Trong giai đoạn từ năm 2024 đến năm 2025, người tiêu dùng công nghệ từng tin rằng bộ nhớ RAM 16GB đã chính thức trở thành tiêu chuẩn tối thiểu mới cho các dòng máy tính xách tay phân khúc tầm trung và cận cao cấp. Microsoft đã đặt ra quy chuẩn bắt buộc trang bị RAM 16GB để thiết bị được dán nhãn Copilot+ PC. Đồng thời, Apple cũng nâng cấp dung lượng RAM cơ bản lên mức 16GB cho toàn bộ các dòng máy tính của hãng.
Tuy nhiên, thực tế thị trường hiện tại đang chứng kiến một bước lùi đầy bất ngờ. Chuẩn RAM 8GB vốn bị xem là lỗi thời đang quay trở lại mạnh mẽ trên hàng loạt thiết bị mới ra mắt, kể cả từ những thương hiệu công nghệ danh tiếng hàng đầu.
Làn sóng hạ cấu hình bộ nhớ này bắt đầu rõ nét từ khi mẫu máy MacBook Neo trình làng. Thiết bị sở hữu lớp vỏ nhôm sang trọng, thiết kế cao cấp và sử dụng bộ vi xử lý A18 Pro tương tự dòng iPhone 16 Pro, nhưng chỉ được trang bị RAM dung lượng 8GB cho phiên bản tiêu chuẩn.
Mặc dù vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ cộng đồng đam mê công nghệ, các đánh giá thực tế cho thấy dung lượng 8GB vẫn vận hành ổn định trên hệ điều hành macOS đối với các công việc cơ bản. Người dùng chỉ bắt đầu gặp hiện tượng tràn RAM hoặc chịu áp lực bộ nhớ đệm khi chạy quá nhiều tác vụ nặng cùng lúc. Ở các phân khúc cao hơn, mức dung lượng RAM 16GB vẫn được duy trì làm tiêu chuẩn cho dòng MacBook Air và MacBook Pro.
Không dừng lại ở hệ sinh thái của Apple, thế giới laptop Windows cũng đang ghi nhận xu hướng tương tự. Tại sự kiện Computex, Dell đã gây chú ý khi công bố mẫu máy XPS 13 với mức giá khởi điểm khá rẻ là 699 USD, chạy chip xử lý Intel Core Series 3 (tên mã "Wildcat Lake") nhưng dung lượng RAM cơ bản chỉ ở mức 8GB.
Acer cũng nhanh chóng ra mắt dòng Swift Air 14 sử dụng vi xử lý Intel Core 5, bộ nhớ lưu trữ dung lượng 512GB và RAM 8GB với cùng mức giá khởi điểm 699 USD. Trước đó, nhà sản xuất Chuwi cũng giới thiệu dòng UniBook trang bị chip Core Series 3 304, bộ nhớ lưu trữ 256GB và RAM 8GB. Đây được xem là chiếc máy có mức giá thấp nhất trong nhóm với giá công bố quanh mức 449 USD.
Đáng chú ý, cấu hình RAM 8GB không chỉ xuất hiện ở nhóm thiết bị giá rẻ. Khi Microsoft ra mắt dòng máy Surface dành cho đối tượng doanh nghiệp, phiên bản Surface Laptop for Business 13-inch vẫn có tùy chọn RAM 8GB với mức giá khởi điểm lên tới 1.299,99 USD. Điều này chứng tỏ RAM 8GB không còn bị giới hạn ở phân khúc bình dân.
Tất nhiên, không phải mọi hãng sản xuất đều lựa chọn xu hướng này. Một số dòng máy chạy chip Wildcat Lake vẫn kiên trì trang bị RAM 16GB, ví dụ điển hình là Lenovo IdeaPad Slim 3i với giá bán 899,99 USD (được giảm 25% từ giá trị ước tính ban đầu là 1.199,99 USD trên website của hãng). Tuy nhiên, mức giá này rõ ràng đắt hơn đáng kể so với dải sản phẩm RAM 8GB từ Apple, Dell, Acer,..
Trước tình trạng khan hiếm chip nhớ nghiêm trọng, quyền lực đàm phán thương mại đã quay trở lại tay các nhà cung cấp lớn như Samsung và SK hynix, khiến họ rút ngắn thời hạn của các hợp đồng cung ứng bộ nhớ.
Doanh thu của các nhà sản xuất bộ nhớ được dự báo sẽ chạm mốc 551 tỷ USD nhờ cơn sốt AI này. Khi chi phí linh kiện đầu vào bị đẩy lên quá cao, các thương hiệu laptop buộc phải đưa cấu hình RAM 8GB quay trở lại để đảm bảo mức giá bán của máy không vượt quá khả năng chi trả của người dùng.
