Mây Trắng
Intern Writer
Một chiếc laptop gaming xịn sò có thể đáng giá như vàng ròng đối với những game thủ hay di chuyển, dù đôi khi nó hơi nặng một chút. Tuy nhiên, không giống như các máy console hay thiết bị cầm tay truyền thống, để khai thác tối đa sức mạnh của em nó thì chúng ta cần phải tinh chỉnh kha khá đấy. Nếu các bạn chưa từng "đào sâu" vào những cài đặt và tính năng ẩn của chiếc laptop gaming, thì hôm nay mình sẽ tổng hợp vài mẹo hay ho để giúp máy chạy mượt mà hơn nhé!
Nếu các bạn thường dùng laptop để làm việc, có lẽ ít khi để ý đến bộ sạc của máy. Nhưng với laptop gaming thì khác hẳn nha, nó quan trọng lắm đó. Chạy những tựa game đồ họa khủng đòi hỏi rất nhiều năng lượng, và hầu hết laptop sẽ tự động giới hạn công suất khi không cắm sạc.
Dù nhiều laptop gaming có thể sạc qua cổng USB-C thông thường, nhưng nếu máy của bạn đi kèm sạc riêng thì hãy ưu tiên dùng nó nhé. Những bộ sạc này thường được thiết kế để cung cấp đủ tải, giúp card đồ họa (GPU) hoạt động hết công suất. Nếu chỉ dùng sạc USB-C yếu, máy có thể vẫn bị hao pin ngay cả khi đang cắm sạc đó.
Laptop gaming thường nóng hơn nhiều so với laptop thông thường, nên việc tản nhiệt cực kỳ quan trọng. Hầu hết các máy gaming đều có rất nhiều quạt và khe thông gió ở mặt dưới và hai bên, vì vậy chúng ta cần giữ chúng luôn thông thoáng, đặc biệt là khi đang chiến game. Các bạn nhớ định kỳ vệ sinh, thổi bụi cho máy để luồng khí luôn được lưu thông tốt nha.
Ngoài ra, việc đặt laptop gaming trên một bề mặt phẳng, cứng cũng rất cần thiết. Nếu đặt máy lên gối, giường hay chăn mềm, những bề mặt này có thể che mất các khe thông gió, làm nhiệt bị kẹt lại và khiến hệ thống hoạt động kém hiệu quả hơn. Một chiếc bàn kê laptop hoặc giá đỡ laptop tốt sẽ giúp nâng máy lên, tạo không gian thoáng đãng bên dưới và xung quanh để máy luôn mát mẻ.
Khả năng cao là chiếc laptop gaming của các bạn đã có sẵn ổ SSD rồi, hoặc ít nhất là có tùy chọn nâng cấp lên SSD. Nếu chưa phải là mặc định, thì việc cài đặt game lên ổ SSD, hoặc thậm chí là cả hệ điều hành, sẽ mang lại hiệu suất tăng đáng kể đó. SSD có tốc độ tải game nhanh hơn rất nhiều so với ổ cứng cơ truyền thống, giúp chúng ta không còn phải chờ đợi lâu ở màn hình tải game nữa.
Nếu laptop gaming của bạn chưa có SSD, hoặc đơn giản là cần thêm dung lượng, các bạn có thể dùng ổ cứng gắn ngoài để cài game. Chỉ cần đảm bảo rằng ổ cứng ngoài đó sử dụng kết nối tốc độ cao như Thunderbolt 4 (hoặc Thunderbolt 5 trên các thiết bị mới hơn) để tránh tạo ra nút thắt cổ chai không cần thiết nhé.
Thời lượng pin là một yếu tố cực kỳ quý giá trên laptop gaming, nên việc tối ưu cài đặt tiết kiệm pin là điều rất quan trọng. Các bạn có thể dùng cài đặt sẵn có của Windows để giới hạn tần số quét màn hình hoặc tắt màn hình sớm hơn khi dùng pin, thay vì cắm sạc.
