Thanh Phong✔
Editor
Việc TSMC hợp tác với Sony Group để cùng sản xuất cảm biến hình ảnh thế hệ mới là một liên minh đặc biệt, xuất phát từ những lo ngại ngày càng tăng về thị trường điện thoại thông minh đang chững lại cũng như sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ Hàn Quốc và Trung Quốc.
Hôm qua, nhiều báo đã đưa tin TSMC và Sony sẽ hợp tác sản xuất cảm biến hình ảnh CMOS - loại cảm biến có chức năng chuyển đổi ánh sáng thành tín hiệu điện, sau đó được các chip xử lý chuyển hóa thành dữ liệu hình ảnh kỹ thuật số.
Các chip cảm biến hình ảnh thường được chế tạo bằng cách xếp chồng lớp cảm biến và lớp mạch logic lên nhau. Trước đây, Sony đảm nhận việc sản xuất lớp cảm biến, trong khi TSMC sản xuất lớp mạch theo hình thức gia công.
Thỏa thuận mới cho phép hai công ty hợp tác chặt chẽ hơn, mở rộng phạm vi hợp tác sang cả khâu phát triển lớp cảm biến và sản xuất hàng loạt.
Thị trường cảm biến hình ảnh dự kiến sẽ mở rộng trong dài hạn khi AI vật lý – việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để điều khiển máy móc – trở nên phổ biến hơn. Robot, phương tiện giao thông và nhiều sản phẩm khác sẽ cần đến cảm biến hình ảnh để thu thập thông tin từ thế giới bên ngoài.
Sự tăng trưởng của thị trường chỉ là một phần lý do khiến TSMC hợp tác với Sony. Đây cũng là một bước đi chiến lược nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh của nhà sản xuất Đài Loan trước sự lớn mạnh của các nhà sản xuất chip Hàn Quốc và Trung Quốc.
Một mối lo ngại lớn là Samsung Electronics, đối thủ cạnh tranh của cả TSMC và Sony. Công ty Hàn Quốc này cạnh tranh với Sony trong mảng cảm biến hình ảnh CMOS tiên tiến và xếp thứ hai toàn cầu trong lĩnh vực này. Trong mảng dịch vụ gia công chip (foundry), Samsung chỉ đứng sau TSMC.
Giá chip nhớ tăng vọt đang giúp nâng dự báo của các nhà phân tích về lợi nhuận hoạt động năm 2026 của Samsung lên mức khoảng 300 nghìn tỷ won (212 tỷ USD). Nếu Samsung tiếp tục đổ nguồn lợi nhuận đó vào cơ sở vật chất cũng như hoạt động nghiên cứu và phát triển, họ có thể trở thành mối đe dọa lớn hơn nữa đối với TSMC và Sony.
Một mối lo ngại khác liên quan đến sự trỗi dậy của các nhà sản xuất chip gia công Trung Quốc. TSMC sản xuất cảm biến hình ảnh cho nhiều khách hàng ngoài Sony, bao gồm các công ty Trung Quốc như OmniVision và SmartSens Technology. Tuy nhiên, các nhà sản xuất gia công Trung Quốc hiện đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trên thị trường.
Nexchip, công ty vừa niêm yết tại Hồng Kông vào tháng trước, đặt mục tiêu trở thành nhà sản xuất gia công cảm biến hình ảnh lớn nhất Trung Quốc. Doanh thu liên quan của công ty này trong năm 2025 đạt 2,35 tỷ nhân dân tệ (348 triệu USD), gấp hơn năm lần so với con số ghi nhận hai năm trước đó. Họ đã hợp tác với SmartSens để sản xuất nguyên mẫu cảm biến hình ảnh 180 megapixel.
"Một số khách hàng của TSMC đang chuyển đơn hàng sản xuất sang các công ty Trung Quốc," Tetsuo Omori, chuyên gia phân tích cấp cao tại Techno Systems Research (Nhật Bản), cho biết. Ông nói thêm rằng nếu chỉ xét riêng mảng dịch vụ gia công lớp cảm biến, các đối thủ Trung Quốc xét về tổng thể đã vượt qua TSMC.
Thách thức thứ ba liên quan đến sự thay đổi về nhu cầu. Thị trường cảm biến hình ảnh từ lâu đã chịu ảnh hưởng lớn bởi lĩnh vực điện thoại thông minh, nhưng giá bộ nhớ tăng cao đã đẩy giá điện thoại lên, làm chậm tốc độ xuất xưởng.
Theo báo cáo của Counterpoint Research), lượng xuất xưởng điện thoại thông minh toàn cầu dự kiến sẽ giảm 13,9% vào năm 2026. Khi kết hợp với việc các nhà cung cấp cảm biến hình ảnh Trung Quốc gia tăng sản lượng xuất xưởng—đặc biệt là cho các thương hiệu điện thoại thông minh phân khúc giá rẻ—sự cạnh tranh giành đơn hàng được dự báo sẽ càng trở nên gay gắt hơn.
Trong bối cảnh đó, TSMC đã hợp tác với Sony, doanh nghiệp hàng đầu trong ngành, để nắm bắt cơ hội tại các thị trường đang tăng trưởng như AI vật lý (physical AI). Chiến lược của họ là cùng phát triển các sản phẩm hiệu năng cao và nới rộng khoảng cách với các đối thủ cạnh tranh mới nổi.
Là một công ty gia công phục vụ đa dạng khách hàng, việc TSMC thành lập liên doanh và hợp tác với một công ty cụ thể ngay từ giai đoạn phát triển là điều hiếm thấy, bởi động thái này tiềm ẩn nguy cơ làm mất lòng các khách hàng khác. Tuy nhiên, có vẻ như TSMC đã quyết định rằng việc thắt chặt quan hệ với Sony là một nước đi đáng để mạo hiểm.