Một chi tiết đáng chú ý là dù các dòng laptop Windows trang bị RAM 8GB mới vẫn có phím vật lý Copilot trên bàn phím, chúng không được chứng nhận là máy tính Copilot+ PC (tiêu chuẩn yêu cầu Windows 11 đi kèm tối thiểu 16GB RAM). Thay vào đó, các thiết bị này sẽ xử lý các tác vụ trí tuệ nhân tạo thông qua công nghệ điện toán đám mây.
Mặc dù mức RAM 8GB có thể trở thành điểm nghẽn về mặt hiệu năng hệ thống, đây vẫn là một lựa chọn hợp lý cho nhóm người dùng có nhu cầu cơ bản.
Những đối tượng khách hàng chỉ lướt web, sử dụng các phần mềm văn phòng nhẹ nhàng, mở ít tab trình duyệt và làm việc đơn nhiệm hoàn toàn có thể hài lòng với cấu hình này. 500 USD chỉ để sở hữu mức dung lượng RAM 16GB.
Xu hướng cắt giảm dung lượng bộ nhớ này nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài. Mẫu máy Acer Aspire Go 15 sắp ra mắt sử dụng chip Qualcomm Snapdragon C hướng đến phân khúc giá rẻ chỉ hỗ trợ dung lượng RAM tối đa là 8GB, mở ra khả năng xuất hiện các phiên bản có dung lượng RAM thấp hơn nữa. Trong khi đó, yêu cầu cấu hình tối thiểu để cài đặt và vận hành hệ điều hành Windows 11 hiện tại thực tế chỉ là 4GB RAM.
Nếu bạn từng cho rằng kỷ nguyên của những chiếc máy tính xách tay RAM 8GB đã lùi sâu vào quá khứ, thực tế thị trường hiện tại đã chứng minh điều ngược lại.
Dù người dùng có quyền lựa chọn bỏ qua các cấu hình này để tìm kiếm mức dung lượng cao hơn, sự tái xuất của RAM 8GB vẫn mang lại các lựa chọn giá cả phải chăng trong bối cảnh bão giá linh kiện.
Có lẽ phải mất vài năm nữa, khi cuộc khủng hoảng nguồn cung hạ nhiệt, tiêu chuẩn 16GB mới có thể thực sự trở lại trên các dòng máy giá rẻ, nhưng chắc chắn điều đó sẽ không xảy ra trong tương lai gần.
Tuy nhiên, thực tế thị trường hiện tại đang chứng kiến một bước lùi đầy bất ngờ. Chuẩn RAM 8GB vốn bị xem là lỗi thời đang quay trở lại mạnh mẽ trên hàng loạt thiết bị mới ra mắt, kể cả từ những thương hiệu công nghệ danh tiếng hàng đầu.
Các hãng sản xuất đồng loạt hạ thông số bộ nhớ tối thiểu
Làn sóng hạ cấu hình bộ nhớ này bắt đầu rõ nét từ khi mẫu máy MacBook Neo trình làng. Thiết bị sở hữu lớp vỏ nhôm sang trọng, thiết kế cao cấp và sử dụng bộ vi xử lý A18 Pro tương tự dòng iPhone 16 Pro, nhưng chỉ được trang bị RAM dung lượng 8GB cho phiên bản tiêu chuẩn.
Mặc dù vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ cộng đồng đam mê công nghệ, các đánh giá thực tế cho thấy dung lượng 8GB vẫn vận hành ổn định trên hệ điều hành macOS đối với các công việc cơ bản. Người dùng chỉ bắt đầu gặp hiện tượng tràn RAM hoặc chịu áp lực bộ nhớ đệm khi chạy quá nhiều tác vụ nặng cùng lúc. Ở các phân khúc cao hơn, mức dung lượng RAM 16GB vẫn được duy trì làm tiêu chuẩn cho dòng MacBook Air và MacBook Pro.
Không dừng lại ở hệ sinh thái của Apple, thế giới laptop Windows cũng đang ghi nhận xu hướng tương tự. Tại sự kiện Computex, Dell đã gây chú ý khi công bố mẫu máy XPS 13 với mức giá khởi điểm khá rẻ là 699 USD, chạy chip xử lý Intel Core Series 3 (tên mã "Wildcat Lake") nhưng dung lượng RAM cơ bản chỉ ở mức 8GB.
Acer cũng nhanh chóng ra mắt dòng Swift Air 14 sử dụng vi xử lý Intel Core 5, bộ nhớ lưu trữ dung lượng 512GB và RAM 8GB với cùng mức giá khởi điểm 699 USD. Trước đó, nhà sản xuất Chuwi cũng giới thiệu dòng UniBook trang bị chip Core Series 3 304, bộ nhớ lưu trữ 256GB và RAM 8GB. Đây được xem là chiếc máy có mức giá thấp nhất trong nhóm với giá công bố quanh mức 449 USD.
