Nguyễn Quốc Hòa
Writer
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn của ngành bán dẫn toàn cầu khi doanh thu toàn ngành dự kiến đạt 793 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước, theo hãng nghiên cứu Gartner. Mức tăng này tương đương khoảng 20,2 triệu tỷ đồng, theo tỷ giá xấp xỉ 25.500 đồng một USD.
Đà phục hồi mạnh mẽ không chỉ khép lại chu kỳ suy giảm trước đó mà còn phản ánh sự chuyển dịch sâu sắc trong động lực tăng trưởng. Nếu một thập kỷ qua được dẫn dắt bởi internet di động và điện toán đám mây, thì nay hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang trở thành trung tâm. Bộ xử lý AI, bộ nhớ băng thông cao HBM và các dòng chip kết nối tốc độ cao đang tái định hình cục diện ngành với tốc độ chưa từng có.
Bảng xếp hạng 2025 cho thấy sự thay đổi rõ rệt. Nvidia tiếp tục giữ vị trí số một với doanh thu 125,7 tỷ USD, tăng gần 64% so với năm trước, tương đương khoảng 3,2 triệu tỷ đồng. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử ngành, một công ty bán dẫn vượt mốc 100 tỷ USD doanh thu thường niên. Khoảng cách giữa Nvidia và doanh nghiệp đứng thứ hai là Samsung Electronics lên tới 53 tỷ USD.
Theo Gartner, doanh số bộ xử lý AI toàn cầu có thể vượt 200 tỷ USD trong năm 2025, tương đương khoảng 5,1 triệu tỷ đồng, trong đó Nvidia chiếm thị phần lớn nhất. Giám đốc điều hành Jensen Huang gần đây cho biết Nvidia đã trở thành khách hàng lớn nhất của TSMC, vượt qua Apple.
Ở mảng bộ nhớ, SK Hynix và Micron Technology ghi nhận tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu HBM phục vụ các bộ tăng tốc AI. Gartner dự báo HBM sẽ chiếm 23% thị trường DRAM vào năm 2025, với doanh thu vượt 30 tỷ USD, tương đương khoảng 765 nghìn tỷ đồng.
Ngược lại, Intel đối mặt thách thức khi doanh thu giảm gần 4% và thị phần còn khoảng 6%. Sau khi công bố kết quả tài chính, cổ phiếu Intel giảm mạnh trong giao dịch ngoài giờ. Ban lãnh đạo công ty cho biết đang tập trung cải thiện hiệu suất sản xuất tiến trình 18A và đẩy nhanh phát triển bộ tăng tốc AI cùng mảng gia công chip.
Sự thay đổi trong bảng xếp hạng phản ánh ba xu hướng lớn. Thứ nhất là vai trò của hệ sinh thái phần mềm, đặc biệt là nền tảng CUDA của Nvidia, giúp hãng củng cố vị thế trong đào tạo và suy luận AI. Thứ hai là sự trở lại của mô hình tích hợp dọc, với Apple và Samsung tận dụng lợi thế thiết kế và sản xuất để tối ưu toàn bộ hệ thống. Thứ ba là động lực tăng trưởng từ trung tâm dữ liệu và điện tử ô tô, nơi các công ty như Broadcom hưởng lợi trực tiếp từ đầu tư AI.
Nhìn lại năm 2015, Intel từng dẫn đầu với doanh thu hơn 51 tỷ USD và thị phần trên 15%. Mười năm sau, Nvidia vươn lên vị trí số một, còn nhiều doanh nghiệp thiết kế không sở hữu nhà máy như AMD hay MediaTek góp mặt trong top 10.
Trong khi đó, các chip AI tùy chỉnh như TPU của Google hay giải pháp của Amazon đang tạo thêm áp lực cạnh tranh. Theo dự báo của TrendForce, thị phần máy chủ AI dùng ASIC sẽ tiếp tục tăng vào năm 2026.