Nhiều hãng lớn như Razer, MSI và Asus cũng có phần mềm riêng để tùy chỉnh sâu hơn các cài đặt nguồn. Những tùy chọn này sẽ khác nhau tùy theo nhà sản xuất, nên các bạn hãy thử tìm hiểu trong phần mềm đi kèm laptop gaming của mình xem có gì hay ho nhé. Hầu hết các trường hợp, chúng ta sẽ có công cụ để cân bằng giữa hiệu suất và thời lượng pin, vậy nên nếu muốn chơi game lâu hơn – dù hiệu suất có giảm một chút – thì các bạn sẽ tìm thấy những tính năng hữu ích đó.
Một phần lý do khiến laptop gaming tiêu thụ nhiều điện năng là do các phép tính đồ họa cực kỳ phức tạp mà những tựa game hiện đại đòi hỏi. Tuy nhiên, điều này cũng có nghĩa là chúng ta có thể tiết kiệm pin bằng cách tinh chỉnh cài đặt đồ họa trong game và tắt bớt một số tính năng nặng nề.
Một trong những yếu tố ngốn pin nhất chính là tốc độ khung hình (frame rate) siêu cao. Với hầu hết các game chơi đơn, 60 khung hình mỗi giây (fps) có lẽ đã đủ mượt mà rồi, nên nếu các bạn đang chạy game ở mức 120 fps hoặc cao hơn, hãy thử giới hạn lại khi dùng pin nhé. Tính năng Ray-tracing cũng là một "kẻ hút máu" pin đáng kể, vì vậy trừ khi bạn thực sự cần đồ họa siêu chi tiết, hãy thử tắt nó đi. Các tùy chọn này sẽ khác nhau tùy từng game cụ thể, nên các bạn nhớ kiểm tra cài đặt trong mỗi game để xem có gì để tinh chỉnh nha.
Một chiếc laptop gaming mạnh mẽ có thể là lựa chọn thay thế tuyệt vời cho máy tính để bàn cồng kềnh, nhưng với một chiếc docking station, các bạn sẽ có được cả hai ưu điểm. Một docking station tốt sẽ cho phép chúng ta kết nối màn hình gaming, bàn phím và chuột xịn sò, tất cả chỉ qua một sợi cáp duy nhất cắm vào laptop.
Một số docking station cao cấp hơn còn có thể cung cấp đủ điện năng để sạc laptop gaming của bạn, ngay cả khi đang chơi game. Tuy nhiên, một lần nữa, mình khuyên các bạn nên kiểm tra yêu cầu về nguồn điện của laptop và công suất mà docking station có thể cung cấp trước khi thiết lập nhé. Nếu mọi cách đều không ổn, cứ cắm thêm bộ sạc riêng đi kèm laptop vào cùng với cáp kết nối docking là được.
Các nhà sản xuất thường thích cài đặt sẵn những phần mềm mà chúng ta không thực sự cần vào thiết bị của họ. Hầu hết thời gian, chúng không ảnh hưởng quá nhiều đến hiệu suất, nhưng đôi khi dành chút thời gian để xóa hoặc vô hiệu hóa những ứng dụng rác chạy ngầm trên máy cũng rất đáng giá đó.
Phần lớn bloatware đi kèm Windows có thể được gỡ bỏ bằng một lệnh đơn giản. Nếu các bạn muốn chính xác hơn, có thể nhấn tổ hợp phím Ctrl-Shift-Esc trên Windows để mở Task Manager và xem các tiến trình đang chạy. Tại đây, chúng ta cũng có thể kiểm tra tab Startup để xem những ứng dụng nào khởi động cùng máy. Dù không nên xóa bừa những gì không nhận ra, nhưng đây là cách hay để tìm ra các ứng dụng đang chiếm dụng tài nguyên mà mình không thực sự cần đến.
Hầu hết laptop thường không dễ nâng cấp, nhưng một số mẫu laptop gaming lại có tùy chọn để thêm RAM hoặc thậm chí nâng cấp bộ nhớ trong. Tùy thuộc vào model máy, các bạn nên kiểm tra xem mình có thể nâng cấp phần cứng nào cho thiết bị không nhé.