Đáng chú ý, cấu hình RAM 8GB không chỉ xuất hiện ở nhóm thiết bị giá rẻ. Khi Microsoft ra mắt dòng máy Surface dành cho đối tượng doanh nghiệp, phiên bản Surface Laptop for Business 13-inch vẫn có tùy chọn RAM 8GB với mức giá khởi điểm lên tới 1.299,99 USD. Điều này chứng tỏ RAM 8GB không còn bị giới hạn ở phân khúc bình dân.
Tất nhiên, không phải mọi hãng sản xuất đều lựa chọn xu hướng này. Một số dòng máy chạy chip Wildcat Lake vẫn kiên trì trang bị RAM 16GB, ví dụ điển hình là Lenovo IdeaPad Slim 3i với giá bán 899,99 USD (được giảm 25% từ giá trị ước tính ban đầu là 1.199,99 USD trên website của hãng). Tuy nhiên, mức giá này rõ ràng đắt hơn đáng kể so với dải sản phẩm RAM 8GB từ Apple, Dell, Acer,..
Cơn khát linh kiện do sự bùng nổ của trung tâm dữ liệu AI
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến việc đảo chiều cấu hình không đến từ mong muốn cắt giảm chủ quan của nhà sản xuất, mà bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng linh kiện toàn cầu. Sự phát triển vũ bão của các trung tâm dữ liệu AI đang hút sạch nguồn cung chip nhớ và thiết bị lưu trữ trên toàn thế giới.Trước tình trạng khan hiếm chip nhớ nghiêm trọng, quyền lực đàm phán thương mại đã quay trở lại tay các nhà cung cấp lớn như Samsung và SK hynix, khiến họ rút ngắn thời hạn của các hợp đồng cung ứng bộ nhớ.
Doanh thu của các nhà sản xuất bộ nhớ được dự báo sẽ chạm mốc 551 tỷ USD nhờ cơn sốt AI này. Khi chi phí linh kiện đầu vào bị đẩy lên quá cao, các thương hiệu laptop buộc phải đưa cấu hình RAM 8GB quay trở lại để đảm bảo mức giá bán của máy không vượt quá khả năng chi trả của người dùng.
Một chi tiết đáng chú ý là dù các dòng laptop Windows trang bị RAM 8GB mới vẫn có phím vật lý Copilot trên bàn phím, chúng không được chứng nhận là máy tính Copilot+ PC (tiêu chuẩn yêu cầu Windows 11 đi kèm tối thiểu 16GB RAM). Thay vào đó, các thiết bị này sẽ xử lý các tác vụ trí tuệ nhân tạo thông qua công nghệ điện toán đám mây.
Cấu hình RAM 8GB có còn đáp ứng tốt nhu cầu?
Mặc dù mức RAM 8GB có thể trở thành điểm nghẽn về mặt hiệu năng hệ thống, đây vẫn là một lựa chọn hợp lý cho nhóm người dùng có nhu cầu cơ bản.
Những đối tượng khách hàng chỉ lướt web, sử dụng các phần mềm văn phòng nhẹ nhàng, mở ít tab trình duyệt và làm việc đơn nhiệm hoàn toàn có thể hài lòng với cấu hình này. 500 USD chỉ để sở hữu mức dung lượng RAM 16GB.
Xu hướng cắt giảm dung lượng bộ nhớ này nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài. Mẫu máy Acer Aspire Go 15 sắp ra mắt sử dụng chip Qualcomm Snapdragon C hướng đến phân khúc giá rẻ chỉ hỗ trợ dung lượng RAM tối đa là 8GB, mở ra khả năng xuất hiện các phiên bản có dung lượng RAM thấp hơn nữa. Trong khi đó, yêu cầu cấu hình tối thiểu để cài đặt và vận hành hệ điều hành Windows 11 hiện tại thực tế chỉ là 4GB RAM.
Nếu bạn từng cho rằng kỷ nguyên của những chiếc máy tính xách tay RAM 8GB đã lùi sâu vào quá khứ, thực tế thị trường hiện tại đã chứng minh điều ngược lại.
Dù người dùng có quyền lựa chọn bỏ qua các cấu hình này để tìm kiếm mức dung lượng cao hơn, sự tái xuất của RAM 8GB vẫn mang lại các lựa chọn giá cả phải chăng trong bối cảnh bão giá linh kiện.
Có lẽ phải mất vài năm nữa, khi cuộc khủng hoảng nguồn cung hạ nhiệt, tiêu chuẩn 16GB mới có thể thực sự trở lại trên các dòng máy giá rẻ, nhưng chắc chắn điều đó sẽ không xảy ra trong tương lai gần.