Hôm qua, nhiều báo đã đưa tin TSMC và Sony sẽ hợp tác sản xuất cảm biến hình ảnh CMOS - loại cảm biến có chức năng chuyển đổi ánh sáng thành tín hiệu điện, sau đó được các chip xử lý chuyển hóa thành dữ liệu hình ảnh kỹ thuật số.
Các chip cảm biến hình ảnh thường được chế tạo bằng cách xếp chồng lớp cảm biến và lớp mạch logic lên nhau. Trước đây, Sony đảm nhận việc sản xuất lớp cảm biến, trong khi TSMC sản xuất lớp mạch theo hình thức gia công.
Thỏa thuận mới cho phép hai công ty hợp tác chặt chẽ hơn, mở rộng phạm vi hợp tác sang cả khâu phát triển lớp cảm biến và sản xuất hàng loạt.
Thị trường cảm biến hình ảnh dự kiến sẽ mở rộng trong dài hạn khi AI vật lý – việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để điều khiển máy móc – trở nên phổ biến hơn. Robot, phương tiện giao thông và nhiều sản phẩm khác sẽ cần đến cảm biến hình ảnh để thu thập thông tin từ thế giới bên ngoài.
Sự tăng trưởng của thị trường chỉ là một phần lý do khiến TSMC hợp tác với Sony. Đây cũng là một bước đi chiến lược nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh của nhà sản xuất Đài Loan trước sự lớn mạnh của các nhà sản xuất chip Hàn Quốc và Trung Quốc.
Một mối lo ngại lớn là Samsung Electronics, đối thủ cạnh tranh của cả TSMC và Sony. Công ty Hàn Quốc này cạnh tranh với Sony trong mảng cảm biến hình ảnh CMOS tiên tiến và xếp thứ hai toàn cầu trong lĩnh vực này. Trong mảng dịch vụ gia công chip (foundry), Samsung chỉ đứng sau TSMC.
Giá chip nhớ tăng vọt đang giúp nâng dự báo của các nhà phân tích về lợi nhuận hoạt động năm 2026 của Samsung lên mức khoảng 300 nghìn tỷ won (212 tỷ USD). Nếu Samsung tiếp tục đổ nguồn lợi nhuận đó vào cơ sở vật chất cũng như hoạt động nghiên cứu và phát triển, họ có thể trở thành mối đe dọa lớn hơn nữa đối với TSMC và Sony.
Một mối lo ngại khác liên quan đến sự trỗi dậy của các nhà sản xuất chip gia công Trung Quốc. TSMC sản xuất cảm biến hình ảnh cho nhiều khách hàng ngoài Sony, bao gồm các công ty Trung Quốc như OmniVision và SmartSens Technology. Tuy nhiên, các nhà sản xuất gia công Trung Quốc hiện đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trên thị trường.
Nexchip, công ty vừa niêm yết tại Hồng Kông vào tháng trước, đặt mục tiêu trở thành nhà sản xuất gia công cảm biến hình ảnh lớn nhất Trung Quốc. Doanh thu liên quan của công ty này trong năm 2025 đạt 2,35 tỷ nhân dân tệ (348 triệu USD), gấp hơn năm lần so với con số ghi nhận hai năm trước đó. Họ đã hợp tác với SmartSens để sản xuất nguyên mẫu cảm biến hình ảnh 180 megapixel.
"Một số khách hàng của TSMC đang chuyển đơn hàng sản xuất sang các công ty Trung Quốc," Tetsuo Omori, chuyên gia phân tích cấp cao tại Techno Systems Research (Nhật Bản), cho biết. Ông nói thêm rằng nếu chỉ xét riêng mảng dịch vụ gia công lớp cảm biến, các đối thủ Trung Quốc xét về tổng thể đã vượt qua TSMC.
Thách thức thứ ba liên quan đến sự thay đổi về nhu cầu. Thị trường cảm biến hình ảnh từ lâu đã chịu ảnh hưởng lớn bởi lĩnh vực điện thoại thông minh, nhưng giá bộ nhớ tăng cao đã đẩy giá điện thoại lên, làm chậm tốc độ xuất xưởng.
Theo báo cáo của Counterpoint Research), lượng xuất xưởng điện thoại thông minh toàn cầu dự kiến sẽ giảm 13,9% vào năm 2026. Khi kết hợp với việc các nhà cung cấp cảm biến hình ảnh Trung Quốc gia tăng sản lượng xuất xưởng—đặc biệt là cho các thương hiệu điện thoại thông minh phân khúc giá rẻ—sự cạnh tranh giành đơn hàng được dự báo sẽ càng trở nên gay gắt hơn.
Trong bối cảnh đó, TSMC đã hợp tác với Sony, doanh nghiệp hàng đầu trong ngành, để nắm bắt cơ hội tại các thị trường đang tăng trưởng như AI vật lý (physical AI). Chiến lược của họ là cùng phát triển các sản phẩm hiệu năng cao và nới rộng khoảng cách với các đối thủ cạnh tranh mới nổi.
Là một công ty gia công phục vụ đa dạng khách hàng, việc TSMC thành lập liên doanh và hợp tác với một công ty cụ thể ngay từ giai đoạn phát triển là điều hiếm thấy, bởi động thái này tiềm ẩn nguy cơ làm mất lòng các khách hàng khác. Tuy nhiên, có vẻ như TSMC đã quyết định rằng việc thắt chặt quan hệ với Sony là một nước đi đáng để mạo hiểm.