Tất nhiên, tại thời điểm này, giá RAM đang khá cao, và giá SSD cũng không mấy dễ chịu. Các bạn có thể tiết kiệm một chút tiền bằng cách mua linh kiện cũ hoặc thậm chí là tận dụng các bộ phận từ những thiết bị cũ hơn. Nếu gần đây bạn vừa nâng cấp từ một chiếc laptop có RAM tháo rời được sang một chiếc khác, hãy nhớ chuyển các linh kiện cũ sang máy mới. Ngay cả khi bạn thêm RAM chậm hơn vào một chiếc máy nhanh hơn, tổng dung lượng RAM cao hơn vẫn có thể giúp game chạy mượt mà hơn đó.
Windows giờ đây đã có một Chế độ Game (Game Mode) riêng, giúp ưu tiên tài nguyên cho tựa game mà các bạn đang chơi. Khi chế độ này hoạt động, Windows sẽ chặn các thông báo như cập nhật driver hay yêu cầu khởi động lại, tránh làm gián đoạn cuộc vui của chúng ta.
Để bật chế độ này, các bạn chỉ cần mở Start menu, vào Cài đặt (Settings) > Chơi game (Gaming) > Chế độ Game (Game Mode), rồi bật công tắc lên là xong. Trong hầu hết các trường hợp, tính năng này sẽ mang lại một cải thiện nhỏ cho trải nghiệm chơi game, nhưng cũng đáng để ý xem có xung đột gì với các game đang chạy không nhé. Nếu bật chế độ này mà game bị lỗi, thì cứ quay lại đây để tắt đi là được.
Khả năng rất nhỏ là chiếc laptop gaming của các bạn lại không được trang bị đèn RGB rực rỡ hơn cả cây thông Noel. Nhưng chúng ta hoàn toàn có thể biến những dải đèn này trở nên hữu ích hơn là chỉ để "nhấp nháy" cho vui mắt.
Các phần mềm điều khiển RGB, ví dụ như của Razer, thường có các profile cho phép thay đổi bố cục màu sắc trên bàn phím để làm nổi bật những phím quan trọng trong các game cụ thể, hoặc thậm chí là phản ứng theo các sự kiện trong game. Đây chỉ là một thay đổi nhỏ, và có lẽ nó sẽ không biến bạn thành game thủ giỏi hơn một cách thần kỳ đâu, nhưng đây là một cách rất hay để cá nhân hóa thiết bị của mình đó.
Nếu các bạn thường dùng laptop để làm việc, có lẽ ít khi để ý đến bộ sạc của máy. Nhưng với laptop gaming thì khác hẳn nha, nó quan trọng lắm đó. Chạy những tựa game đồ họa khủng đòi hỏi rất nhiều năng lượng, và hầu hết laptop sẽ tự động giới hạn công suất khi không cắm sạc.
Dù nhiều laptop gaming có thể sạc qua cổng USB-C thông thường, nhưng nếu máy của bạn đi kèm sạc riêng thì hãy ưu tiên dùng nó nhé. Những bộ sạc này thường được thiết kế để cung cấp đủ tải, giúp card đồ họa (GPU) hoạt động hết công suất. Nếu chỉ dùng sạc USB-C yếu, máy có thể vẫn bị hao pin ngay cả khi đang cắm sạc đó.
Laptop gaming thường nóng hơn nhiều so với laptop thông thường, nên việc tản nhiệt cực kỳ quan trọng. Hầu hết các máy gaming đều có rất nhiều quạt và khe thông gió ở mặt dưới và hai bên, vì vậy chúng ta cần giữ chúng luôn thông thoáng, đặc biệt là khi đang chiến game. Các bạn nhớ định kỳ vệ sinh, thổi bụi cho máy để luồng khí luôn được lưu thông tốt nha.
Ngoài ra, việc đặt laptop gaming trên một bề mặt phẳng, cứng cũng rất cần thiết. Nếu đặt máy lên gối, giường hay chăn mềm, những bề mặt này có thể che mất các khe thông gió, làm nhiệt bị kẹt lại và khiến hệ thống hoạt động kém hiệu quả hơn. Một chiếc bàn kê laptop hoặc giá đỡ laptop tốt sẽ giúp nâng máy lên, tạo không gian thoáng đãng bên dưới và xung quanh để máy luôn mát mẻ.
