Đến năm 2030, nước Mỹ có thể giàu hơn rất nhiều, nhưng cũng có thể chứng kiến gần 12% dân số lao động thất nghiệp. Đó là điều một nghiên cứu mới của Viện Anthropic vừa đưa ra.
Ngày 9/9 vừa qua, Anthropic công bố báo cáo mang tên "Trí tuệ nhân tạo mang tính chuyển đổi", dự báo ba kịch bản cho nền kinh tế Mỹ từ 2026 đến 2030, tùy theo tốc độ AI thâm nhập vào các ngành nghề.
Mô hình cấp độ nhiệm vụ: Phân chia nền kinh tế thành các "nhiệm vụ"
Ở kịch bản trung bình, AI phát triển giống như internet trước đây, tác động không quá lớn. Đến năm 2030, AI chỉ đảm nhận khoảng 4% công việc trong nền kinh tế. GDP Mỹ đạt 34.100 tỷ đô la, cao hơn 1,6% so với khi không có AI. Tỷ lệ thất nghiệp gần như không đổi, ở mức 3,9%.
Ở kịch bản khả thi, AI trở thành công nghệ chủ chốt, ảnh hưởng còn lớn hơn cả internet. AI đảm nhận 12% công việc, GDP tăng lên 36.300 tỷ đô la, cao hơn 8,3% so với mức không có AI, tốc độ tăng trưởng vượt cả thời kỳ đỉnh cao của bong bóng dot com. Nhưng thất nghiệp trong nhóm lao động tri thức tăng lên 4,5%.
Ba kịch bản cho năm 2030: Kịch bản cực đoan cho thấy tỷ lệ thất nghiệp là 11,9%.
Đáng chú ý nhất là kịch bản cực đoan, khi AI có khả năng tự cải tiến liên tục. Lúc đó AI đảm nhận tới 30% công việc trong nền kinh tế, gần một nửa số công việc tri thức hiện nay. GDP Mỹ vọt lên 44.400 tỷ đô la, cao hơn 32,4% so với khi không có AI, tăng trưởng mỗi năm đạt 15,4%, nghĩa là quy mô kinh tế nhân đôi sau mỗi bốn năm rưỡi. Nhưng đổi lại, tỷ lệ thất nghiệp chung lên tới 11,9%, còn riêng lao động tri thức là 17,9%, cao hơn bất kỳ giai đoạn nào kể từ Thế chiến thứ hai.
Điều thú vị là trong kịch bản này, tiền lương thực tế của lao động tri thức lại giảm 11,5% so với khi chưa có AI, trong khi lương của lao động chân tay như công nhân xây dựng lại tăng tới 33,6%. Lý do là AI giúp các khâu thiết kế, lập kế hoạch nhanh hơn, kéo theo nhiều dự án hơn, làm tăng nhu cầu với lao động tay chân.
Báo cáo cũng chỉ ra một điểm quan trọng, phần lớn thành quả tăng trưởng sẽ chảy về phía vốn chứ không phải lao động. Ở kịch bản cực đoan, khoảng 15% GDP sẽ chuyển từ tiền lương sang lợi nhuận cho nhà đầu tư.
Anthropic nhấn mạnh đây không phải là dự đoán chắc chắn, mà là công cụ để so sánh hậu quả của các giả định khác nhau. Hiện chưa thể loại trừ kịch bản nào trong ba kịch bản trên. Vấn đề không nằm ở việc của cải xã hội có tăng hay không, mà ở chỗ ai sẽ được hưởng phần tăng trưởng đó, và người lao động bị ảnh hưởng sẽ được hỗ trợ ra sao khi công việc của họ bị AI thay thế.
Ngày 9/9 vừa qua, Anthropic công bố báo cáo mang tên "Trí tuệ nhân tạo mang tính chuyển đổi", dự báo ba kịch bản cho nền kinh tế Mỹ từ 2026 đến 2030, tùy theo tốc độ AI thâm nhập vào các ngành nghề.
Mô hình cấp độ nhiệm vụ: Phân chia nền kinh tế thành các "nhiệm vụ"
Ở kịch bản trung bình, AI phát triển giống như internet trước đây, tác động không quá lớn. Đến năm 2030, AI chỉ đảm nhận khoảng 4% công việc trong nền kinh tế. GDP Mỹ đạt 34.100 tỷ đô la, cao hơn 1,6% so với khi không có AI. Tỷ lệ thất nghiệp gần như không đổi, ở mức 3,9%.
Ở kịch bản khả thi, AI trở thành công nghệ chủ chốt, ảnh hưởng còn lớn hơn cả internet. AI đảm nhận 12% công việc, GDP tăng lên 36.300 tỷ đô la, cao hơn 8,3% so với mức không có AI, tốc độ tăng trưởng vượt cả thời kỳ đỉnh cao của bong bóng dot com. Nhưng thất nghiệp trong nhóm lao động tri thức tăng lên 4,5%.
Ba kịch bản cho năm 2030: Kịch bản cực đoan cho thấy tỷ lệ thất nghiệp là 11,9%.
Đáng chú ý nhất là kịch bản cực đoan, khi AI có khả năng tự cải tiến liên tục. Lúc đó AI đảm nhận tới 30% công việc trong nền kinh tế, gần một nửa số công việc tri thức hiện nay. GDP Mỹ vọt lên 44.400 tỷ đô la, cao hơn 32,4% so với khi không có AI, tăng trưởng mỗi năm đạt 15,4%, nghĩa là quy mô kinh tế nhân đôi sau mỗi bốn năm rưỡi. Nhưng đổi lại, tỷ lệ thất nghiệp chung lên tới 11,9%, còn riêng lao động tri thức là 17,9%, cao hơn bất kỳ giai đoạn nào kể từ Thế chiến thứ hai.
Điều thú vị là trong kịch bản này, tiền lương thực tế của lao động tri thức lại giảm 11,5% so với khi chưa có AI, trong khi lương của lao động chân tay như công nhân xây dựng lại tăng tới 33,6%. Lý do là AI giúp các khâu thiết kế, lập kế hoạch nhanh hơn, kéo theo nhiều dự án hơn, làm tăng nhu cầu với lao động tay chân.
Báo cáo cũng chỉ ra một điểm quan trọng, phần lớn thành quả tăng trưởng sẽ chảy về phía vốn chứ không phải lao động. Ở kịch bản cực đoan, khoảng 15% GDP sẽ chuyển từ tiền lương sang lợi nhuận cho nhà đầu tư.
Anthropic nhấn mạnh đây không phải là dự đoán chắc chắn, mà là công cụ để so sánh hậu quả của các giả định khác nhau. Hiện chưa thể loại trừ kịch bản nào trong ba kịch bản trên. Vấn đề không nằm ở việc của cải xã hội có tăng hay không, mà ở chỗ ai sẽ được hưởng phần tăng trưởng đó, và người lao động bị ảnh hưởng sẽ được hỗ trợ ra sao khi công việc của họ bị AI thay thế.
