myle.vnreview
Writer
Bên nào hết đạn dược trước có thể quyết định kết quả cuộc chiến.
Chỉ sau ba ngày xung đột nổ ra, cuộc chiến với Iran đã trở nên tiêu hao. Các đợt tấn công bằng máy bay không người lái của Cộng hòa Hồi giáo đang gây áp lực lên hệ thống phòng thủ của Mỹ và các đối tác từ Bahrain đến Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, làm cạn kiệt kho vũ khí. Kết quả của cuộc chiến có thể phụ thuộc vào việc bên nào hết đạn dược trước.
Máy bay không người lái tấn công một chiều Shahed-136 và những tên lửa hành trình nhỏ và thô sơ của Iran tiếp tục oanh tạc các mục tiêu trên khắp Trung Đông trong cuộc đối đầu của Iran với Mỹ và đồng minh. Trong những ngày gần đây, các máy bay không người lái này của Iran đã tấn công các căn cứ của Mỹ, cơ sở hạ tầng dầu mỏ và các tòa nhà dân sự sau khi Mỹ và Israel vào Iran khơi mào không kích bằng một loạt tên lửa hành trình, máy bay không người lái và bom dẫn đường chính xác bắt đầu vào ngày 28/2.
Máy bay không người lái Shahed-136 của Iran có giá sản xuất khoảng 20.000 USD mỗi chiếc
Theo UAE, tên lửa phòng không Patriot do Mỹ sản xuất đã phần lớn thành công trong việc ngăn chặn máy bay không người lái Shahed và các tên lửa đạn đạo khác của Iran, với tỷ lệ đánh chặn trên 90%. Nhưng việc sử dụng tên lửa trị giá 4 triệu USD để phá hủy máy bay không người lái trị giá 20.000 USD cho thấy một vấn đề đã ám ảnh các nhà hoạch định quân sự phương Tây kể từ đầu cuộc chiến Ukraine: Vũ khí giá rẻ có thể ngốn hết nguồn lực dành cho các mối đe dọa phức tạp hơn nhiều.
Kết quả là cả Iran và Mỹ đều có thể cạn kiệt vũ khí trong vòng vài ngày hoặc vài tuần. Bên nào có thể cầm cự lâu hơn sẽ giành được lợi thế đáng kể.
“Chiến lược tiêu hao có ý nghĩa về mặt hoạt động từ góc nhìn của Iran,” Kelly Grieco, một nghiên cứu viên cao cấp tại trung tâm nghiên cứu Stimson Center, cho biết. “Họ đang tính toán rằng lực lượng phòng thủ sẽ sử dụng hết tên lửa đánh chặn và ý chí chính trị của các quốc gia vùng Vịnh sẽ lung lay, gây áp lực lên Mỹ và Israel để ngừng các hoạt động trước khi họ cạn kiệt tên lửa và máy bay không người lái.”
Theo một phân tích nội bộ mà Bloomberg News thu được, kho tên lửa đánh chặn Patriot của Qatar sẽ chỉ đủ dùng trong bốn ngày với tốc độ sử dụng hiện tại. Doha đã bí mật thúc giục chấm dứt xung đột nhanh chóng.
Văn phòng Truyền thông Quốc tế của Qatar cho biết trong một tuyên bố rằng “kho tên lửa đánh chặn Patriot do Lực lượng Vũ trang Qatar nắm giữ chưa bị cạn kiệt và vẫn còn đầy đủ.”
Ước tính Iran có khoảng 2.000 tên lửa đạn đạo sau cuộc xung đột năm ngoái với Israel. Có khả năng nước này sở hữu số lượng máy bay không người lái Shahed lớn hơn nhiều. Được biết, nước Nga có thể sản xuất với tốc độ vài trăm chiếc Shahed mỗi ngày, theo phân tích của Becca Wasser, chuyên gia quốc phòng tại Bloomberg Economics.
Tehran đã phóng hơn 1.200 tên lửa và máy bay không người lái Shahed kể từ khi cuộc xung đột năm nay bắt đầu. Điều đó cho thấy họ có thể đang giữ lại những tên lửa đạn đạo có sức tàn phá lớn hơn để thực hiện các cuộc tấn công kéo dài, Becca Wasser nói thêm.
Eli Cohen, một bộ trưởng trong nội các an ninh của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, cho biết chiến dịch của Mỹ và Israel đã ngăn chặn Iran phóng hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái. Israel cho biết tính đến ngày 2/3, họ đã phá hủy khoảng 150 bệ phóng tên lửa.