Khả năng cao là chiếc laptop gaming của các bạn đã có sẵn ổ SSD rồi, hoặc ít nhất là có tùy chọn nâng cấp lên SSD. Nếu chưa phải là mặc định, thì việc cài đặt game lên ổ SSD, hoặc thậm chí là cả hệ điều hành, sẽ mang lại hiệu suất tăng đáng kể đó. SSD có tốc độ tải game nhanh hơn rất nhiều so với ổ cứng cơ truyền thống, giúp chúng ta không còn phải chờ đợi lâu ở màn hình tải game nữa.
Nếu laptop gaming của bạn chưa có SSD, hoặc đơn giản là cần thêm dung lượng, các bạn có thể dùng ổ cứng gắn ngoài để cài game. Chỉ cần đảm bảo rằng ổ cứng ngoài đó sử dụng kết nối tốc độ cao như Thunderbolt 4 (hoặc Thunderbolt 5 trên các thiết bị mới hơn) để tránh tạo ra nút thắt cổ chai không cần thiết nhé.
Thời lượng pin là một yếu tố cực kỳ quý giá trên laptop gaming, nên việc tối ưu cài đặt tiết kiệm pin là điều rất quan trọng. Các bạn có thể dùng cài đặt sẵn có của Windows để giới hạn tần số quét màn hình hoặc tắt màn hình sớm hơn khi dùng pin, thay vì cắm sạc.
Nhiều hãng lớn như Razer, MSI và Asus cũng có phần mềm riêng để tùy chỉnh sâu hơn các cài đặt nguồn. Những tùy chọn này sẽ khác nhau tùy theo nhà sản xuất, nên các bạn hãy thử tìm hiểu trong phần mềm đi kèm laptop gaming của mình xem có gì hay ho nhé. Hầu hết các trường hợp, chúng ta sẽ có công cụ để cân bằng giữa hiệu suất và thời lượng pin, vậy nên nếu muốn chơi game lâu hơn – dù hiệu suất có giảm một chút – thì các bạn sẽ tìm thấy những tính năng hữu ích đó.
Một phần lý do khiến laptop gaming tiêu thụ nhiều điện năng là do các phép tính đồ họa cực kỳ phức tạp mà những tựa game hiện đại đòi hỏi. Tuy nhiên, điều này cũng có nghĩa là chúng ta có thể tiết kiệm pin bằng cách tinh chỉnh cài đặt đồ họa trong game và tắt bớt một số tính năng nặng nề.
Một trong những yếu tố ngốn pin nhất chính là tốc độ khung hình (frame rate) siêu cao. Với hầu hết các game chơi đơn, 60 khung hình mỗi giây (fps) có lẽ đã đủ mượt mà rồi, nên nếu các bạn đang chạy game ở mức 120 fps hoặc cao hơn, hãy thử giới hạn lại khi dùng pin nhé. Tính năng Ray-tracing cũng là một "kẻ hút máu" pin đáng kể, vì vậy trừ khi bạn thực sự cần đồ họa siêu chi tiết, hãy thử tắt nó đi. Các tùy chọn này sẽ khác nhau tùy từng game cụ thể, nên các bạn nhớ kiểm tra cài đặt trong mỗi game để xem có gì để tinh chỉnh nha.
Một chiếc laptop gaming mạnh mẽ có thể là lựa chọn thay thế tuyệt vời cho máy tính để bàn cồng kềnh, nhưng với một chiếc docking station, các bạn sẽ có được cả hai ưu điểm. Một docking station tốt sẽ cho phép chúng ta kết nối màn hình gaming, bàn phím và chuột xịn sò, tất cả chỉ qua một sợi cáp duy nhất cắm vào laptop.