Khi mô hình công nghệ dịch chuyển, thứ hạng trong ngành cũng thay đổi nhanh chóng. Kỷ nguyên AI không chỉ tạo ra người chiến thắng mới mà còn định hình lại toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Đà phục hồi mạnh mẽ không chỉ khép lại chu kỳ suy giảm trước đó mà còn phản ánh sự chuyển dịch sâu sắc trong động lực tăng trưởng. Nếu một thập kỷ qua được dẫn dắt bởi internet di động và điện toán đám mây, thì nay hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang trở thành trung tâm. Bộ xử lý AI, bộ nhớ băng thông cao HBM và các dòng chip kết nối tốc độ cao đang tái định hình cục diện ngành với tốc độ chưa từng có.
Bảng xếp hạng 2025 cho thấy sự thay đổi rõ rệt. Nvidia tiếp tục giữ vị trí số một với doanh thu 125,7 tỷ USD, tăng gần 64% so với năm trước, tương đương khoảng 3,2 triệu tỷ đồng. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử ngành, một công ty bán dẫn vượt mốc 100 tỷ USD doanh thu thường niên. Khoảng cách giữa Nvidia và doanh nghiệp đứng thứ hai là Samsung Electronics lên tới 53 tỷ USD.
Theo Gartner, doanh số bộ xử lý AI toàn cầu có thể vượt 200 tỷ USD trong năm 2025, tương đương khoảng 5,1 triệu tỷ đồng, trong đó Nvidia chiếm thị phần lớn nhất. Giám đốc điều hành Jensen Huang gần đây cho biết Nvidia đã trở thành khách hàng lớn nhất của TSMC, vượt qua Apple.
Ở mảng bộ nhớ, SK Hynix và Micron Technology ghi nhận tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu HBM phục vụ các bộ tăng tốc AI. Gartner dự báo HBM sẽ chiếm 23% thị trường DRAM vào năm 2025, với doanh thu vượt 30 tỷ USD, tương đương khoảng 765 nghìn tỷ đồng.
Ngược lại, Intel đối mặt thách thức khi doanh thu giảm gần 4% và thị phần còn khoảng 6%. Sau khi công bố kết quả tài chính, cổ phiếu Intel giảm mạnh trong giao dịch ngoài giờ. Ban lãnh đạo công ty cho biết đang tập trung cải thiện hiệu suất sản xuất tiến trình 18A và đẩy nhanh phát triển bộ tăng tốc AI cùng mảng gia công chip.
Sự thay đổi trong bảng xếp hạng phản ánh ba xu hướng lớn. Thứ nhất là vai trò của hệ sinh thái phần mềm, đặc biệt là nền tảng CUDA của Nvidia, giúp hãng củng cố vị thế trong đào tạo và suy luận AI. Thứ hai là sự trở lại của mô hình tích hợp dọc, với Apple và Samsung tận dụng lợi thế thiết kế và sản xuất để tối ưu toàn bộ hệ thống. Thứ ba là động lực tăng trưởng từ trung tâm dữ liệu và điện tử ô tô, nơi các công ty như Broadcom hưởng lợi trực tiếp từ đầu tư AI.
Nhìn lại năm 2015, Intel từng dẫn đầu với doanh thu hơn 51 tỷ USD và thị phần trên 15%. Mười năm sau, Nvidia vươn lên vị trí số một, còn nhiều doanh nghiệp thiết kế không sở hữu nhà máy như AMD hay MediaTek góp mặt trong top 10.
Trong khi đó, các chip AI tùy chỉnh như TPU của Google hay giải pháp của Amazon đang tạo thêm áp lực cạnh tranh. Theo dự báo của TrendForce, thị phần máy chủ AI dùng ASIC sẽ tiếp tục tăng vào năm 2026.
Khi mô hình công nghệ dịch chuyển, thứ hạng trong ngành cũng thay đổi nhanh chóng. Kỷ nguyên AI không chỉ tạo ra người chiến thắng mới mà còn định hình lại toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