Theo Ngoại trưởng Abbas Araghchi, quân đội Iran dường như đang hành động mà không có sự phối hợp chặt chẽ hoặc thường xuyên với giới lãnh đạo dân sự, bao gồm cả Bộ Ngoại giao.
“Các đơn vị quân đội của chúng tôi hiện nay thực sự độc lập và phần nào bị cô lập, và họ hành động dựa trên các chỉ thị, các chỉ thị chung được đưa ra trước đó”, Araghchi, một cựu chiến binh của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera hôm 1/3.
Về phía Mỹ, Becca Wasser nói thêm, các nhà hoạch định chiến dịch khó có thể vận chuyển đủ đạn dược đến khu vực vùng Vịnh để tiếp tục trong bốn tuần, như Tổng thống Donald Trump đã ước tính.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu tại một cuộc họp báo hôm 2/3 rằng: “Đây không phải là Iraq, đây không phải là cuộc chiến không hồi kết.”
Về mặt phòng thủ, Iran hầu như không còn gì để chiến đấu. Các cuộc tấn công trên không trong những giờ đầu của cuộc chiến đã nhắm vào các hệ thống phòng không đất đối không của nước này, trong đó hiện đại nhất là các hệ thống S-300 do Nga sản xuất. Máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel đã hoạt động trong không phận Iran mà không gặp bất kỳ khó khăn nào được báo cáo kể từ đó.
Số lượng máy bay không người lái và tên lửa của Iran đã phóng đi trong 48 giờ đầu của cuộc chiến
Mỹ và các đối tác khu vực chủ yếu sử dụng hệ thống phòng không Patriot của RTX Corp, bắn tên lửa PAC-3 của Lockheed Martin Corp. Mặc dù Lầu Năm Góc đã thúc đẩy việc tăng sản lượng, nhưng theo Lockheed, chỉ có khoảng 600 tên lửa PAC-3 được chế tạo trong năm 2025. Dựa trên số lượng tên lửa và máy bay không người lái bị bắn hạ được báo cáo, rất có thể hàng nghìn tên lửa đánh chặn đã được bắn ở Trung Đông kể từ ngày 28/2.
Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng vận hành THAAD, một hệ thống của Lockheed được thiết kế để đánh chặn các tên lửa tiên tiến hơn, di chuyển nhanh hơn ở rìa khí quyển. Những hệ thống này khó có thể được sử dụng chống lại bất cứ thứ gì khác, và thậm chí còn đắt hơn, khoảng 12 triệu USD mỗi tên lửa.
Vệt khói của tên lửa sau vụ đánh chặn bởi hệ thống phòng thủ tên lửa Iron Dome của Israel trên bầu trời Jerusalem ngày 1 tháng 3.
Mỹ cũng đã sử dụng các cuộc tuần tra của máy bay chiến đấu trang bị tên lửa Hệ thống Vũ khí Tiêu diệt Chính xác Tiên tiến (APK) có giá từ 20.000 đến 30.000 USD mỗi chiếc cộng với chi phí vận hành của máy bay.
Các hệ thống phòng thủ chống máy bay không người lái chuyên dụng ít phổ biến hơn trong khu vực Trung Đông. Sử dụng laser, pháo tự động hoặc thậm chí các máy bay không người lái khác có thể là một cách rẻ hơn để bảo vệ các thị trấn, thành phố và các cơ sở, dành các hệ thống đắt tiền cho các vấn đề lớn hơn.
Laser Iron Beam do công ty quốc phòng Israel Rafael Advanced Defense Systems phát triển nhằm giải quyết vấn đề này, nhưng Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết hôm 2/3 rằng nó vẫn chưa được sử dụng trong cuộc xung đột.
Nếu cường độ các cuộc tấn công của Iran hiện tại tiếp tục, kho dự trữ PAC-3 trong khu vực có thể cạn kiệt một cách nguy hiểm trong vòng vài ngày, theo một người quen thuộc với vấn đề này tiết lộ. Nếu vũ khí tấn công cũng vậy, tình trạng bế tắc có thể xảy ra.
“Trong khi đó, kho tên lửa và máy bay không người lái của Iran có thể giảm xuống và bản thân chế độ này có thể vẫn còn nguyên vẹn, dù trong tình trạng hỗn loạn”, Ankit Panda, một chuyên gia cao cấp tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cho biết. “Đây dường như là một kết quả có khả năng xảy ra dựa trên 60 giờ đầu tiên của cuộc chiến này.”
