòng chưa đầy một năm và cô cho rằng điều này “khá đáng ngờ”. 

Lần đầu tiên cô nghỉ việc là vào tháng 7 năm ngoái, khi đang làm việc tại một công ty tư nhân cung cấp dịch vụ giáo dục sau giờ học. Guo đã bị sa thải khi Trung Quốc đàn áp hệ thống giáo dục và thực hiện chính sách “giảm kép”, nhằm giảm bớt gánh nặng học thêm ngoài trường cho học sinh. 

Sau nửa năm đi du lịch vòng quanh Trung Quốc bằng gói trợ cấp thôi việc, Guo trở về nhà ở Thâm Quyến và tìm việc tại một công ty bất động sản vào tháng 2 năm nay.  

Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội? 

Thực tế nghiệt ngã khiến nhiều người nảy sinh khát vọng muốn thoát ly hiện thực

Nhưng một lần nữa, toàn bộ bộ phận của cô ấy đã bị cho nghỉ việc ngay sau đó. 

“Tôi chắc chắn là có nguyên nhân sâu xa đằng sau … Tình hình thị trường việc làm năm nay khá tồi tệ. Khi tôi cố gắng tìm một công việc khác, đó là thời điểm ngành công nghệ cũng đang cắt giảm nhân sự. Tôi đã cố gắng để có thể cống hiến cho xã hội và nuôi sống bản thân, nhưng tôi không thể tìm thấy một công việc phù hợp.” - Guo chia sẻ.

Sau tất cả, Guo cho biết tai ping là một cách để cô và những người khác “trốn tránh thực tế”. Sau khi bị mất việc, cô đã sử dụng thời gian rảnh để đi làm thêm trang trải chi phí hàng ngày hoặc theo đuổi những sở thích khác. 

“Tôi thừa nhận, đó là cách để tôi thoát khỏi thực tế phải tìm việc làm.” - Guo nói.

Những khát vọng xa vời 

"Tang ping" và bailan là phản nghĩa của định nghĩa thành công ở Trung Quốc. Đối với người Trung Quốc, thành công được tóm gọn trong 4 chữ “thành gia lập nghiệp,” có nghĩa là, có thể mua một căn hộ, có một gia đình, một sự nghiệp và tiền bạc đàng hoàng.

Tuy nhiên, thị trường việc làm lung lay đã khiến những nguyện vọng này ngày càng xa tầm tay với một số người, bất kể họ làm việc chăm chỉ đến đâu.

Nhưng không phải chỉ có vậy.

Ví dụ, việc mua nhà ở các thành phố lớn như Thượng Hải và Bắc Kinh đã trở nên “gần như không thể” đối với những người trẻ có thu nhập trung bình ở Trung Quốc.

Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội? 

"Thành gia lập nghiệp"- Định nghĩa thành công ở Trung Quốc là ngoài tầm với đối với rất nhiều người hiện nay

Theo Zhuge, viện nghiên cứu và giám sát thị trường bất động sản ở Trung Quốc, tỷ lệ giá nhà trên thu nhập của nước này "cao hơn nhiều" so với mức trung bình quốc tế từ 3 đến 6 lần. Đến năm 2021, giá nhà ở trung bình cao hơn 12 lần so với thu nhập trung bình.

Sự thiếu hụt các kỹ năng thích nghi với các thay đổi chóng mặt của xã hội cùng với chi phí sinh hoạt ngày càng cao đang khiến những người trẻ vỡ mộng “quay lưng” với những kỳ vọng như vậy.

“Nhiều người đang chọn cách tránh nghĩ về một cuộc sống thành gia lập nghiệp. Họ từ chối tham gia vào mọi cuộc cạnh tranh. Tiền bạc, hôn nhân, nhà đẹp hay xe sang... tất cả họ đều quay lưng.”- Guo nhận định. 

Đó cũng là suy nghĩ của Qiu Xiaotian, 31 tuổi, người theo đuổi tư tưởng “tai ping”. Anh ấy định nghĩa “tai ping” là chỉ làm những gì cần thiết để tồn tại, và “không phải phấn đấu để đạt được mọi thứ”.