Một số docking station cao cấp hơn còn có thể cung cấp đủ điện năng để sạc laptop gaming của bạn, ngay cả khi đang chơi game. Tuy nhiên, một lần nữa, mình khuyên các bạn nên kiểm tra yêu cầu về nguồn điện của laptop và công suất mà docking station có thể cung cấp trước khi thiết lập nhé. Nếu mọi cách đều không ổn, cứ cắm thêm bộ sạc riêng đi kèm laptop vào cùng với cáp kết nối docking là được.
Các nhà sản xuất thường thích cài đặt sẵn những phần mềm mà chúng ta không thực sự cần vào thiết bị của họ. Hầu hết thời gian, chúng không ảnh hưởng quá nhiều đến hiệu suất, nhưng đôi khi dành chút thời gian để xóa hoặc vô hiệu hóa những ứng dụng rác chạy ngầm trên máy cũng rất đáng giá đó.
Phần lớn bloatware đi kèm Windows có thể được gỡ bỏ bằng một lệnh đơn giản. Nếu các bạn muốn chính xác hơn, có thể nhấn tổ hợp phím Ctrl-Shift-Esc trên Windows để mở Task Manager và xem các tiến trình đang chạy. Tại đây, chúng ta cũng có thể kiểm tra tab Startup để xem những ứng dụng nào khởi động cùng máy. Dù không nên xóa bừa những gì không nhận ra, nhưng đây là cách hay để tìm ra các ứng dụng đang chiếm dụng tài nguyên mà mình không thực sự cần đến.
Hầu hết laptop thường không dễ nâng cấp, nhưng một số mẫu laptop gaming lại có tùy chọn để thêm RAM hoặc thậm chí nâng cấp bộ nhớ trong. Tùy thuộc vào model máy, các bạn nên kiểm tra xem mình có thể nâng cấp phần cứng nào cho thiết bị không nhé.
Tất nhiên, tại thời điểm này, giá RAM đang khá cao, và giá SSD cũng không mấy dễ chịu. Các bạn có thể tiết kiệm một chút tiền bằng cách mua linh kiện cũ hoặc thậm chí là tận dụng các bộ phận từ những thiết bị cũ hơn. Nếu gần đây bạn vừa nâng cấp từ một chiếc laptop có RAM tháo rời được sang một chiếc khác, hãy nhớ chuyển các linh kiện cũ sang máy mới. Ngay cả khi bạn thêm RAM chậm hơn vào một chiếc máy nhanh hơn, tổng dung lượng RAM cao hơn vẫn có thể giúp game chạy mượt mà hơn đó.
Windows giờ đây đã có một Chế độ Game (Game Mode) riêng, giúp ưu tiên tài nguyên cho tựa game mà các bạn đang chơi. Khi chế độ này hoạt động, Windows sẽ chặn các thông báo như cập nhật driver hay yêu cầu khởi động lại, tránh làm gián đoạn cuộc vui của chúng ta.
Để bật chế độ này, các bạn chỉ cần mở Start menu, vào Cài đặt (Settings) > Chơi game (Gaming) > Chế độ Game (Game Mode), rồi bật công tắc lên là xong. Trong hầu hết các trường hợp, tính năng này sẽ mang lại một cải thiện nhỏ cho trải nghiệm chơi game, nhưng cũng đáng để ý xem có xung đột gì với các game đang chạy không nhé. Nếu bật chế độ này mà game bị lỗi, thì cứ quay lại đây để tắt đi là được.
Khả năng rất nhỏ là chiếc laptop gaming của các bạn lại không được trang bị đèn RGB rực rỡ hơn cả cây thông Noel. Nhưng chúng ta hoàn toàn có thể biến những dải đèn này trở nên hữu ích hơn là chỉ để "nhấp nháy" cho vui mắt.
Các phần mềm điều khiển RGB, ví dụ như của Razer, thường có các profile cho phép thay đổi bố cục màu sắc trên bàn phím để làm nổi bật những phím quan trọng trong các game cụ thể, hoặc thậm chí là phản ứng theo các sự kiện trong game. Đây chỉ là một thay đổi nhỏ, và có lẽ nó sẽ không biến bạn thành game thủ giỏi hơn một cách thần kỳ đâu, nhưng đây là một cách rất hay để cá nhân hóa thiết bị của mình đó.