Chỉ sau ba ngày xung đột nổ ra, cuộc chiến với Iran đã trở nên tiêu hao. Các đợt tấn công bằng máy bay không người lái của Cộng hòa Hồi giáo đang gây áp lực lên hệ thống phòng thủ của Mỹ và các đối tác từ Bahrain đến Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, làm cạn kiệt kho vũ khí. Kết quả của cuộc chiến có thể phụ thuộc vào việc bên nào hết đạn dược trước.
Máy bay không người lái tấn công một chiều Shahed-136 và những tên lửa hành trình nhỏ và thô sơ của Iran tiếp tục oanh tạc các mục tiêu trên khắp Trung Đông trong cuộc đối đầu của Iran với Mỹ và đồng minh. Trong những ngày gần đây, các máy bay không người lái này của Iran đã tấn công các căn cứ của Mỹ, cơ sở hạ tầng dầu mỏ và các tòa nhà dân sự sau khi Mỹ và Israel vào Iran khơi mào không kích bằng một loạt tên lửa hành trình, máy bay không người lái và bom dẫn đường chính xác bắt đầu vào ngày 28/2.
Máy bay không người lái Shahed-136 của Iran có giá sản xuất khoảng 20.000 USD mỗi chiếc
Theo UAE, tên lửa phòng không Patriot do Mỹ sản xuất đã phần lớn thành công trong việc ngăn chặn máy bay không người lái Shahed và các tên lửa đạn đạo khác của Iran, với tỷ lệ đánh chặn trên 90%. Nhưng việc sử dụng tên lửa trị giá 4 triệu USD để phá hủy máy bay không người lái trị giá 20.000 USD cho thấy một vấn đề đã ám ảnh các nhà hoạch định quân sự phương Tây kể từ đầu cuộc chiến Ukraine: Vũ khí giá rẻ có thể ngốn hết nguồn lực dành cho các mối đe dọa phức tạp hơn nhiều.
Kết quả là cả Iran và Mỹ đều có thể cạn kiệt vũ khí trong vòng vài ngày hoặc vài tuần. Bên nào có thể cầm cự lâu hơn sẽ giành được lợi thế đáng kể.
“Chiến lược tiêu hao có ý nghĩa về mặt hoạt động từ góc nhìn của Iran,” Kelly Grieco, một nghiên cứu viên cao cấp tại trung tâm nghiên cứu Stimson Center, cho biết. “Họ đang tính toán rằng lực lượng phòng thủ sẽ sử dụng hết tên lửa đánh chặn và ý chí chính trị của các quốc gia vùng Vịnh sẽ lung lay, gây áp lực lên Mỹ và Israel để ngừng các hoạt động trước khi họ cạn kiệt tên lửa và máy bay không người lái.”
Theo một phân tích nội bộ mà Bloomberg News thu được, kho tên lửa đánh chặn Patriot của Qatar sẽ chỉ đủ dùng trong bốn ngày với tốc độ sử dụng hiện tại. Doha đã bí mật thúc giục chấm dứt xung đột nhanh chóng.
Văn phòng Truyền thông Quốc tế của Qatar cho biết trong một tuyên bố rằng “kho tên lửa đánh chặn Patriot do Lực lượng Vũ trang Qatar nắm giữ chưa bị cạn kiệt và vẫn còn đầy đủ.”
Ước tính Iran có khoảng 2.000 tên lửa đạn đạo sau cuộc xung đột năm ngoái với Israel. Có khả năng nước này sở hữu số lượng máy bay không người lái Shahed lớn hơn nhiều. Được biết, nước Nga có thể sản xuất với tốc độ vài trăm chiếc Shahed mỗi ngày, theo phân tích của Becca Wasser, chuyên gia quốc phòng tại Bloomberg Economics.
Tehran đã phóng hơn 1.200 tên lửa và máy bay không người lái Shahed kể từ khi cuộc xung đột năm nay bắt đầu. Điều đó cho thấy họ có thể đang giữ lại những tên lửa đạn đạo có sức tàn phá lớn hơn để thực hiện các cuộc tấn công kéo dài, Becca Wasser nói thêm.
Eli Cohen, một bộ trưởng trong nội các an ninh của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, cho biết chiến dịch của Mỹ và Israel đã ngăn chặn Iran phóng hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái. Israel cho biết tính đến ngày 2/3, họ đã phá hủy khoảng 150 bệ phóng tên lửa.
