"Bán cuốc xẻng" thời AI, ASML sắp trở thành thế lực nghìn tỷ USD đầu tiên của châu Âu?

[The Storm Riders]

Trong khi mọi sự chú ý của cơn sốt trí tuệ nhân tạo thường đổ dồn vào những cái tên đình đám như Nvidia, có một "gã khổng lồ" thầm lặng tại châu Âu đang băng băng tiến bước nhờ vị thế độc quyền của mình. ASML - hãng công nghệ đến từ Hà Lan - đang được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất để trở thành công ty đầu tiên của cựu lục địa chạm mốc vốn hóa 1.000 tỷ USD.

Kẻ bán "cuốc xẻng" độc quyền trong cơn sốt vàng​

Máy quang khắc cực tím của ASML là cỗ máy cả thế giới thèm muốn​

Giới đầu tư công nghệ thường ví von mô hình kinh doanh của ASML giống như việc bán cuốc xẻng trong một cơn sốt vàng. Khi tất cả các bên đều lao vào cuộc đua phát triển AI, họ bắt buộc phải tìm đến ASML. Lý do rất đơn giản: đây là công ty duy nhất trên thế giới hiện nay sản xuất được máy quang khắc cực tím (EUV) – thiết bị không thể thay thế để in các vi mạch siêu nhỏ lên những dòng chip logic và chip nhớ tiên tiến nhất.

Chính lợi thế độc quyền tuyệt đối này đã giúp cổ phiếu ASML tăng trưởng ngoạn mục hơn 60% kể từ đầu năm, sau khi hãng công bố kết quả kinh doanh quý II vượt qua mọi kỳ vọng của thị trường. Hiện tại, giá trị vốn hóa của hãng đã tiệm cận mức 700 tỷ USD, bỏ xa hàng loạt tên tuổi lớn khác của châu Âu như LVMH, Novo Nordisk hay SAP để tiến gần hơn bao giờ hết đến câu lạc bộ nghìn tỷ USD.

Động lực không chỉ đến từ các trung tâm dữ liệu AI​

Ngay cả khi cơn sốt đầu tư vào các trung tâm dữ liệu AI có dấu hiệu hạ nhiệt, ASML vẫn nắm trong tay những động lực tăng trưởng rất riêng biệt.

Hiện tại, các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới như SK Hynix, Samsung và Micron đang bước vào một chu kỳ nâng cấp công nghệ lớn. Để phục vụ cho các dòng chip nhớ hiệu năng cao dành cho AI, các ông lớn này buộc phải chuyển đổi từ hệ thống sản xuất cũ sang các hệ thống EUV thế hệ mới đắt đỏ hơn của ASML. Đây hứa hẹn là nguồn thu cực kỳ béo bở cho hãng công nghệ Hà Lan trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, những kế hoạch đầy tham vọng của tỷ phú Elon Musk, điển hình là việc xây dựng nhà máy Terafab mới tại Texas nhằm cung cấp linh kiện cho SpaceX và Tesla, cũng được kỳ vọng sẽ mở ra thêm những hợp đồng thương mại giá trị lớn cho ASML.

Lối đi đến cột mốc nghìn tỷ không trải đầy hoa hồng​

Dù tiềm năng là cực kỳ lớn, hành trình chạm mốc 1.000 tỷ USD của ASML vẫn phải đối mặt với không ít rào cản thực tế từ cả thị trường lẫn địa chính trị.

Thách thức đầu tiên đến từ sự hoài nghi của giới phân tích về việc liệu các "ông lớn" điện toán đám mây như Google hay Amazon có duy trì được tốc độ rót tiền khổng lồ vào các trung tâm dữ liệu như hiện tại hay không. Đi kèm với đó là bài toán về khả năng mở rộng quy mô sản xuất của chính ASML cũng như các đối tác trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Rủi ro lớn nhất và khó lường nhất lúc này lại nằm ở yếu tố chính sách. Giới lập pháp Mỹ hiện đang đề xuất Đạo luật MATCH, một động thái có thể siết chặt hơn nữa việc bán và bảo trì các thiết bị của ASML tại thị trường Trung Quốc. Cần biết rằng, Trung Quốc dự kiến sẽ chiếm tới 20% doanh thu của hãng vào năm 2026, nên bất kỳ lệnh hạn chế nào cũng sẽ là một đòn đau đánh trực tiếp vào túi tiền của hãng công nghệ Hà Lan.

Rõ ràng, cơ hội để ASML làm nên lịch sử cho công nghệ châu Âu là rất sáng sủa, nhưng trước những biến động mạnh của nhóm cổ phiếu công nghệ thời gian qua, chặng đường phía trước của hãng chắc chắn sẽ có nhiều khúc quanh gập ghềnh.