“Tôi cho rằng chúng ta không cần quá cố gắng để theo đuổi những kỳ vọng của xã hội. Ví dụ, những ngôi nhà quá đắt đỏ, chẳng có ích gì khi nghĩ về nó vì điều đó chỉ mang lại cho tôi căng thẳng. Dù đã kết hôn nhưng tôi cũng không muốn có con. Tại sao tôi phải làm vậy khi chất lượng cuộc sống của tôi giảm sút nghiêm trọng? Tôi nghĩ mình không thể cho con một cuộc sống tốt đẹp” - Qiu, một người làm nghề quay phim, cho biết.

Tư tưởng chống hối hả

Đối với Guo, năm nay đã bước sang tuổi 30, xã hội kỳ vọng rằng người ở độ tuổi này sẽ có khả năng sở hữu một ngôi nhà, công việc ổn định và gia đình hạnh phúc. Cô càng cảm nhận rõ điều này khi so sánh bản thân mình với những người đồng trang lứa. 

Tuy nhiên, việc nằm yên mặc kệ đời cũng cho cô ấy thời gian để suy nghĩ về những gì cô ấy coi trọng trong cuộc sống, Guo nói. 

Khi tôi 22 tuổi, tôi lo lắng không biết mình sẽ chẳng đạt được gì ở tuổi 30. Nhưng bây giờ ở tuổi 30, tôi chấp nhận là người bình thường. Tôi không nghĩ việc giàu có, hay có khả năng mua một căn nhà là điều quan trọng nữa. Khi tôi đi làm, cuộc sống của tôi chỉ xoay quanh công việc và tôi cảm thấy như mình đã bỏ lỡ thời gian cho chính mình”- Cô ấy nói thêm.

Phản ứng dữ dội và chỉ trích

Một số công ty ở Trung Quốc thực hành văn hóa làm việc “996” cực đoan, nơi nhân viên làm việc từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, trong sáu ngày một tuần.

Nhưng cũng giống như việc im lặng bỏ việc, lối sống tai ping đã phải hứng chịu những lời chỉ trích và phản ứng dữ dội. Ví dụ, một báo cáo truyền thông địa phương đã cảnh báo về xu hướng này và viết rằng thanh niên nên “sẵn sàng làm việc chăm chỉ”. 

Tuy nhiên, Guo khẳng định rằng chọn "tang ping" không có nghĩa là cô từ bỏ bản thân: “Mặc dù có vẻ như tôi không làm gì trong 6 tháng, nhưng tôi vẫn đang nỗ lực cho bản thân. "Tang ping" cho tôi không gian thở để suy ngẫm về sự nghiệp và tương lai của mình, đó không hẳn là một điều xấu ”

Khoảng thời gian nhàn nhã cũng đã thôi thúc cô theo đuổi bằng Thạc sĩ tâm lý học.

“Tôi đã đặt ra các mục tiêu cho bản thân khi không làm việc, vì vậy 'tang ping' không khiến tôi cảm thấy lãng phí.”- Guo nói.

Lối sống "tang ping" và "bai lan" kỳ thực ngày càng trở nên phổ biến, nhưng Guo cho rằng nó không nhất thiết chuyển thành sự thiếu hành động hoàn toàn trong giới trẻ.

Trào lưu 'tang ping" và 'bai lan" ở giới trẻ Trung Quốc: Thờ ơ với cuộc đời để tìm kiếm sự bình yên hay sự vô trách nhiệm với xã hội? 

Khái niệm "tang ping" bị tiêu cực hóa do áp lực từ xã hội 

Tương tự, nghỉ việc trong im lặng không có nghĩa là bạn sẽ rời bỏ công việc - đối với một số người, nó có nghĩa là thiết lập ranh giới và không tham gia thêm công việc.

“Một số bạn trẻ nói rằng họ đang “nằm yên mặc kệ đời”, nhưng thực ra không hẳn vậy. Ví dụ, một số người sẽ nói: ‘Hôm nay là ngày bai lan thứ tư của tôi. Từ ngày mai trở đi, tôi phải bắt đầu viết luận án của mình”. - Guo nói.

Qui đồng tình với quan điểm này, anh cho rằng "tang ping" không phải là một vấn đề lớn: “Không phải là họ không đóng góp cho xã hội, họ chỉ thiếu động lực để cung cấp thêm giá trị.” 

Theo CNBC

>>> Giới trẻ Nhật Bản ngày càng lười kết hôn, ngại sinh con, tương lai nào đang chờ đón phía trước?

Chủ đề liên quan

Chủ đề khác