Theo Ngoại trưởng Abbas Araghchi, quân đội Iran dường như đang hành động mà không có sự phối hợp chặt chẽ hoặc thường xuyên với giới lãnh đạo dân sự, bao gồm cả Bộ Ngoại giao.
“Các đơn vị quân đội của chúng tôi hiện nay thực sự độc lập và phần nào bị cô lập, và họ hành động dựa trên các chỉ thị, các chỉ thị chung được đưa ra trước đó”, Araghchi, một cựu chiến binh của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera hôm 1/3.
Về phía Mỹ, Becca Wasser nói thêm, các nhà hoạch định chiến dịch khó có thể vận chuyển đủ đạn dược đến khu vực vùng Vịnh để tiếp tục trong bốn tuần, như Tổng thống Donald Trump đã ước tính.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu tại một cuộc họp báo hôm 2/3 rằng: “Đây không phải là Iraq, đây không phải là cuộc chiến không hồi kết.”
Về mặt phòng thủ, Iran hầu như không còn gì để chiến đấu. Các cuộc tấn công trên không trong những giờ đầu của cuộc chiến đã nhắm vào các hệ thống phòng không đất đối không của nước này, trong đó hiện đại nhất là các hệ thống S-300 do Nga sản xuất. Máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel đã hoạt động trong không phận Iran mà không gặp bất kỳ khó khăn nào được báo cáo kể từ đó.
Số lượng máy bay không người lái và tên lửa của Iran đã phóng đi trong 48 giờ đầu của cuộc chiến
Mỹ và các đối tác khu vực chủ yếu sử dụng hệ thống phòng không Patriot của RTX Corp, bắn tên lửa PAC-3 của Lockheed Martin Corp. Mặc dù Lầu Năm Góc đã thúc đẩy việc tăng sản lượng, nhưng theo Lockheed, chỉ có khoảng 600 tên lửa PAC-3 được chế tạo trong năm 2025. Dựa trên số lượng tên lửa và máy bay không người lái bị bắn hạ được báo cáo, rất có thể hàng nghìn tên lửa đánh chặn đã được bắn ở Trung Đông kể từ ngày 28/2.
Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng vận hành THAAD, một hệ thống của Lockheed được thiết kế để đánh chặn các tên lửa tiên tiến hơn, di chuyển nhanh hơn ở rìa khí quyển. Những hệ thống này khó có thể được sử dụng chống lại bất cứ thứ gì khác, và thậm chí còn đắt hơn, khoảng 12 triệu USD mỗi tên lửa.
Vệt khói của tên lửa sau vụ đánh chặn bởi hệ thống phòng thủ tên lửa Iron Dome của Israel trên bầu trời Jerusalem ngày 1 tháng 3.
Mỹ cũng đã sử dụng các cuộc tuần tra của máy bay chiến đấu trang bị tên lửa Hệ thống Vũ khí Tiêu diệt Chính xác Tiên tiến (APK) có giá từ 20.000 đến 30.000 USD mỗi chiếc cộng với chi phí vận hành của máy bay.
Các hệ thống phòng thủ chống máy bay không người lái chuyên dụng ít phổ biến hơn trong khu vực Trung Đông. Sử dụng laser, pháo tự động hoặc thậm chí các máy bay không người lái khác có thể là một cách rẻ hơn để bảo vệ các thị trấn, thành phố và các cơ sở, dành các hệ thống đắt tiền cho các vấn đề lớn hơn.
Laser Iron Beam do công ty quốc phòng Israel Rafael Advanced Defense Systems phát triển nhằm giải quyết vấn đề này, nhưng Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết hôm 2/3 rằng nó vẫn chưa được sử dụng trong cuộc xung đột.
Nếu cường độ các cuộc tấn công của Iran hiện tại tiếp tục, kho dự trữ PAC-3 trong khu vực có thể cạn kiệt một cách nguy hiểm trong vòng vài ngày, theo một người quen thuộc với vấn đề này tiết lộ. Nếu vũ khí tấn công cũng vậy, tình trạng bế tắc có thể xảy ra.
“Trong khi đó, kho tên lửa và máy bay không người lái của Iran có thể giảm xuống và bản thân chế độ này có thể vẫn còn nguyên vẹn, dù trong tình trạng hỗn loạn”, Ankit Panda, một chuyên gia cao cấp tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cho biết. “Đây dường như là một kết quả có khả năng xảy ra dựa trên 60 giờ đầu tiên của cuộc chiến này.”
